Archief van april 2011

Tips om je weer eens lekker te ergeren

dinsdag 26 april 2011

Joop van Vliet Joop van Vliet

Omdat ik mij verschrikkelijk kan ergeren over wat Wim Kok, voordat hij tot inzicht kwam, zo treffend omschreef als ‘exhibitionistische zelfverrijking’ surf ik wel eens op internet met de zoekwoorden: graaien, bankiersbonus, gouden handdruk, kantonrechtersformule en meer van dergelijke termen. Dat levert vaak opmerkelijke resultaten op. Ook kun je zoeken op de namen van mensen, die weer eens een forse bonus, ongetwijfeld zeer terecht verdiend – volgens het jaarverslag althans, hebben gekregen. Een van de sites waarop je dergelijke gegevens kunt vinden in fraai opgemaakte tabellen is die van www.1meikomitee.net/ waarop met enige regelmaat de jongste ontwikkelingen terug te vinden zijn. Maar ook het graven in jaarverslagen is vaak interessant vooral de manier waarop bepaalde dingen worden toegelicht is zeer onthullend. Aan het jaarverslag over 2010 van Nutreco (diervoeding en visvoer) ontleen ik de volgende tabel.

Het zijn geen uitzonderlijke bedragen, althans na het zien van jaarverslagen met veel hogere beloningen voor hun topmensen de CEO’s en de figuren die bij hen aan de vergadertafel mogen zitten, zoals de man (het zijn bijna altijd mannen) belast met de financiën, de CFO en bij veel financiële ondernemingen aanzienlijk meer verdienen dan topman Wout Dekker van Nutreco. Neen Nutreco betaalt niet echt veel naar de maatstaven van Shell of bank J.P. Morgan.
Waarom dan Nutreco er uit gelicht? Welnu juist omdat het zo’n gemiddeld groot bedrijf betreft, is de verklaring die men in het (alleen Engelstalige) jaarverslag geeft van de salarispolitiek zo onthullend. Er staat vertaald ongeveer: “Uit onderzoek door een extern adviseur in december 2009 bleek dat de nieuwe mensen in de directie minder dan marktconform werden gehonoreerd. Dat gold ook voor de CEO en de CFO“.
Het resultaat is dat de directiesalarissen met 20 procent stegen (van 330 tot 395 duizend euro per jaar), de CEO er een miserabele 34.000 euro bijkreeg en daarmee op 605 duizend euro uitkwam en het salaris van de CFO van 418,200 euro naar 440.000 euro werd opgetrokken. Als u die cijfers niet in bovenstaande tabel kunt terugvinden, ligt dat niet aan mij. maar aan Nutreco en moet u daar op de aandeelhoudersvergadering vragen over stellen.
Waar het mij omgaat is het principe dat wordt gehanteerd. Bedrijf A kijkt naar het gemiddelde van de verdiensten bij vergelijkbare bedrijven en constateert dat men daar X procent onder zit. Daarop volgt de “correctie”, waarop andere bedrijven tot hun ongenoegen constateren dat zij onder het nieuwe gemiddelde zitten en corrigeren weer. Als het alleen om deze spiraal en een jaarlijkse vergelijking zou gaan, viel het nog mee. Maar iedereen kent iedereen in die wereld waarin je je niet kunt veroorloven een te laag betaalde ‘loser’ te zijn. Dus hebben we niet met een langzame ontwikkeling te maken maar met een loonexplosie, pardon … dat platte woord ‘loon’ mag ik niet gebruiken. Deze heren verdienen geen lonen, maar ontvangen salarissen, liever nog eregelden of honoraria.

En nu weet u meteen waarom NRC Weekend van 23 april kan koppen:
Topbestuurder krijgt weer 30 procent erbij boven een artikel van een gezamenlijk onderzoek door NRC en VEB naar de beloning van bestuurders van 25 beursgenoteerde bedrijven. Dat kunt u trouwens zelf ook, daar hebt u de VEB of de NRC waar u voor de informatie moet betalen, niet bij nodig. Zoekt u bijvoorbeeld op ‘Shell jaarverslag 2010′ dan kunt u vrijwel meteen downloaden SHELL_AnnualReport_2010_EN.pdf en hebt u, in het Engels dat wel natuurlijk, wat u zocht. U kunt dan lezen dat Wim Kok 4.000 aandelen klasse A in Shell had en die van klasse A zijn kennelijk beter dan die van klasse B.
Even verder leest u dat de hoogste baas maximaal een bonus van 150 procent van het jaarsalaris mag ontvangen en zijn directe onderknuppeltjes slechts 110 procent. Maar eh … zegt u nu. In Nederland is het toch maximaal 100 procent. Nu op dat probleem heeft men vast wel iets gevonden bij Shell.
De volgende tabel laat zien dat de heren overigens, zelfs als de huidige Nederlandse bepalingen worden gevolgd, weinig tekort zullen komen.

Shell: Basis-salaris van de huidige directie in euro’s
Peter Voser 1.550.000 +3,3% per 1/1-2011
Malcolm Brinded 1.175.000 +0,0% per 1/1-2011
Simon Henry 890.000 +4,7% per 1/1-2011

Gelukkig krijgt meneer Henry er in 2011 4,7 procent bij ofwel 41.830 euro en hoeft zijn vrouw dus niet meer elk dubbeltje twee keer om te draaien.

En zo kunnen we doorgaan. Bijvoorbeeld bij instellingen die het van publiek geld moeten hebben (alhoewel krijgt Shell ook niet veel baten uit het aardgas onder Slochteren?) zoals woningcorporaties, charitatieve instellingen en dergelijke. Die bedragen zijn natuurlijk lang niet zo spectaculair ook al liggen sommige ver boven de Balkenendenorm.
Maar ook daar kunt op zoeken, want de meeste van die instellingen publiceren ook een jaarverslag. En als daar geen bedragen in worden genoemd? Of als ze de directeur, zijn secretaresse, de koffiejuffrouw en de beheerder van de bezemkast bij elkaar tellen? In dat geval gaan ze van mijn lijstje van goede doelen af.

