Berichten met het label ‘AOW’

Pensioenpremie, dekkingsgraad en levensverwachting

maandag 28 november 2011

In het kader van de samenwerking met de stichting Pensioenbehoud, publiceren wij onder Nieuws hun nieuwsbrief.

Nieuwsbrief van Stichting Pensioenbehoud van 27 november 2011

Het Tweede Kamerlid Klaver (GroenLinks) stelde onlangs de vraag aan minister Kamp of er een verband bestaat tussen het tekort van €250 miljard door de premieholidays in de jaren ’80 en ’90 en de mogelijke korting op de pensioenen nu (zie bijlage). Kamp antwoordde:

De huidige problematiek van de pensioenfondsen is ontstaan als gevolg van een combinatie van voortgaande daling van de rente, stagnerende beurskoersen en een stijging van de levensverwachting. De ontwikkeling van de dekkingsgraden in de laatste decennia wijst uit dat de huidige problemen niet kunnen worden herleid tot de afroming van pensioenvermogens aan het eind van vorige eeuw. Deze afroming was overigens mede het gevolg van politieke besluitvorming. In de periode 1984 tot 1992 is de pensioenpremie voor overheidswerknemers bij wet verlaagd tot onder het kostendekkend niveau. Daarnaast stimuleerde het wetsvoorstel dat beoogde „bovenmatige‟ pensioenvermogens weg te belasten, pensioenfondsen om hun dekkingsgraden te beperken.

Wat een politieke ontkenning van de werkelijkheid, schandelijk. Want indien de afroming van de pensioenen niet was gebeurd, zouden er nu hogere dekkingsgraden zijn geweest en dus minder of geen problemen bij de pensioenfondsen zijn. De Nederlandse Bond voor Pensioenbelangen is een collectieve actie gestart om te laten uitzoeken of de verloren onvoorwaardelijke indexatie voor ABP-pensioenen opgebouwd t/m 1996 weer kan worden hersteld. Iedereen met een ABP-pensioen van vóór 1997 kan zich aanmelden.

De onafhankelijke voorzitter Briët van het pensioenfonds PME (grootmetaal, met eind oktober een dekkingsgraad van slechts 88,7%) trok deze week veel aandacht met zijn voorstel om de pensioenpremie in 2012 te verhogen van 23% tot 28% van de pensioengrondslag, omdat volgens DNB uitstel niet meer mogelijk is. Dat komt wel in de buurt van een kostendekkende premie. Of een combinatie met een verlaging van het jaarlijkse opbouwpercentage of andere versoberingen van het pensioen. De CNV Vakmensen kwamen met het voorstel om in 2013 loon in te ruilen voor pensioen. Het inzicht van de noodzaak van kostendekkende premies begint door te breken.

Volgens het CBS (zie bijlage) is de levensverwachting van pasgeborenen in de periode 2000 en 2010 sterk gestegen (mannen van 75,5 tot 78,5 jaar en vrouwen van 80,6 tot 82,7 jaar) en dat is bevestigd door het Actuarieel Genootschap. Voor 65+ is de resterende levensverwachting opgelopen bij mannen van 15,3 tot 17,6 jaar (gem. 82,6 jaar) en bij vrouwen van 19,2 tot 20,8 jaar (gem. 85,8 jaar). Bij de pensioenopbouw van deze laatste groep is daarvoor te weinig premie betaald. De eerder voor 2010 voorspelde levensverwachtingen liggen zelfs hoger dan uit de waargenomen sterfte blijkt en dus hoeven pensioenfondsen (voorlopig) géén verzwaringen in hun pensioenverplichtingen door te voeren.

Een positief punt voor de ouderen is dat het inkomen van (echt)paren boven 65 jaar tussen 2001 en 2009 er gemiddeld 16% op zijn vooruitgegaan, aldus het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP). De gemiddelde Nederlander ontving 6% meer inkomen. Het SCP schrijft deze stijging voor ouderen toe aan de stijging van de AOW met 8% in die periode (boven de inflatiecorrectie). De redenen daarnaast zijn de verbeterde aanvullende pensioenregelingen en meer (echt)paren die beiden hebben gewerkt. Voor alleenstaande ouderen bedroeg de stijging van het inkomen 10%. Daarbij leven hoogopgeleiden gemiddeld 7 (!) jaar langer dan laagopgeleiden, aldus het SCP. De effecten van het niet indexeren van de pensioenen gedurende de laatste jaren zullen pas in het volgende onderzoek zichtbaar worden.

