Berichten met het label ‘ABP’

De pensioenfederatie en de vooroordelen

zaterdag 10 september 2011

De heer G, Riemen, directeur van de Pensioenfederatie wil misverstanden uit de weg ruimen. Een nobel streven, maar hij maakt een beginnersfout door elk misverstand als een vooroordeel weg te zetten. In dat kader is het dus goed dat de federatie de eigen vooroordelen ook bestrijdt.

Immers oordeelsvorming stoelt voor een belangrijk deel op verkregen informatie of het achterhouden daarvan. Gepensioneerden bij het ABP bijvoorbeeld baseren hun rechten op informatie van het ABP voor het jaar 1996. De toenmalige overheid was regering, wetgever, werkgever en pensioenfondsbestuurder tegelijk. Voor de huidige Autoriteit Financiële Markten een gruwel, zoveel macht en invloed in één instantie ondergebracht….
Termen als welvaartsvast stonden vetgedrukt in de folders uit die tijd, waarin bovendien de overheid nog min of meer als betrouwbaar werd gezien. Kortom de bron van informatie bleek hoogst onbetrouwbaar en dan de consument beschouwen vanuit de optiek van het vooroordeel is wel heel gemakkelijk. Sterker deze handeling geeft blijk van onvoldoende maatschappelijke kennis en inlevingsvermogen.

Van de talrijke mis(ver) standen kiest de directeur er drie:

  1. Werknemers zouden denken dat er minder geld in de kas is bij de pensioenfondsen dan vóór de crisis. Of de werknemers inderdaad met dit probleem sukkelen, kan worden betwijfeld. De gedachte is wel verklaarbaar als wéér de indexatie achterwege blijft; als wéér de inflatiecijfers zonder de zorgkosten, de energieprijzen en de fiscale lasten er toe leiden dat de koopkracht op jaarbasis met drie tot vier procent wordt uitgehold, elk jaar weer!! Het ontbreken van empathie leidt tot misplaatste arrogantie door deze maatschappelijke feiten af te doen met: vooroordelen.
  2. Werknemers zouden de indruk hebben dat ze meer premie betaald hebben dan ze terugkrijgen via hun pensioenuitkering. Bij geborenen voor 1940 leeft die gedachte inderdaad, want hun pensioen ging de vorige eeuw in en die eindbedragen waren aanmerkelijk lager dan de salarissen nu. Het is dus zinnig in cohorten te denken in plaats van te generaliseren. Met enig sociaal inlevingsvermogen en deskundigheid kan de pensioenfederatie dat toch ook bedenken?
  3. Werknemers zouden denken dat dertig procent van hun premie wordt ingehouden om de bonussen en de salarissen van de pensioenfondsbestuurders te betalen. Ook dit veronderstelde vooroordeel, waarover zeer kan worden getwijfeld, behoeft nuancering. De werknemer van nu ziet dat 20 procent van de bevolking zich manager noemt en meedoet aan asociaal gegraai via bindingspremies, aandelenopties, bijzondere beloningen, gratificaties en torenhoge declaraties en een salarishoogte zonder normbesef en dat deze geldverslaving zich meer uitbreidt in de bestuurslaag onder de top en dat de maatschappelijke diefstal wordt doorberekend in de prijs van product en/of dienst. Het benul van kosten en baten is op de werkvloer beter ontwikkeld dan de directeur denkt. Dit alles karakteriseren als vooroordeel is absurd…

Tenslotte spreekt de directeur over kosten, zonder die nader te omschrijven en vergelijkt zijn pensioenwereldje met commerciële bedrijven. Dit is onbegrijpelijk dwaas. Een bedrijf moet klanten  werven. Bij een pensioenfonds is deelname verplicht. Deze vergelijking gaat net zo mank als de vergelijking tussen een prostituee en een verpleegkundige in relatie tot hun hulp(…..)behoevende klanten, met alle respect voor deze zeer verschillende beroepsgroepen. Voorlichting is een vak en communicatie gedijt het beste in wisselwerking tussen gelijkwaardige deelnemers: besturen en deelnemers (die dus juridische zeggenschap behoren te krijgen). Vooralsnog heeft de pensioenfederatie weinig bijgedragen aan echte duidelijkheid, ook niet met deze vooroordelenvisie. Eerst maar een cursus maatschappijleer en het dan maar weer eens proberen.

Simon van der Schoot

Goedschiks of kwaadschiks, ingevaren zal er worden

donderdag 28 juli 2011

Onderdeel van het zogenaamde pensioenakkoord was het “invaren” van de oude rechten op pensioen in het nieuwe systeem. Enkele maanden geleden liet de landsadvocaat aan de minister weten dat dit juridisch onhaalbaar was. Opluchting bij de tegenstanders van het pensioenakkoord. Maar de minister heeft er iets op gevonden, kan het niet goedschiks dan doet hij het kwaadschiks. Lees het weblog, ‘De goocheltruc van minister Kamp’, van Leo van Heesch.

