Joop van Vliet
Eigen schuld, dikke bult?
Pensioenbelangen schreef al enkele nummers over het Griekse drama, waarbij gewetenloze speculanten proberen veel geld te verdienen door de koersen en de rentepercentages van de zwakke Griekse staatsobligaties te beïnvloeden. Om de effectieve rente bijvoorbeeld van 4 naar 8 procent te krijgen, moet de koers gehalveerd worden. Goldman Sachs is een van die manipulators, maar wordt daarbij enthousiast geholpen door andere “nette” banken, hedge-fondsen en beleggerscombinaties. Het getraliepakte tuig beschikt over een magazijn verschillende trucs om geld te verdienen aan landen, institutionele beleggers als onze pensioenfondsen en gewone beleggers die dachten een appeltje voor de dorst te hebben.
Dat kan overigens alleen maar als ze daartoe de kans geboden wordt, of zoals NBP-voorzitter De Lange het zegt: “Het begint met onverantwoordelijke overheden en politici die zich door eigenwaan en incompetentie inderdaad door de streepjespak maffia een oor laten aannaaien”
In dit geval heeft een reeks van Griekse regeringen gezorgd dat Griekenland zwak en kwetsbaar werd en zij hebben door het vervalsen van begrotingscijfers en statistieken de deur wijd opengezet voor de dieven. Het gaat echter te ver om het alleen de Griekse regeringen te verwijten. Argumenten als “had ze maar niet ‘s avonds laat in een kort rokje over straat moeten lopen” kunnen nooit een vergoelijking zijn voor een verkrachting. En de Griekse economie dreigt verkracht te worden door gewetenloze speculanten.
Getalm, verzwakking van de euro en vallende beurskoersen
Doordat Angela Merkel (CDU) tijd rekte wegens de verkiezingen in de belangrijke deelstaat Noordrijn-Westfalen, deed Europa (met steun van het IMF) pas na maanden iets om Griekenland te helpen en stemden de Grieken daar ongaarne – in verband met een dreigende volksopstand – mee in. Maar de getraliepakte gieren namen daarmee geen genoegen. Die vette kluif lieten zij (Goldman Sachs cs – GS2 dus), zich niet ontgaan. Dus werd prompt de euro verder onder druk gezet.
Het weinig slagvaardige Europa, samen met het ook niet overijverige IMF, lieten toe dat een wankelend Portugal, een door werkloosheid geteisterd Spanje, een de schijn ophoudend Italië en een steeds verder afzakkend Ierland steeds meer in de problemen kwamen. Daardoor nam de euro in waarde af tegen de ook niet al te sterke dollar. Gunstig voor de Europese export, maar daarvan zouden vooral Duitsland en Nederland profiteren. Bovendien hadden vooral de Duitse banken belegd in zwakke obligaties, waardoor verdere hulp aan banken niet viel uit te sluiten. En natuurlijk stortten de beurzen weer eens in. De AEX viel in een week tijd bijna 50 punten en andere beurzen deden het niet beter. Kortom tijd voor krachtiger maatregelen. Dit weekend (8-9 mei) kwam het er dus van.
Too little, too late
Het lijkt veel geld dat nu beschikbaar komt, als borgstelling voor in totaal 750 miljard euro (440 miljard van de Eurolanden, 60 miljard uit het EU-budget en 250 miljard aan IMF-leningen). In werkelijkheid is het, net als de hulp aan Griekenland, te weinig en vooral ook veel te laat. Het bedrag, ongeveer de Nederlandse begroting voor één jaar, stelt in Europees verband en op de langere termijn niets voor. In 2009 gaf minister Bos, zonder zware eisen te stellen, de Nederlandse banken al 220 miljard aan leningen en garanties. De vraag is of we dat geld inderdaad, zoals optimistisch beloofd, binnen afzienbare tijd terug krijgen. Die vraag is des te klemmender omdat de nu dreigende Europese crisis weer veel banken in de problemen zal brengen.
Omdat er heel grote winsten te behalen zijn door GS2 zal straks ongetwijfeld blijken dat het garantiebedrag niet toereikend is. Misschien ben ik wel een pessimist, maar gezien de commentaren van deskundigen op de radio en in de pers ben ik bepaald niet de enige.
Commissie De Wit vreest herhaling en “business as usual”
In ieder geval is de commissie De Wit, die gisteren haar rapport uitbracht over de Nederlandse kant van de crisis, ook pessimistisch en waarschuwt voor herhaling. Verder vind de commissie dat de hoofdrolspelers “in geringe mate blijk geven van een kritische kijk op hun eigen rol in het ontstaan van de problemen en op hun falen in het voorkomen ervan. Dat gebrek aan zelfreflectie verontrust de commissie.” De commissie vreest dat iedereen weer snel zal overgaan tot “business as usual”.
Nu hoeft de commissie daar niet voor te vrezen. Wie naar de bonussen bij Goldman Sachs kijkt, weet dat men daar al lang terug is bij de oude kwalijke praktijken. Het is ook maar zeer de vraag of de aanbevelingen die de commissie doet succes zullen hebben: “De kapitaaleisen bij banken moeten omhoog, de Code Banken moet aangescherpt, het toezicht moet verbeterd en in Europees verband worden georganiseerd. Ook moet er een muur komen tussen de gewone en de zakelijke activiteiten van een bank.”
Het is allemaal symptoombestrijding en de gewone burgers mogen het allemaal betalen. Gepensioneerden mogen zelfs dubbel betalen, want in tegenstelling tot gewone werknemers, wordt hun pensioen niet geïndexeerd, terwijl de inflatie door al deze “reddingsacties” ook nog eens veel sterker zal zijn dan verwacht.
Ga direct naar de gevangenis, u ontvangt geen bonus
Wat wel helpt? Het probleem aanpakken waar het hoort – aan de bron. Pak de verantwoordelijke bankiers en hun handlangers aan, door ze hun onrechtmatig verkregen winsten en bonussen af te pakken. Stuur ze net als superfraudeur Madoff voor jaren naar de gevangenis en verhinder dat ze ergens op een subtropisch eiland genieten van hun kwalijk verkregen fortuin.
Moeilijk? Misschien, maar in sommige landen staat op economische problemen de doodstraf. Zover hoeven we in Europa niet te gaan, maar als we Europa populair willen maken, is wetgeving die het mogelijk maakt manipulerende illusionisten als GS2 achter de tralies te krijgen één van de maatregelen. Een Europese “Pluk-ze” wet krijgt ongetwijfeld in heel Europa een groot draagvlak.
Een schone droom!
Wat gepensioneerden ook helpt is het opzetten van een garantiefonds voor pensioenen. Dat fonds kan in eerste instantie worden gevuld met de verdwenen miljarden van het ABP. En voor de rest kan er een bonusbelasting komen waaraan de Rijkman Groeninks en zijn kornuiten minstens even royaal bijdragen, als ze vroeger incasseerden.
Het zou ook helpen als we straks, na 9 juni volksvertegenwoordigers krijgen, die minder luisteren naar het establishment van VNO/NCW en vakbonden en meer naar de gewone man in de straat. Echt luisteren dus, en niet zoals Balkenende IV een paar weken op straat rondhangen, het hoofd vol van voorgekookte meningen en zelfgenoegzaamheid.