Even afrekenen alstublieft!

dinsdag 22 november 2011

potamus Hippo Potamus

Lang geleden, heel lang geleden, toen Potamus nog een jong en minder dik(huidig) nijlpaardje was, werkte hij bij Elseviers Weekblad, geleid door de (veel) innemende hoofdredacteur Henk Lunshof. Niet direct een swingend blad, maar de ambiance in het pand aan de Spuistraat in Amsterdam vergoedde veel en met de Dam en de Kalverstraat binnen handbereik was zelfs de korte middagpauze een feest.

Daaraan moest Potamus terugdenken, toen hij hoorde dat de spaarloonregeling gaat verdwijnen, want een van de eerste van die regelingen maakte hij mee bij Elsevier. Die werd op het prikbord aangekondigd, iedereen las het, lachte of werd kwaad, maar niemand deed er aan mee. Een directiesecretaresse onderzocht waarom niemand die prachtige regeling wilde. Bij iedere 20 gulden per maand die je spaarde (tot maximaal 100 piek) legde “de baas” 5 gulden (ach die goeie ouwe gulden !). Het mooiste was dat die bijdrage plus de rente (minimaal 4 procent !) belastingvrij waren als je het bedrag 4 jaar of langer liet staan.
Het heette Bedrijfssparen maar stond op het prikbord aangekondigd als Bedrijfsparen en dat was toch echt niet de bedoeling van onze nogal conservatieve directie. Die – althans in het openbaar – tegen een dergelijke intieme vorm van collegialiteit was.

Helaas heb ik nooit van dat bedrijfssparen met dubbele s kunnen profiteren; mijn salaris leende zich niet voor sparen en het bedrijfsparen met enkele s kon door mijn vrouw en de directionele waakzaamheid alleen in het diepste geniep plaats vinden. Wij hadden een strenge maar rechtvaardige rooms-katholieke directeur, die oprecht geloofde dat vleselijke lust buiten het huwelijk tot vreselijke onrust binnen het bedrijf zou leiden. Gelukkig heeft hij de commissie Deetman niet meer meegemaakt.

Dat spaarloon was dus een leuke regeling, maar niet voor gepensioneerden. Die konden er niet van profiteren, zelfs niet als ze eerder was gekomen. Als van ons brutoloon, belasting, AOW, ziekenfonds en pensioenpremie waren afgetrokken, resteerde er nog een fors stuk maand, waarvoor het “nettoloon” maar nauwelijks toereikend was. Want toen wij werkten, moesten wij het land weder opbouwen, de oorlog in “ons Indië” (pardon, de politionele acties) betalen, de stormrampschade (1953) herstellen en nog wat andere kleinigheden meefinancieren. Vervolgens stortten we ons vol elan op de deltawerken en ook daar ging veel geld aan op. En hoe gelukkig waren we toen die werken eindelijk klaar waren en we een groot deel van ons pensioenspaargeld mochten teruggeven aan onze (vroegere) werkgevers en aan de schatkist. Daarna bleven wij nog een tijd gewillig (wij zijn geen gierige Schotten of behoeftige Britten) bijdragen aan de Europese subsidies, die naar andere landen gingen. En nu Nederland niet langer netto-betaler is, hebben we een crisis.

Gelukkig wordt die crisis op nationaal, Europees en wereldniveau krachtig bestreden door de economie te stimuleren. Uiterst vakkundig wordt de rente voor banken heel laag gehouden en de rente door banken heel hoog. Die marge helpt de banken het bedrijfsleven van krediet te voorzien, maar ze mogen ook kiezen voor een belegging in Griekse of Italiaanse obligaties. Omdat het slecht gaat met het bedrijfsleven zijn die obligaties echter aantrekkelijker. De rentewinst gaat naar de aandeelhouders en als de obligatie wordt afgewaardeerd is er ook geen bankman overboord. Dan grijpt de staat in, want de bank is te groot om failliet te gaan. En dat betalen u en ik dus – vanzelfsprekend.
Om u daarvoor iets te compenseren, maar alleen als u nog werkt, mag u van de regering nog tot 1 januari 2012 gebruik maken van die spaarloonregeling. Toffe vent toch, die Weekers van financiën – het lijkt Sinterklaas wel. En de banken zorgen wel dat het niet gierend uit de klauw loopt, want die gooien het spaarloket nu al dicht. Het personeel heeft het te druk met het berekenen van bonussen voor staf en directie.