Het ABP bestuur heeft nu voor de tweede keer zonder wie dan ook te raadplegen haar steun uitgesproken voor het pensioenakkoord. Voor die stellingname had de Deelnemersraad van het ABP om advies gevraagd moeten worden maar niets daarvan. Ons lid in de Deelnemersraad Simon van der Schoot tekende tevergeefs protest aan. In de wandelgangen kreeg hij wel steun van andere leden van de Deelnemersraad maar op de plek waar die steun uitgesproken had moeten worden, namelijk in de Deelnemersraad werd gezwegen in alle talen. Hier wreekt zich weer dat de leden van de Deelnemersraad in grote meerderheid leden van de zelfde vakbonden zijn, die ook in het bestuur vertegenwoordigd zijn. Dat de werkgeversleden in het bestuur voor het pensioenakkoord zijn is logisch. Het akkoord bespaart de Overheid miljarden. Dat de vakbondsleden in het bestuur voor zijn is waarschijnlijk een cadeautje van Xander den Uijl (vice voorzitter namens de abva/kabo) aan Agnes Jongerius. Hij is bij de laatste verkiezingen uit het bestuur van de abva/kabo gewipt en probeert nu waarschijnlijk Agnes te vriend te houden.

Dat het huidige kabinet de lasten neerlegt bij de lagere en middeninkomens mag als bekend worden verondersteld, maar de belastingdienst gaat nog verder en wil het nu wel heel scheef gaan maken. In navolging van de Verenigde Staten waar verkiezingen worden gewonnen met belastingverlagingen voor de allerrijksten gaat hier iets soortgelijks gebeuren als er geen stokje voor wordt gestoken. Wat is het geval. In het verleden toen de hoogste belastingschijf voor de allerrijksten 72% was, kochten heel veel grootverdieners koopsompolissen. De koopsom konden zij van hun inkomen aftrekken en dan betaalden zij aanzienlijk minder belasting. Als zij een polis kochten van fl. 100.000 dan hoefden zij daar zelf maar fl. 28.000 voor neer te tellen. Op dit moment komen die polissen tot uitkering en moet er belasting over worden betaald. Waarschijnlijk zitten die inkomens nog steeds in de hoogste schaal en dat betekent dat er 52% over moet worden afgedragen. Wat stelt de belastingdienst nu voor ? De uitkering van die polis mag vallen bij de partner met het laagste inkomen. Dat betekent dat er geen 52% betaald moet worden maar waarschijnlijk iets in de buurt van 15%. Zo kunnen deze pensionado’s doorgaan met hun Zwitserlevengevoel leventje terwijl de koopkracht van de gewone gepensioneerden steeds verder afkalft. Maar er gloort hoop, het schijnt dat de minister de belastingdienst gaat terugfluiten. Wij houden u op de hoogte. 1)

De schrijver van dit nieuws kreeg vroeger als wethouder en later als financieel directeur van een MBO-instelling veel uitnodigingen voor peperdure seminars. Misschien nuttig om te netwerken maar inhoudelijk schoot je er niet veel mee op. Op een gegeven moment was er een seminar “ Het grote geld in het MBO” en ik vond dat ik daar toch echt naar toe moest. De volgende dag vroeg mijn baas hoe het was geweest. Hij kende mijn scepsis over dit soort bijeenkomsten en tot zijn verbazing zei ik: “Heel nuttig” om na een korte pauze te melden: “Ik weet nu weer, waarom ik al die andere keren niet ben geweest”. Ik moest hier aan denken toen er afgelopen week weer enkele folders voor seminars op mijn bureau dwarrelden. Een tweedaagse conferentie heroriëntatie pensioenfondsen en een tweedaagse conferentie risicomanagement voor de luttele som van 2.000 euro elk. Kunnen de pensioenfondsbestuurders op uw kosten weer leuk gaan netwerken en hier en daar wat oppikken om mee te kunnen praten in plaats van een goed studieboek ter hand te nemen of een degelijke cursus te volgen om hun deskundigheid te verbeteren.

Als u al lid bent van de NBP, dan is het nu de tijd om ook uw partner lid te maken. De contributie gaat het komende jaar met 6 euro omlaag en een partnerlidmaatschap kost maar 5 euro. Houdt u toch nog één euro over en u telt voortaan voor twee. U hoeft met het aanmelden van uw partner niet te wachten tot 2012, u kunt dat nu al doen. Voor degenen die nog geen lid zijn. Het is nu meer dan ooit het moment om ons te steunen en te zorgen dat wij niet alleen strijden met de kracht van argumenten maar ook met de macht van het getal. Wij zijn de meest strijdbare Bond die opkomt voor pensioengerechtigden. Dus steun ons in onze strijd tegen de grootmachten van de gevestigde orde.

1) De minister heeft inmiddels ingegrepen en het voorstel van de belastingdienst gaat niet door.

Een verhelderend APG seminar ???

zondag 3 juli 2011

Afgelopen vrijdag huisvestte de superchique herensociëteit ‘De Witte’ in Den Haag een APG-seminar. De pensioenuitvoerder van het ABP en nog 26 pensioenfondsen had voor ‘het pensioen van morgen’ als inleiders Bernard Wientjes, Agnes Jongerius en Henk Kamp uitgenodigd. Leo van Heesch was hierbij aanwezig en doet verslag in het weblog ‘Pensioencasino’.

