Op zaterdag 26 september 2009 publiceerde de Telegraaf een interview met Ed Nijpels, de onlangs aangetreden en nu reeds omstreden bestuursvoorzitter van het ABP. Kees de Vries, bestuurslid van de NBP, laat in zijn weblog zijn kritische licht over de zaak schijnen.
Recommend on Facebook Tip on Hyves Share on Linkedin Tweet about it Tell a friend
Kees de VriesIn het interview met Ed Nijpels als kersverse bestuursvoorzitter van het ABP in de Telegraaf van 26 september 2009 is te lezen dat wij ons de afgelopen periode nodeloos ongerust hebben gemaakt over ons pensioen. De uitbetalingen van de pensioenen zijn geen moment in gevaar geweest en zouden dat de komende jaren ook niet zijn gekomen.
Deze onrust had volgens Nijpels alles te maken met de paniekerige discussie rondom de dekkingsgraad, die inmiddels al meer is dan de gemiddelde 103% van alle pensioenfondsen. Hoeveel dat dan is wil hij nu echter niet kwijt. Maar waarom eigenlijk niet? Echt goed nieuws als een dekkingsgraad van 110 of hoger kan het dus niet zijn, want dat houd je niet stil.
Wel zegt Nijpels te streven naar het t.b.v. de dekkingsgraad toepassen van een voortschrijdend gemiddelde van de rente over de afgelopen zeven jaar. In één adem weet hij ons te melden dat de beleggingsexperts van het ABP/APG tot de beste ter wereld behoren. Daarom zit het ABP volgens hem dan ook niet te wachten op de zoveelste beleggingsexpert in de vorm van een nieuwe bestuursvoorzitter; kwaliteiten als behoorlijke bestuurder en goed ingevoerd zijn in Den Haag, daar gaat het tenslotte om.
En dan het diepgaande onderzoek door DNB op deskundigheid en betrouwbaarheid, dat moeten wij zeker ook niet onderschatten! Ook valt dan nog de term reparatie van koopkrachtverlies (indexatie) waarbij gerefereerd wordt aan zo’n (voor gepensioneerden onvolledige) herstelactie in 2007.
Kortom: veel geruststellende woorden.
Het is dan toch verbazingwekkend om te lezen hoe diverse onafhankelijke deskundigen van het blad FEM Business zo compleet de weg kwijt zouden kunnen zijn als je na het interview kennis neemt van hun artikelen m.b.t. het ABP/APG en Ed Nijpels in aflevering nr. 34 d.d. 22-08-’09. Of misschien toch niet helemaal?
Om dan maar eens met het onderzoek van DNB te beginnen. Als toezichthouder moest DNB de benoeming goedkeuren, zij kijken hierbij naar relevante ervaring. Bij Nijpels bestaat dat vooral uit politieke ervaring en het bijbehorende Haagse netwerk. Het is dan ook begrijpelijk dat dit onderzoek door Nijpels als “diepgravend” is ervaren, want hoe diep je ook graaft, men zal niets vinden van enige financiële expertise of van ervaring in het bedrijfsleven!
Dan het resultaat van de “beste beleggingsexperts ter wereld” van het APG. Afgelopen februari bedroeg de dekkingsgraad van het ABP 83% terwijl tegelijkertijd veel ondernemingspensioenfondsen die in dezelfde omgeving als het ABP opereren nauwelijks last hadden en hebben van de crisis. Bovendien is de geruststellende mededeling van de nieuwe bestuursvoorzitter omtrent de huidige dekkingsgraad nog wel met een korreltje zout te nemen. Het herstel is immers uiterst kwetsbaar en is louter te danken aan de stijging van de aandelenbeurs in de afgelopen periode, m.a.w. de ABP-pensioengerechtigden zijn overgeleverd aan de turbulentie en grillen van de beurs.
Wat is het n.l. het geval? Zoals bekend verhoogt een dalende rente de verplichtingen van een pensioenfonds, n.l. 1% lagere rente komt overeen met een 15% lagere dekkingsgraad. Daarom hebben, volgens de deskundigen van FEM Business, naast het pensioenfonds van de Rabobank nog ruim 25 anderen fondsen dat renterisico in de afgelopen periode snel en succesvol afgedekt. Dit in tegenstelling tot het ABP/APG dat er, volgens het jaarverslag over 2008, bewust voor kiest om dat niet of nauwelijks te doen daar “het geheel afdekken van het nominale risico ongewenst is”. In een rapport van april 2009 van het, hoog gekwalificeerde, risk- en assetmanagement onderzoekscentrum EDHEC wordt dan ook gesteld dat het ABP/APG hierdoor een veel te hoog renterisico loopt.