Potamus komt straks wel eventjes afrekenen.

De goocheltruc van minister Kamp

donderdag 28 juli 2011

Leo van Heesch Leo van Heesch

Degenen die in pensioenland de dienst denken uit te maken, Henk Kamp, Bernard Wientjes en Agnes Jongerius, hadden ons al in maart willen overdonderen met hun pensioenakkoord. Voordat iedereen besefte wat er aan de hand was, hadden zij dit akkoord willen doordrukken middels wetgeving. De ambtenaren waren al aan het werk gezet toen de landsadvocaat roet in het eten gooide. Hij liet de minister weten dat de bestaande rechten niet zo maar konden worden “ingevaren” in het nieuwe pensioenstelsel. Tegenstanders van de aantasting van de bestaande rechten zoals de NVOG, de stichting Pensioenbehoud en ook wij als Nederlandse Bond voor Pensioenbelangen werden hiermee bevestigd in ons gelijk dat je van bestaande rechten moet afblijven. Terwijl het verzet tegen het pensioenakkoord groeide gingen de drie boven genoemden er in juni toch toe over dit pensioenakkoord te tekenen. Trokken zij zich niets aan van het zwaarwegende advies van de landsadvocaat ? Dat is ondenkbaar want dan halen zij zich tal van problemen op de hals.

Maar het doorgaan van dit akkoord is van essentieel belang voor Kamp en Wientjes.
Kamp krijgt daarmee zijn zozeer gewenste koppeling van de AOW aan de levensverwachting en kan door de pensioenopbouw te verlengen honderden miljoenen besparen voor de fiscus.
Wientjes heeft eindelijk bereikt dat de premie vastligt waardoor alle risico’s bij de werkgevers weg zijn, maar bovendien zijn tal van ondernemingen af van hun bijstortingsverplichting. Die ondernemingen kunnen zo miljarden bijschrijven op hun eigen vermogen.
Het belang van Jongerius is onduidelijk maar misschien wegen daar de machtsposities en de baantjes zwaarder dan de belangen van de werknemers en gepensioneerden.

Omdat het voor Wientjes en Kamp zo kostbare akkoord te redden, heeft Kamp een truc bedacht waardoor hij toch zijn zin kan doordrijven. Verzwaar de eisen die je aan het financiële toetsingskader van de bestaande pensioenregelingen stelt zo sterk, dat indexatie voor vele jaren volledig uit het zicht verdwijnt. De koopkracht van gepensioneerden die de afgelopen jaren toch al sterk is verminderd zal spectaculair verder dalen. Dan zullen de pensioengerechtigden wel eieren voor hun geld kiezen en “vrijwillig “voor het nieuwe stelsel kiezen. Want wat zou u doen als u kunt kiezen tussen jarenlang geen indexatie of toch maar het nieuwe stelsel accepteren. Blijft u principieel of toch maar niet. Briljante vent die Kamp !

Het zal ons benieuwen of ons parlement zich zal lenen voor zo’n staaltje misbruik van de wetgevende macht. Het beste is om dit niet af te wachten en als bevolking dit akkoord naar de prullenbak te verwijzen. Mochten Kamp, Wientjes en Jongerius toch doorzetten, dan zullen wij dat machtsmisbruik toetsen tot aan het Hof in Straatsburg. Via de Nederlandse Vereniging van Organisaties van Gepensioneerden zijn de middelen daartoe al gereserveerd.