Pensioencasino

zondag 3 juli 2011

Leo van Heesch Leo van Heesch

“Kom binnen en waag een gokje in ons Pensioencasino”
FNV-Bondgenoten, die het verzet binnen de FNV tegen het Pensioenakkoord aanvoeren, had afgelopen vrijdag op het Plein in Den Haag een grote tent opgezet waar in een soort casino voorbijgangers werden uitgenodigd om te spelen met hun pensioen. Die tent stond niet geheel toevallig tegenover de ingang van wat ooit wellicht de meest chique herensociëteit van Nederland was, sociëteit “De Witte”. APG, pensioenuitvoerder van 27 pensioenfondsen waaronder het ABP, hield daar een eerder uitgesteld seminar over het pensioen van morgen met als sprekers Bernard Wientjes, Agnes Jongerius en Henk Kamp.

Omdat ik na alle geheimzinnigheid en achterkamertjes gedoe de werkelijkheid over het pensioenakkoord wel eens uit de eerste hand wilde horen, was ik ook van de partij. Na even in het pensioencasino te hebben rondgekeken zonder ook maar één euro van mijn pensioen in te zetten, begaf ik mij naar binnen waar wij werden ontvangen met koffie en piepkleine gebakjes, je bent tenslotte in Den Haag.

De gastheer, Dick Sluimers, voorzitter van de Raad van Bestuur van APG, heette ons welkom en legde het gehoor van pensioendeskundigen met een simpel voorbeeldje uit dat er een relatie is tussen risico en rendement. Kennelijk had hij niet zo’n hoge pet op van zijn gehoor dat voornamelijk uit pensioenfondsbestuurders bestond.

Bernard Wientjes die daarna aan het woord kwam was zo enthousiast over dat verhaal dat hij Dick spontaan tot hoogleraar wilde benoemen. Voor de rest kwam zijn betoog in aanmerking voor de prijs van ongeëvenaarde arrogantie. De golf van kritiek van veel vooraanstaande economen werd afgedaan met een grapje. De hoogleraren die met emeritaat waren werden neergezet als een stel seniele kerels en de andere hoogleraren die het waagden kritiek te hebben op hun mooie akkoord wenste hij een spoedig emeritaat toe. Ook de politieke partijen die hun schitterende plan afwezen kregen er van langs. Met name D’66 en de SP werden op een nogal goedkope manier weggezet. Merkwaardig genoeg hield hij zijn kaken stijf op elkaar over de PVV die het plan, met uitzondering van de verhoging van de pensioenleeftijd naar 66 jaar, afwijst. Uit de reacties in de zaal was af te leiden dat de woorden van deze voorganger in vruchtbare aarde vielen. Een zoethoudertje had hij ook te melden. De premiestabilisatie die al zo lang door de werkgevers wordt gewenst en die tot polonaises in de directiekamers heeft geleid, kan bij het CAO-overleg weer doorbroken worden. Je moet wel heel naïef zijn om te geloven dat wat werkgevers centraal voor elkaar hebben gebokst, decentraal weer uit handen zal worden gegeven.

Agnes Jongerius wilde onze zorgen wegnemen. Het aangroeiend verzet tegen wat zij met de werkgevers en de minster had bekokstoofd, was een gevolg van misconceptie van wat was bereikt. Zij zou het wel allemaal gaan uitleggen in het land en daarna zouden de FNV-leden zich kunnen uitspreken in een referendum. Van het houden van referenda hebben zij bij het FNV wel kaas gegeten. Ik heb al eerder het referendum van de ANBO bij het principe-akkoord besproken. Het kan bij de colleges politicologie zo gebruikt worden als schoolvoorbeeld van hoe je de massa manipuleert. Verder bezwoer zij de aanwezigen dat het Pensioenakkoord slechts een raamwerk is, dat nog verder decentraal moet worden ingevuld.

Na de pauze, die door de aanwezigen druk werd gebruikt om te netwerken, kwam Henk Kamp ons entertainen. Ik moet zeggen dat de minister die op TV op mij altijd de indruk maakt van een sprekende robot, in het wild heel menselijk overkomt. Zijn toespraak was zelfs geestig te noemen. Wel maakte hij een gewaagde vergelijking van het Pensioenakkoord met een ander Nederlands succesnummer; de Betuwelijn.

Daarna het vragenuurtje onder leiding van de dagvoorzitter Eva Kuit. Nu had ik al eerder de ervaring dat bij dit soort gelegenheden het adagium is: lullen, lullen en blijven lullen maar door de irritante houding van Eva sloeg dit alles. Zij gaf de microfoon niet uit handen om “controle“ te houden maar het was jammer dat zij zich zelf niet onder controle had. Het liefste bleef ze zelf aan het woord en daarbij bleek dat ze vaak de vragen niet begreep van de vragenstellers die wél de kans kregen door haar heen te breken.

Dat Dick Sluimers een heer is bleek in zijn slotwoord toen hij het had over een goede discussie en Eva bedankte voor haar uitstekende leiding.
Moe en onvoldaan heb ik maar geen gebruik meer gemaakt van de nazit om te netwerken. Inhoudelijk niets wijzer geworden heb ik de lange terugreis weer aanvaard.