Je zou dan ook verwachten dat de “bovenbazen” van het ABP/APG gelet op het treurige resultaat een deemoedige en/of berouwvolle houding ten toon zouden spreiden, het boetekleed misstaat tenslotte niemand! Het tegendeel is echter het geval. De tv-optredens van resp. Elco Brinkman (voormalig bestuursvoorzitter ABP en thans voorzitter van de Raad van Commissarissen van APG), Dick Sluimers (bestuursvoorzitter APG) en Xander den Uyl (vice-voorzitter ABP) in de afgelopen periode getuigden van het tegendeel. Zij stelden eenstemmig dat het allemaal door de huidige financiële crisis kwam en dat ze het onder de gegeven de omstandigheden eigenlijk wel erg goed deden. Het is daarom niet verwonderlijk dat door de deskundigen van FEM Business in dit kader de term Zonnekoningen wordt gebezigd.
Tekortschietend risicomanagement, het niet of nauwelijks aanspreekbaar zijn daarop in combinatie met minimale financiële ervaring heeft als resultaat een falend ABP-bestuur. Zo wordt er dus omgegaan met het uitgestelde loon van pensioengerechtigden, om nog maar niet te spreken over het door de overheid indertijd in het vooruitzicht gestelde “waardevaste” pensioen!
De ultieme doelstelling van het ABP is (zou dat althans moeten zijn) de belangenbehartiging van premiebetalers en gepensioneerden, anders gezegd: het nakomen van verplichtingen en het streven naar maximale indexatie. Hierbij past, volgens de deskundigen van FEM Business, niet het streven naar een zo hoog mogelijk rendement wat nu de praktijk is, maar het behoud van een goede dekkingsgraad!
Maar ja, wat wil je als jarenlang de pensioenpremies te laag worden vastgesteld omdat zoiets gunstig uitwerkt op de koopkracht van de werknemers en het lagere loonkosten voor de werkgevers oplevert. Dit is het resultaat van “de evenwichtige belangenafweging” tussen werkenden en pensioengerechtigden door de vakbondsvertegenwoordigers in het bestuur. Om nog maar niet te spreken over de indertijd ten onrechte niet door de overheid teruggestorte 15 miljard euro in de kas van het ABP ten tijde van de privatisering daarvan.
Dan de door Ed Nijpels genoemde indexering en de “herstelactie” in 2007. Het is te hopen dat een toekomstige herstelactie een herstel in de zuivere betekenis van het woord gaat inhouden, want bij de laatstgenoemde actie is over de periode 2001-2007 een indexatie van 4,87% van een jaarpensioen tot op heden nog niet uitbetaald. En dat telt aardig op bij een modaal pensioentje.
Met zijn streven om te willen gaan werken met een voorschrijdend rentegemiddelde over de afgelopen zeven jaar geeft Nijpels er wel blijk te van te kunnen luisteren naar de belangenvertegenwoordigers van pensioengerechtigden zoals de NBP. Bij de indertijd aanzwellende perscommentaren op de toen sterk dalende dekkingsgraden was de NBP één van de eersten die een dergelijk voorstel al in een perscommuniqué heeft kenbaar gemaakt.
Samenvattend kan gesteld worden dat, gelet op zijn uitlatingen de, aangekondigde, inwerkperiode van de nieuwe bestuursvoorzitter nog moet beginnen. Een snelcursus ABP-geschiedenis in nauwe samenhang met de maatschappelijke omgeving lijkt hier zeker niet overbodig. Het is misschien daarom ook maar gelukkig dat de nieuwe bestuursvoorzitter geen stemrecht heeft.
Het moge duidelijk zijn dat een krachtige bestuursvoorzitter met de nodige kennis van zaken bij het ABP nu meer dan ooit noodzakelijk is. En niet alleen om even naar Den Haag te bellen teneinde een greep in de kas dan wel het “verplicht “ investeren door het ABP in nationale kampioenen te voorkomen (John Schaberg, NRC 01-08-’09). Maar wel om het ABP op een verantwoorde manier door de huidige crisis heen te loodsen en tegelijkertijd te werken aan herstel van vertrouwen in een Instituut als het ABP met ruim 2,7 miljoen deelnemers, een beheerd vermogen van 210,5 miljard euro (2007) en nu ca. 181 miljard euro. Voorwaar een grote verantwoordelijkheid!
Een waardevast pensioen voor iedereen is nog ver uit zicht en zit er, naar het zich laat aanzien, voor de komende vijf jaar zelfs helemaal niet in! De geruststellende woorden van de nieuwbakken bestuursvoorzitter doen dan ook vooral denken aan de fameuze uitspraak van Colijn in 1936 toen de wereld in brand vloog: gaat u maar rustig slapen. Maar gelukkig is de NBP klaarwakker en laat zich niet in slaap sussen, zelfs niet door de inhoudsloze pr-praat van Ed Nijpels.