Zijn wij nou zo slim of zijn zij nou zo dom !

dinsdag 26 april 2011

Al negen maanden geleden schreven wij in ons blad Pensioenbelangen, dat het cadeautje dat werkgevers en vakbonden voor de werknemers en gepensioneerden hadden bedacht om hun onzalige plan acceptabel te maken, namelijk verhoging van de AOW, het terrein was van de regering. Gezien de problemen die de regering heeft om 18 miljard ergens vandaan te halen vonden wij het niet erg waarschijnlijk dat de politiek dat cadeautje zou verzilveren. Minister Kamp was enthousiast over het pensioenakkoord maar zweeg in alle talen over het deel dat hij geacht werd te leveren. Nog onlangs verklaarden FNV en CNV dat de verhoging van de AOW het hart was van het akkoord. Gedwongen door de opstand van FNV Bondgenoten en ABVA KABO werd geëist dat Kamp eindelijk met de billen bloot kwam. Op 20 april heeft de minister in de Tweede Kamer laten weten dat hij weinig mogelijkheden ziet tot verhoging van de AOW. Wel had hij waardering voor de “constructieve voorstellen” van de sociale partners om die verhoging te financieren. Nou die voorstellen kwamen neer op een verlaging van de ouderen kortingen. Te verwachten is dus een piepkleine verhoging die volledig door de ouderen zelf wordt betaald. Wat je noemt een sigaar uit eigen doos. Hoe naïef kun je als top van de vakbeweging zijn om dit niet al te voorzien op het moment dat je het opschrijft.

Na maanden onderhandelen in de achterkamertjes was men bijna rond met het pensioenakkoord. Het APG kondigde begin maart een symposium aan onder de titel “Het pensioen van morgen” met als sprekers: Bernard Wientjes, Agnes Jongerius en Henk Kamp. Kennelijk moest het nieuwe akkoord eensgezind en krachtig worden neergezet. Twee weken later kregen wij het bericht dat het symposium voorlopig was uitgesteld. Wat was er gebeurd. Op de eerste plaats had de Landsadvocaat aan de minister laten weten dat de wijze waarop men de bestaande rechten wilde “invaren” in het nieuwe stelsel juridisch niet mogelijk was. De NVOG was daar allang achter en bereidde juridische acties voor, de Stichting Pensioenbehoud was er speciaal voor opgericht en ook wij als NBP waren ons aan het beraden op juridische acties. Maar bij de werkgevers en vakbonden was het kennelijk nog niet opgekomen om dat eerst eens te laten uitzoeken alvorens verder te gaan. Een tweede kwestie die wij al in juni van het vorige jaar signaleerden was dat voor de werkgevers optimale zekerheid werd geboden terwijl alle risico’s van rente, beleggingen, inflatie en langer leven bij de werknemers en gepensioneerden terecht kwamen. Zoals gezegd na negen maanden kwamen onder andere FNV Bondgenoten en de ABVA KABO daar ook achter en kwamen in verzet. Maandag 18 april leken de rijen weer gesloten maar de belangrijkste onderhandelaar Peter Gortzak werd teruggestuurd om te bezien of de risico’s niet beter verdeeld konden worden en tevens werd duidelijkheid geëist van minister Kamp. Die duidelijkheid is er nu en als dat het hart van het akkoord is zoals de vakbeweging zegt, dan zullen er knappe chirurgen nodig zijn om dit akkoord nog te redden.

Overigens hebben wij na alle geheimzinnigheid het concept-akkoord nu eindelijk in handen. Het hele stuk ademt aan alle kanten dat de werkgevers en de vakbeweging uw uitgestelde en gespaarde loon beschouwen als hun persoonlijk eigendom, waarmee zij kunnen doen en laten wat ze willen. In een radiodiscussie afgelopen week zei de voorzitter van het CNV op een gegeven moment; “De pensioenen zijn het eigendom van de werkgevers en de werknemers”. Nee mijnheer Jaap Smit, van de werkgevers zijn de pensioenen al helemaal niet. Die houding heeft er in de jaren 90 van de vorige eeuw toe geleid dat de werkgevers miljarden uit uw en mijn eigendom hebben gestolen. De Pensioenpot is het uitsluitende eigendom van de werknemers en gepensioneerden en ook u als vakbeweging, die nog nauwelijks representatief is, moet eens afleren u te gedragen als eigenaar. Het tekent helaas wel de mentaliteit van degenen die menen doorlopend zonder ons over ons te beslissen. In zijn vorige baan was Jaap Smit directeur van het bureau slachtofferhulp. De slachtoffers van alle pensioenellende zijn de deelnemers, dus mijnheer Smit, er is werk aan de winkel.

Laten wij met een positief bericht eindigen. De twee grootste pensioenfondsen, het ABP en Zorg en Welzijn hebben een dekkingsgraad per 1 april van 112 respectievelijk 111. Dat betekent nog lang niet dat wij er zijn, maar het gaat de goede kant op. PME en PMT laten ook enige verbetering zien maar blijven toch nog achter en hebben de magische grens van 105 nog niet bereikt. Kennelijk hebben zij hun renterisico’s minder slim afgedekt dan de twee grootste fondsen waardoor zij minder hebben geprofiteerd van de stijging van de rente.

Lees ook het weblog ‘Tips om je weer eens lekker te ergeren’ van Joop van Vliet.

Het NBP heeft besloten om samen te werken met de stichting Pensioenbehoud.