Leo van Heesch

Griekse en andere drama’s

zondag 15 mei 2011

Meer dan een jaar geleden werd er in ons blad “Pensioenenbelangen” een artikel gewijd aan het hedendaagse Griekse drama. In het oude Griekenland van voor onze jaartelling werden al drama’s opgevoerd. Soms als het drama zo ingewikkeld was geworden dat men er niet meer in redelijkheid uit kon komen, werd een “Deus ex machina” uit de hoge hoed getoverd, een God die plotseling op het toneel verscheen om de zaken alsnog bevredigend op te lossen. Lang heeft men in Griekenland gedacht dat Europa de Deus ex machina zou zijn die hun problemen wel zou oplossen. Maar de Goden zijn ook niet meer wat ze geweest zijn en het Griekse Drama dreigt nu een diepe tragedie te worden.
Ook onze pensioenfondsen hebben daar last van. De vorige keer eindigden wij nog met een positief bericht over het ABP en Zorg en Welzijn. Bij de presentatie van de jaarrekening 2010 van het ABP bleek echter dat zij maar liefst 2,3 miljard hadden geïnvesteerd in Griekse staatsobligaties. Die positie hadden zij op het einde van het jaar afgebouwd naar 500 miljoen. In eerste instantie denk je, daar zijn zij goed mee weggekomen, 1.800 miljoen minder dan aan het begin van 2010. In het Financieele Dagblad wordt echter berekend dat zij met het afbouwen van die positie minstens 800 miljoen hebben verloren. En die 500 miljoen die ze op het einde van het jaar nog wel in portefeuille hadden is inmiddels ook alweer fors minder waard.

Het gekrakeel over het zogenaamde Pensioenakkoord gaat ook onverminderd voort. Dat de ANBO onder leiding van Liane de Haan zich met huid en haar aan de vakcentrale FNV heeft overgeleverd blijkt uit een kort berichtje in hun magazine. Het volkomen gebrek aan transparantie over dat pensioenakkoord wordt daar rechtgepraat met de opmerking dat onderhandelingen in beslotenheid moeten plaatsvinden. En dan plotseling zoals de bedoeling was met het eindresultaat naar buiten treden en voordat iemand met de ogen kan knipperen dit tot wet verheffen. Gelukkig zijn er ook nog kritische leden bij de bonden van de FNV en naar nu blijkt ook bij het CNV. Ondanks wekenlange pogingen om met name FNV-bondgenoten weer in het gareel te krijgen ziet het er niet naar uit dat dit gaat lukken.
Terwijl in het huidige pensioenakkoord de werkgevers geen risico’s meer lopen zou je denken dat men voor de deelnemers die nu alle risico’s dragen extra voorzichtig moet zijn bij de beleggingen. Niets is minder waar, de opbouw van de reserves kan wel wachten en dan kun je riskanter beleggen. Voor reeds gepensioneerden kan dat op korte termijn gunstig zijn, maar voor de nog werkenden en met name voor de jongeren is dat zeer riskant. Kennelijk begrijpen de jongeren van CNV en FNV die zo voor het akkoord zijn echt niet waar ze ja tegen zeggen.
Intussen blijft Henk Kamp een akkoord forceren onder de dreiging dat hij anders zelf met voorstellen komt. Een eerste proeve heeft hij daar al van afgegeven met een wetsvoorstel om de AOW- en pensioenleeftijd te verhogen naar 66. Ingrijpender is zijn voorstel om de fiscale aftrekbaarheid van de pensioenpremie bij de middenloonregelingen te verlagen van 2,25% naar 2%. Dit betekent dat de pensioenopbouw niet met één jaar maar met vier jaar wordt verlengd.

Over de kosten van de pensioenfondsen is de laatste tijd veel te doen geweest. Deze kosten worden minimaal geschat op 5 miljard en gezien het enorme vermogen van de pensioenfondsen lijkt dat mee te vallen. David Hollanders die ook geïnterviewd wordt in het nieuwe nummer van Pensioenbelangen maakt echter een opmerking die heel belangrijk is. De indexatie voor de koopkracht kost een half miljard. Als men er in slaagt de kosten van vermogensbeheer met 10% te verminderen dan kan er zonder problemen worden geïndexeerd.

Tenslotte willen wij u wijzen op het weblog waar wij een artikel van Me Judice1 met hun toestemming hebben overgenomen. Het is een opfriscursus voor alle pensioenfondsbestuurders. Zeer behartenswaardige lectuur en zo hoort u het ook eens van een ander.

1) Kees Koedijk en Alfred Slager, 2011, “Wat alle pensioenfondsbestuurders moeten kunnen dromen: een opfriscursus”, Me Judice, 4e jaargang, 11 mei 2011.

.