Kees de Vries
Recommend on Facebook Tip on Hyves Share on Linkedin Tweet about it Tell a friendHet ABP heeft enorme verliezen geleden die men probeert af te wentelen op de fondsdeelnemers door versobering van de regelingen. In alle eigen publicaties suggereert het ABP dat men aan de verliezen geen schuld heeft, omdat de markt zich nu eenmaal zo ontwikkelde. Echter, zodra het iets beter gaat met de dekkingsgraad suggereert men maar al te graag dat dit het gevolg van het eigen superieure beleid is. Het is daarom goed de mening van externe experts eens te horen. En die is vernietigend! Lees hoe in het Financieel Economisch Magazine van 22 augustus 2009 in het artikel ‘Zonnekoningen bij het ABP’ van Corina Ruhe en Edin Mujagic over het ABP geoordeeld wordt. Let ook vooral op het vrijwel volledige gebrek aan relevante ervaring bij bijna alle bestuursleden. Moet dit gezelschap de verplichte deelnemers aan het ABP vertrouwen inboezemen? De vraag stellen is hem beantwoorden.
Recommend on Facebook Tip on Hyves Share on Linkedin Tweet about it Tell a friendDe heer Wientjes is voorzitter van VNO/NCW en wordt geacht in die hoedanigheid werkgeversbelangen te behartigen. Hij meent dat te moeten doen door de “visie” uit te dragen dat werknemers en hun pensioenen onkosten vertegenwoordigen waar best uitgebreid op bezuinigd kan worden. De heer Wientjes is vooral een opportunist die achteraan stond toen allerlei bouwfraudes begaan door zijn achterban aan het licht kwamen, maar die vooraan staat nu de mogelijkheid van subsidies voor de bouwwereld, uiteraard op kosten van de eerder door diezelfde bouwwereld gedupeerde belastingbetaler, zich voordoet. Sinds kort draagt de man bovendien uit dat, naast het verhogen van de AOW leeftijd, ook de aanvullende pensioenen best later kunnen ingaan. Bovendien roept hij de overheid op om zijn ideetje met fiscale maatregelen te ondersteunen.
De heer Wientjes moet zich schamen, hoewel hij al jarenlang de schaamte voorbij lijkt. De aanvullende pensioenen zijn tot stand gekomen in CAO overleg tussen werkgevers en werknemers, een overleg waarbij de overheid geen enkele rol speelt of speelde. De heer Wientjes toont zich gewoon een onbetrouwbare onderhandelingspartner. Iedere organisatie die de belangen van werknemers en pensioengerechtigden behartigt, moet zich met kracht verzetten tegen dit soort onfatsoenlijke proefballonnetjes. Het wordt tijd voor actie. Het wordt tijd dat met name ouderen hun economische macht gaan gebruiken om via druk op zijn achterban de heer Wientjes tot rede te brengen. Dat lijkt de enige taal die hij verstaat.
Lees ook het artikel, ‘De banken floreren nu weer: zij moeten dokken’, van Frank Ankersmit in Trouw van 18 september 2009. Het kan niet zo zijn dat belastingbetalers de gijzelaars blijven van grijpgrage bankiers.
Recommend on Facebook Tip on Hyves Share on Linkedin Tweet about it Tell a friendH. Potamus, gewaardeerd scribent in ons blad Pensioenbelangen, begeeft zich nu ook op het internet. In een weblog gaat hij in op onduidelijke signalen over indexatie van De Nederlandsche Bank (DNB).
Politiek wordt het steeds onrustiger. De woede van ouderen over de wijze waarop zij behandeld worden, heeft mede tot de oprichting van een nieuwe partij OokU geleid. In een persbericht wordt de oprichting gemeld, en in het programma kunt u lezen dat de pensioenen en de AOW een centrale plaats innemen. Dit zal de druk op de traditionele partijen, die zich niets aan ouderen gelegen laten liggen maar liever incompetente bankiers steunen, verder opvoeren.
Op 11 september 2009 is de CSO, de koepel van ouderenorganisaties, met een persbericht gekomen met een gemeenschappelijk standpunt over de AOW. Het wordt hoog tijd dat de positie van ouderen op de arbeidsmarkt centraal komt te staan. Voorlopig bestaan voor de verhoging van de AOW leeftijd geen goede redenen. Deze mening is al eerder verkondigd door de NBP op deze website.
