Geert Braam

Ze loopt moeizaam en kan niet veel verder dan de voordeur, die alleenstaande vrouw van 73 jaar Ze heeft een klein pensioentje, maar al met al is haar inkomen slechts weinig meer dan de AOW. Op het eerste gezicht ziet haar flat er keurig verzorgd uit, maar als we doorvragen blijkt haar leven moeilijk. Al haar dagelijkse benodigdheden tot en met schoeisel toe, zijn heel sober. Voor vervoer om de wekelijkse inkopen te kunnen doen, moet ze aankloppen bij kennissen. Dat lukt niet altijd. Vakantie bestaat hoogstens uit een weekje logeren bij kinderen die ver weg wonen. Zoals we zodadelijk zullen zien, zijn er vele ouderen in een zelfde situatie. Ondertussen verschijnt er bijna iedere dag een kop in de krant over de vergrijzing, over pensioenen die versoberd zouden moeten worden. Vooral door gerenommeerde economen als Bovenberg en Wolfson wordt de vergrijzing als een spook afgebeeld. Vergeten wordt dat die vergrijzing al vele jaren aan de gang is en dat die tot dusverre weinig problemen heeft opgeleverd. Weliswaar wordt die vergrijzing nog iets sterker, maar daar kan zeker wat minder drammerig op ingespeeld worden. Ook bijna alle politieke partijen maken het tot een thema, zodat er een groot koor is ontstaan waarin men elkaar napraat. Dat vergrijzingsspook levert echter voor de ouderen grote gevaren op en bedreigt de aandacht voor hun inkomen en de zorg.

Hoeveel lagere inkomens zijn er bij de ouderen? Het CBS verschaft de gegevens over 2008, het laatste jaar waarover cijfers beschikbaar zijn. We gaan uit van de AOW plus een klein pensioentje. De grens is dan 16.000 euro per jaar. Per maand is dat ruim 1300 (dat komt overeen met de AOW plus ruim 300 euro), Dat is volgens het CBS ongeveer 30 procent boven de armoedegrens. Er zijn meer dan een half miljoen ouderen die minder ontvangen dan dit bedrag. Dat is bijna een kwart van alle 2,4 miljoen 65plussers. Van dat kwart zijn er 260.000 alleenstaande vrouwen. Zie ook de rode balken in de grafiek. Vergelijken we vervolgens met 40- 50 jarigen. Dan blijken er bij ouderen veel meer mensen met een laag inkomen te zijn en veel minder met een wat hoger inkomen (de gele balken).

Ondertussen blijven pensioenen achter, ook de kleinere. Vele fondsen houden de inflatie niet bij. Waarschijnlijk zullen over enige tijd de pensioenen vele procenten lager worden. Dat is bitter voor vele mensen die een leven lang premie hebben betaald. De vraag is of de gevolgen van de huidige crises niet onevenredig zwaar zullen worden afgewenteld op ouderen.

Prof. Dr. G.P.A. Braam is emeritus hoogleraar sociologie aan de Universiteit Twente en mede redacteur van het Tijdschrift voor Gerontologie en Geriatrie.

Labels: AOW, Koopkracht, Pensioengelden| Weblog |

Dit bericht is geplaatst op woensdag 26 mei 2010.