Zijn wij nou zo slim of zijn zij nou zo dom !

dinsdag 26 april 2011

Al negen maanden geleden schreven wij in ons blad Pensioenbelangen, dat het cadeautje dat werkgevers en vakbonden voor de werknemers en gepensioneerden hadden bedacht om hun onzalige plan acceptabel te maken, namelijk verhoging van de AOW, het terrein was van de regering. Gezien de problemen die de regering heeft om 18 miljard ergens vandaan te halen vonden wij het niet erg waarschijnlijk dat de politiek dat cadeautje zou verzilveren. Minister Kamp was enthousiast over het pensioenakkoord maar zweeg in alle talen over het deel dat hij geacht werd te leveren. Nog onlangs verklaarden FNV en CNV dat de verhoging van de AOW het hart was van het akkoord. Gedwongen door de opstand van FNV Bondgenoten en ABVA KABO werd geëist dat Kamp eindelijk met de billen bloot kwam. Op 20 april heeft de minister in de Tweede Kamer laten weten dat hij weinig mogelijkheden ziet tot verhoging van de AOW. Wel had hij waardering voor de “constructieve voorstellen” van de sociale partners om die verhoging te financieren. Nou die voorstellen kwamen neer op een verlaging van de ouderen kortingen. Te verwachten is dus een piepkleine verhoging die volledig door de ouderen zelf wordt betaald. Wat je noemt een sigaar uit eigen doos. Hoe naïef kun je als top van de vakbeweging zijn om dit niet al te voorzien op het moment dat je het opschrijft.

Na maanden onderhandelen in de achterkamertjes was men bijna rond met het pensioenakkoord. Het APG kondigde begin maart een symposium aan onder de titel “Het pensioen van morgen” met als sprekers: Bernard Wientjes, Agnes Jongerius en Henk Kamp. Kennelijk moest het nieuwe akkoord eensgezind en krachtig worden neergezet. Twee weken later kregen wij het bericht dat het symposium voorlopig was uitgesteld. Wat was er gebeurd. Op de eerste plaats had de Landsadvocaat aan de minister laten weten dat de wijze waarop men de bestaande rechten wilde “invaren” in het nieuwe stelsel juridisch niet mogelijk was. De NVOG was daar allang achter en bereidde juridische acties voor, de Stichting Pensioenbehoud was er speciaal voor opgericht en ook wij als NBP waren ons aan het beraden op juridische acties. Maar bij de werkgevers en vakbonden was het kennelijk nog niet opgekomen om dat eerst eens te laten uitzoeken alvorens verder te gaan. Een tweede kwestie die wij al in juni van het vorige jaar signaleerden was dat voor de werkgevers optimale zekerheid werd geboden terwijl alle risico’s van rente, beleggingen, inflatie en langer leven bij de werknemers en gepensioneerden terecht kwamen. Zoals gezegd na negen maanden kwamen onder andere FNV Bondgenoten en de ABVA KABO daar ook achter en kwamen in verzet. Maandag 18 april leken de rijen weer gesloten maar de belangrijkste onderhandelaar Peter Gortzak werd teruggestuurd om te bezien of de risico’s niet beter verdeeld konden worden en tevens werd duidelijkheid geëist van minister Kamp. Die duidelijkheid is er nu en als dat het hart van het akkoord is zoals de vakbeweging zegt, dan zullen er knappe chirurgen nodig zijn om dit akkoord nog te redden.

Overigens hebben wij na alle geheimzinnigheid het concept-akkoord nu eindelijk in handen. Het hele stuk ademt aan alle kanten dat de werkgevers en de vakbeweging uw uitgestelde en gespaarde loon beschouwen als hun persoonlijk eigendom, waarmee zij kunnen doen en laten wat ze willen. In een radiodiscussie afgelopen week zei de voorzitter van het CNV op een gegeven moment; “De pensioenen zijn het eigendom van de werkgevers en de werknemers”. Nee mijnheer Jaap Smit, van de werkgevers zijn de pensioenen al helemaal niet. Die houding heeft er in de jaren 90 van de vorige eeuw toe geleid dat de werkgevers miljarden uit uw en mijn eigendom hebben gestolen. De Pensioenpot is het uitsluitende eigendom van de werknemers en gepensioneerden en ook u als vakbeweging, die nog nauwelijks representatief is, moet eens afleren u te gedragen als eigenaar. Het tekent helaas wel de mentaliteit van degenen die menen doorlopend zonder ons over ons te beslissen. In zijn vorige baan was Jaap Smit directeur van het bureau slachtofferhulp. De slachtoffers van alle pensioenellende zijn de deelnemers, dus mijnheer Smit, er is werk aan de winkel.

Laten wij met een positief bericht eindigen. De twee grootste pensioenfondsen, het ABP en Zorg en Welzijn hebben een dekkingsgraad per 1 april van 112 respectievelijk 111. Dat betekent nog lang niet dat wij er zijn, maar het gaat de goede kant op. PME en PMT laten ook enige verbetering zien maar blijven toch nog achter en hebben de magische grens van 105 nog niet bereikt. Kennelijk hebben zij hun renterisico’s minder slim afgedekt dan de twee grootste fondsen waardoor zij minder hebben geprofiteerd van de stijging van de rente.

Lees ook het weblog ‘Tips om je weer eens lekker te ergeren’ van Joop van Vliet.

Het NBP heeft besloten om samen te werken met de stichting Pensioenbehoud.

Pensioenakkoord ? Handjeklap in achterkamers.

zondag 6 maart 2011

Als u mocht denken dat bovenstaande kop afkomstig is van achterdochtige NBP-bestuurders, dan moet ik u teleurstellen. Het is een uitspraak van Professor Dr. Jan van de Poel, emeritus hoogleraar risicobeheer en van 1997 tot 2003 lid van de directieraad en CFO van het ABP.