Recommend on Facebook Tip on Hyves Share on Linkedin Tweet about it Tell a friend
H. PotamusDNB-Magazine is een zes keer per jaar verschijnende “glossy” van De Nederlandsche Bank. Het septembernummer bevat een keur aan interessante onderwerpen. Belangrijk is bij voorbeeld een gedegen artikel over “Het financiële landschap van de toekomst” waarin het vertrouwen in banken en het beleggingsbeleid van pensioenfondsen aan de orde komt. Ook is er een “special” van maar liefst negen tekstpagina’s over de kredietcrisis. Verplichte kost dus. Maar het voor mij meest interessante en intrigerende stukje is net iets meer dan een halve pagina groot en gaat over “Indexatie pensioenen” geschreven door Marijke Hoogendoorn.
Zij sprak met pensioenexpert Dirk Broeders van DNB, die opent met wat wij allang wisten: “De meeste fondsen kunnen dit jaar niet indexeren (…).” Natuurlijk krijgt de val van de aandelenkoersen de schuld voor het vermogensverlies van de pensioenfondsen maar ook wordt toegegeven dat door de rentedaling de actuele waarde van de pensioenverplichtingen wordt opgedreven. Geen woord natuurlijk over het toezicht van DNB dat de pensioenfondsen had moeten waarschuwen voor een te risicovolle verschuiving van de beleggingen naar aandelen. Evenmin een verwijt richting het Financiële ToetsingsKader van DNB waarbij de (lage) rente een veel te belangrijke rol speelt.
De feiten zijn overigens wel interessant. Rond 350 pensioenfondsen kampen met tekorten en moeten de “buikriem” aanhalen. De minimale dekkingsgraad is 105 maar … “de wet eist grotere buffers: een dekkingsgraad van 125% voor een gemiddeld pensioenfonds.” Nu is het merkwaardig, maar in de PW2007 wordt helemaal niet gesproken over een dekkingsgraad van 125 procent. Het woordje dekkingsgraad komt welgeteld één keer voor en wel in artikel 147 van de wet. Over de verhouding “Eigen vermogen” en “Technische voorzieningen” zegt de wet ook niet veel en verwijst naar Algemene Maatregelen van Bestuur. De wet eist dus helemaal geen 125% dekkingsgraad. De enige eis die de wet stelt (neerkomend op een dekkingsgraad van ca. 105) is dat er 97,5 procent kans moet zijn dat het pensioenfonds niet in de situatie raakt dat er minder kapitaal is dan pensioenverplichtingen.
Enerzijds hebben we dus de wet die geen 125 maar 105 procent dekkingsgraad eist en anderzijds hebben we het beleid van DNB dat via zijn FTK de pensioenverplichtingen verder opschroeft dan voor een lange termijnzaak als pensioenen nodig is. Dat alles resulteert in een lage dekkingsgraad en daarmee het niet indexeren (voor inflatie corrigeren) van de pensioenen. Dat leidt tot koopkrachtverlies voor gepensioneerden. Dat wordt wel als ernstig genoemd maar door foute redeneringen nog eens verdoezeld. Zo wordt beweerd dat een inflatie van 3% gedurende 4 jaar tot een achteruitgang van 12% leidt. Wie kan rekenen weet dat (1+2+3+4) maal drie procent moet zijn dus maar liefst 30%.
Als de fondsen er weer beter voorstaan kunnen ze, aldus het artikel, weer gaan indexeren en zelfs: “Ook kunnen fondsen dan besluiten om eventueel gemiste indexaties alsnog toe te kennen”.
Zijn wij dan al die jaren voor de gek gehouden door het ABP-bestuur en de besturen van al die andere fondsen, die steevast verklaarden dat na-indexeren niet mag van DNB omdat daardoor het recht op indexatie “onvoorwaardelijk” zou worden. Bij ABP was dat zelfs de reden om iedere gepensioneerde een eenmalige toeslag van 300 euro te geven.
Als de schrijfster gelijk heeft, is dat een radicale doorbraak van het beleid van DNB op het gebied van indexaties.
Op mijn e-mail waarin ik DNB om toelichting vroeg, heb ik helaas geen antwoord ontvangen. Wedden dat die na-indexatie toch niet doorgaat en gepensioneerden weer jaren op een houtje mogen bijten?
Potamus
Recommend on Facebook Tip on Hyves Share on Linkedin Tweet about it Tell a friendOp 2 september 2009 betoogt Gerard Riemen, directeur van de koepel bedrijfstakpensioenfondsen, in een interview met Laura van Baars, ‘Leg dit maar eens uit aan de jongeren’, in Trouw dat medezeggenschap van ouderen over hun eigen pensioen ongewenst is. (Lees hier het volledige artikel) Over u, maar vooral zonder u. Een aanmatigende opvatting, die door Kees de Lange in Trouw op de opiniepagina van 4 september 2009 bestreden wordt. (Lees hier het volledige artikel)
Recommend on Facebook Tip on Hyves Share on Linkedin Tweet about it Tell a friend