Wat brengt een man met zo’n staat van dienst tot deze uitspraken. Volgens hem is het al verdacht dat de onderhandelingen achter de schermen plaats vinden terwijl de pensioensector en vooral het publiek in het duister tasten. Daarnaast zijn er geruchten die het ergste doen vermoeden. Zo zou de indexatie van pensioenen feitelijk worden afgeschaft en dat is volgens hem (en niet alleen volgens hem) de bijl aan de wortel van ons pensioenstelsel.

Vervolgens wil men weer naar een vaste rekenrente waardoor het contact met de marktrente verloren gaat en men zou afwillen van het instrument van de dekkingsgraad. Het zicht op hoe een pensioenfonds er nu echt voorstaat gaat dan volledig verloren en daarmee het zicht op noodzakelijke maatregelen. Pensioenfondsen worden een soort beleggingsclubs die geen beloftes meer doen maar verdelen wat er in kas is.

Leo van Heesch Je kunt ons verwijten dat wij weer een plaat opzetten die grijs is gedraaid, maar weer wordt er door de werkgevers, de vakbonden en de overheid zonder ons over ons beslist. Wij laten dit niet gebeuren. Wij starten zoals al eerder aangekondigd een kaartenactie “Geen knollen voor citroenen” tegen dit onzalige pensioenakkoord. Bekijk onze actiekaarten en organiseer zelf een sneeuwbal van kaarten via uw partner, kinderen, vrienden, collega’s, buren en kennissen. Kaarten kunt u bij ons bestellen via een mailtje naar info@pensioenbelangen.nl.

Dan de Zembla-uitzending over het gegraai door overheid en werkgevers in de pensioenpotten. Schaamteloos is er gestolen uit uw gespaarde en uitgestelde loon. Lees hiervoor het weblog ‘Hoorzitting of schokdemper ?’ van Leo van Heesch.

Simon van der Schoot, lid van de Deelnemersraad van het ABP heeft over die diefstal een open brief geschreven naar premier Rutte.

Het AOW-spaarfonds blijkt een spookfonds kopte onlangs het Financieel Dagblad. Het is in goede tijden opgezet als een spaarfonds om de latere tekorten door vergrijzing bij de AOW op te vangen. Alleen is het er nooit van gekomen. Weliswaar wordt er elk jaar een briefje in het fonds gestopt voor een aantal miljarden, maar het is monopolygeld. Henk Brouwer, als topambtenaar ooit betrokken bij het uitdenken van het fonds zegt nu kort en bondig dat het geen fonds is omdat er niets in zit. Opheffen dus en onszelf niets wijsmaken.

Nog meer schijnzekerheden. De NBA, de belangenorganisatie van Accountants vindt dat de onzekerheden bij de pensioenaanspraken veel beter moeten worden benadrukt. Pensioenen zijn veel onzekerder dan deelnemers vaak denken. Ook hier schiet de communicatie door de pensioenfondsen al jaren tekort.

De verkiezingen voor provinciale staten hebben de nieuwe partij 50PLUS een achttal statenzetels opgeleverd. Het meest succesvol was men in Limburg waar de partij van Jan Nagel en onze ex-voorzitter Kees de Lange een tweetal zetels veroverde. Voor de Eerste Kamer is men zeker van 1 zetel en mogelijkerwijs kan er ook nog een tweede zetel worden binnengesleept.

Hoorzitting of schokdemper ?

zondag 6 maart 2011

Leo van Heesch Leo van Heesch

De Zembla-uitzending van 5 februari heeft veel stof doen opwaaien. Als door een wesp gestoken reageerden de koepels van de pensioenfondsen.

Het programma had, omdat andere pensioenadviseurs hun goede relaties met de pensioenfondsen niet op het spel wilden zetten, uiteindelijk het bureau van Frits Bosch in Nuenen bereid gevonden op basis van een aantal aannames berekeningen uit te voeren.

Op de eerste plaats, wat hebben de pensioenfondsen gemist door veel te lage premievaststelling en gegraai van werkgevers in de pensioenpotten. Onthullend was de vanzelfsprekendheid van oud-minister Ruding die dat gegraai in de eigendommen van de werknemers en gepensioneerden ten behoeve van de schatkist verdedigde.

Omdat ik niet beschik over het rapport kan ik niet beoordelen of de berekeningen van bureau Bosch en het eindresultaat helemaal juist zijn. Door het rumoer over die uitkomst dreigen echter de onderliggende feiten uit het zicht te verdwijnen.

Wat ik wel kan beoordelen is het feit dat bijvoorbeeld bij het ABP op 1 januari 1996 ruim 25 miljard euro zijn gestolen. Dit bedrag is ook toegegeven door prof. Frijns die toentertijd in de positie was dit bedrag te kunnen beoordelen. Als wij die 25 miljard hadden laten renderen tegen de gemiddelde 6,3% die de pensioenfondsen in de afgelopen 20 jaar hebben gerealiseerd, dan had het ABP nu 63 miljard meer in kas gehad.

Soortgelijke zaken hebben zich ook bij andere pensioenfondsen voorgedaan en als je in staat zou zijn al die bedragen bij elkaar op te tellen, dan is duidelijk dat alleen al hierdoor de pensioenfondsen nu niet in problemen zouden zitten

Dan hebben wij het nog niet over de premies die onverantwoord laag werden vastgesteld. Op een gegeven moment was de premie bij het ABP ruim 8% terwijl 20% actuarieel vereist was. Dus er werd minder dan de helft premie afgedragen dan eigenlijk verantwoord was. Als je al die gemiste premies ook nog eens doorberekent, dan kom je tot een duizelingwekkend bedrag. Met name op dit onderdeel van de berekeningen schijnen de pensioenkoepels en hun belanghebbende secondanten het vuur te hebben geopend.

Volgens de berekeningen van het bureau Bosch hebben ook de beleggingen minder gerendeerd dan eigenlijk zou moeten. Nu ligt dat er maar aan waar je de resultaten mee vergelijkt (Benchmark heet dat in beleggersjargon). De hulptroepen van de pensioenkoepels Robeco en Ortec Finance beweren dat de pensioenfondsen zelfs beter hebben gepresteerd dan de Benchmark. Voor mij blijft, dat ook de onafhankelijke commissie Frijns heeft geconstateerd dat er bij de kredietcrisis nog 20 miljard lager is gepresteerd dan eigenlijk verwacht had mogen worden.

Zoals gezegd de exacte uitkomsten van de berekeningen kan ik wegens het ontbreken van het rapport niet beoordelen, maar de algemene trend die er aan ten grondslag ligt is zonder meer juist. En wat ik wel kan beoordelen zijn de gevolgen van al dat wanbeleid. Daardoor zijn de pensioenfondsen in de situatie gekomen dat ze kwetsbaar werden. De gevolgen van de internetcrisis en kredietcrisis konden niet meer worden opgevangen. Voor het programma “Kassa” heb ik twee opeenvolgende jaren berekend dat de koopkracht van de gepensioneerden in een glijvlucht terecht is gekomen, die de eerste 15 jaar niet gerepareerd zal worden. Berekeningen overigens waar de betrokken pensioenfondsen geen gefundeerd weerwoord op hadden.

Maar wij hoeven geen 15 jaar te wachten om de ellende te overzien. Nu al lopen de gepensioneerden bij het ABP een maandloon (7,97%) per jaar mis in vergelijking met de werkenden en dat wordt van jaar tot jaar erger. In de afgelopen jaren lopen zij al drie maandlonen achter die ze ook never nooit meer terug zullen zien. Het ABP is nog niet eens het ergste pensioenfonds. Er zijn pensioenfondsen waar nog veel langer niet is geïndexeerd en waar nu zelfs kortingen dreigen.

In al het lawaai rond de cijfers dreigt een ander belangrijk aspect van de Zembla-uitzending buiten het gezichtsveld te raken. De deskundigheid van de pensioenfondsbestuurders. De toezichthouder van De Nederlandsche Bank mevrouw Kellerman maakte er in de uitzending al wat kritische opmerkingen over. Zembla had verder een ex werknemersvoorzitter van een pensioenfonds gevonden die eerlijk wilde vertellen dat hij er geen verstand van had. Een of twee keer per jaar kwam er een mijnheer iets vertellen over ALM-studies en Z-scores. Je kon aan de ogen van de man zien dat hij dacht “Gooi het maar in mijn pet”. Hoeveel pensioenfondsbestuurders zijn er niet net zo ondeskundig maar zullen dat nooit toegegeven? Niet voor niets is het slecht afgelopen met het pensioenfonds van het FNV. Datzelfde FNV dat de hofleverancier is van pensioenfondsbestuurders.

In het kader van rampenbeheersing heeft Pieter Omtzigt van het CDA een hoorzitting in de Tweede Kamer georganiseerd. Als u zou denken dat daar ook belanghebbenden bij zijn uitgenodigd dan moet ik u teleurstellen.

Uitgenodigd zijn naast Frits Bosch en mevrouw Kellerman, de heer van Dam, oud directeur van de Pensioen- en Verzekeringskamer, de organisatie die toentertijd toezicht had moeten houden. Verder de heer Frijns van de commissie Frijns en in het verleden directeur bij het ABP. Vervolgens de hulptroepen van de pensioenkoepels, Robeco en Ortec Finance die grote belangen hebben bij de pensioenfondsen. Tenslotte mevrouw Kemna, beleggingsdeskundige en lid van de Raad van Bestuur van het APG.

Dus helaas geen Nederlandse Bond voor Pensioenbelangen, geen Nederlandse Vereniging van Organisaties van Gepensioneerden, geen Centrale van Samenwerkende Ouderenorganisaties.

Ik ben bang dat door de aanvallen op de cijfers door belanghebbende deskundigen de onderliggende feiten uit het zicht verdwijnen en de Tweede Kamer weer kan overgaan tot de orde van de dag.

Leo van Heesch
Waarnemend voorzitter NBP

25 jaar wanbeleid bij pensioenfondsen in Zembla

zondag 6 februari 2011

Op 5 februari besteedde het programma “Zembla” van de Vara uitgebreid aandacht aan het wanbeleid in de afgelopen 25 jaar van overheid, werkgevers, vakbonden en pensioenfondsbesturen, waardoor veel pensioenfondsen aan de rand van de afgrond zijn gebracht. Onze ex-voorzitter Kees de Lange die zijn functie heeft neergelegd om een prominente rol te vervullen bij de nieuwe partij 50PLUS, komt uitgebreid aan het woord. Het onderzoek van het bureau Bosch, de kritiek van hoogleraar Engelen, van  toezichthouder mevrouw Kellermann van de Nederlandsche Bank en zelfs van een oud vakbondsvoorzitter van een pensioenfonds wordt door de verantwoordelijken, oud minister Ruding en de vakbondsbobo’s Den Uyl en Gortzak gebagatelliseerd. Bekijk deze uitzending en oordeel zelf.

Knollen voor citroenen? Dan zijn de rapen gaar !

zondag 23 januari 2011

De achterstand van gepensioneerden in vergelijking met hun werkende (ex)collega’s is het afgelopen jaar opnieuw toegenomen. Zoals uit bijgaande tabel voor ABP-gepensioneerden blijkt is de achterstand in drie jaar tijd opgelopen tot 8%.(voorlaatste kolom) Als wij gaan kijken naar wat wij de afgelopen jaren gemist hebben en ook nooit meer zullen krijgen, dan is dat ruim 24% (laatste kolom) ofwel drie maandlonen.
Soortgelijke berekeningen kun je bij alle grote pensioenfondsen maken. Een fonds als PNO-Media indexeert al een lange reeks van jaren niet meer en daar zijn de achterstanden nog veel dramatischer. Het is curieus dat juist deze week bekend werd dat het pensioenfonds voor het Film- en Bioscoopbedrijf zich heeft laten opslokken door PNO. Zij hebben de regie in handen gegeven van een wel heel kwalijke regisseur.

Ook de afgelopen week gingen sommige televisierubrieken weer vrolijk door met de afgekloven cliché’s ontstaan door de reclames van sommige verzekeraars. De rijke ouderen met hun grote huizen, dure auto’s, cruises, stedentrips en exotische golfresorts waren weer volop aanwezig.
Om nog maar te zwijgen over de wijze waarop Uitgesproken Wakker Nederland onder leiding van Joost Eerdmans op ongekende wijze babyboombashing beoefende. Je zit je verbijsterd af te vragen wat deze hetze nog met journalistiek te maken heeft.
Gelukkig is er tegenwicht maar jammer genoeg met minder groot publiek. Zo werd onze ex-voorzitter Kees de Lange geïnterviewd door het blad “Actuaris”. Lees dit interview.

Laten wij het nog maar eens duidelijk zeggen. De gepensioneerden van nu hebben zelf het vermogen opgebouwd door het betalen van premies (jarenlang zelfs zeer hoge premies) voor hun pensioen. Dat de pensioenfondsen in problemen zijn is te wijten aan het graaigedrag in de jaren ’90 door overheid, werkgevers en vakbonden waardoor vele miljarden uit de pensioenpotten zijn verdwenen. Op 5 februari zal het programma Zembla hieraan een uitzending aan wijden. Zolang de dekkingsgraad niet langdurig beneden de 100 is, hoeven jongeren niet bang te zijn, dat wij op hun zak pensioen genieten. Het zijn echt onze eigen centen.
Wat de AOW betreft, om dat betaalbaar te houden wordt een steeds groter deel gefinancierd uit de belastingen waar ook de ouderen hun bijdrage aan leveren. Bovendien worden zij nu extra aangesproken via de zogenaamde houdbaarheidsbijdrage (Bosbelasting)

De afgelopen week is weer een nieuw convenant afgesloten. De naam is Convenant Bevordering Diversiteit Pensioenfondsen. Gezien de geschiedenis van de convenanten op pensioengebied ben ik bang dat al die diversiteit toch weer een vakbondslabeltje zal hebben en dat het convenant voor de zoveelste keer moet dienen om een wettelijke regeling te frustreren.

Uit een recent onderzoek van De Nederlandsche Bank blijkt dat werknemers bereid zijn om aanzienlijk meer premie te betalen als zij daardoor verzekerd zijn van een zeker pensioen. Het lijkt wel of de vakbonden die beweren dat de premies niet verder omhoog kunnen, niet weten wat de mensen die ze zeggen te vertegenwoordigen, echt willen.

Inmiddels wordt er nog steeds gesleuteld aan het zogenaamde “Pensioenakkoord” Maar kennelijk beginnen ook de leden van de vakbonden in de gaten te krijgen dat hen een oor wordt aangenaaid. Wij krijgen signalen dat men zich begint te roeren. De NVOG begint een E-card actie tegen het Pensioenakkoord rondom Valentijnsdag op 14 februari. Kijk rond die tijd even op hun site www.gepensioneerden.nl en doe mee aan die actie. In aansluiting hierop zijn wij zelf bezig met het opstarten van een actie “Geen knollen maar citroenen” Lees daarover meer in het weblog. Als u mee wilt denken en mee wilt doen, laat ons dat dan weten via een mailtje naar: info@pensioenbelangen.nl