Leo van Heesch

Het toverstokje van Agnes Jongerius

donderdag 2 juni 2011

Kees de Vries Kees de Vries

 

Het principeakkoord
Zoals bekend kwamen de werkgeversorganisaties zo’n drie jaar geleden met een rapport “Naar een modern en betaalbaar Pensioen”. Verleden jaar, op 4 juni 2010, werd duidelijk hoe “modern” dat pensioen zou worden en hoe de betaalbaarheid zou worden “veiliggesteld” volgens het toen gesloten principeakkoord van de vakbeweging en de werkgevers. Het was zo “modern” en “betaalbaar” dat de pas aangetreden minister van Sociale Zaken, Henk Kamp dankbaar stelde dat hij met dit akkoord goud in handen had! Het “gehalte” van dit goud werd duidelijker naarmate meer “devil details” (helse hoedanigheden) van het akkoord uitlekten. Kamp zag dit akkoord vermoedelijk meer vanuit het perspectief van overheidswerkgever en minder vanuit zijn functie als minister van “Sociale” Zaken – een belangenverstrengeling waarmee meer mensen moeite mee blijken te hebben.

Ik hoef hier, nu zelfs de FNV-bonden in opstand kwamen, niet uit te leggen hoezeer dit principeakkoord beoogde de belangen van de pensioengerechtigden schaamteloos te verkwanselen:

  • garanties over de hoogte van de pensioenuitkeringen vervielen;
  • de pensioenen zouden op en neer bewegen met de beurskoersen;
  • de premiebijdrage van de werkgevers zou worden gelimiteerd tot een “maximum”.

Kortom, dit akkoord legde alle lasten en risico’s op de schouders van de pensioengerechtigden. In vakbondstermen “Een toekomstbestendig pensioenstelsel voor jong en oud” Hoe zo, belangenbehartiging van de pensioengerechtigden door de vakbonden? Hoe diep kun je als vakbond nog zinken? Over ons en zonder ons wordt weer eens over ons uitgestelde loon beschikt!

Intern overleg
Een negatief advies van de landsadvocaat over de juridische problemen rond deze voornemens droeg niet echt bij aan een prettig onderhandelingsklimaat. De afwijzing door minister Kamp van de in het principeakkoord afgesproken financiële verhoging van de AOW ook niet. De details van dit gerommel in het achterkamertjesoverleg zijn inmiddels genoegzaam bekend. De achterban van de bonden ging zich inmiddels steeds harder roeren toen men door kreeg wat de bedoeling was.
Terwijl de FNV nog met de moed der wanhoop wilde door onderhandelen, schreven zeven prominente vakbondbestuurders in een open brief: “De stekker moet uit dit onderhandelingsproces worden getrokken. Op deze manier zwemmen we in een fuik van het kabinet, de werkgevers en de verzekeraars”. De positie van Agnes Jongerius kwam zelfs ter discussie, het Waterloo van Jongerius? (RTLZ.nl: 05-04-‘11).

Henk van der Kolk van FNV Bondgenoten, de grootste aangesloten vakbond, leidde het verzet binnen de FNV-bonden tegen de gang van zaken. Dat resulteerde in het opschorten van het overleg over de uitvoering van dit akkoord. De vakcentrale FNV stelde begin april jl. twee weken te nemen voor het houden van intern overleg. Een eufemisme voor een ordinaire interne ruzie en een anderhalve maand durend crisisoverleg! Half mei sloot de FNV de rijen; men zou het eens zijn geworden over een nieuw pensioenstelsel – de interne ruzie was opgelost. “Een toverformule is gevonden” zo kondigde een opgeluchte Agnes Jongerius het interne FNV-compromis aan. Er is overeenstemming over de wijze waarop wij een optimale balans kunnen bereiken tussen zekerheid en de kans op indexeren. Als het aan ons ligt kunnen de pensioenfondsen straks hun eigen invulling kiezen. Onze oplossing gaat uit van én zekerheid én indexeren. Dus niet óf óf, maar én én”. Eerder hadden verontruste FNV-leden haar 35 duizend petities overhandigd; de ondertekenaars zijn bezorgd over de risicoverdeling van de pensioenen. Die zouden niet eenzijdig bij de deelnemers moeten liggen.

Hervat overleg
Dankzij deze “toverformule” gaat de FNV de gesprekken met de werkgevers en de minister van “Sociale” Zaken Henk Kamp hervatten. Kamp begon al zijn geduld te verliezen; hij had graag op 4 juni 2011 een definitief akkoord gezien; één jaar na het principeakkoord als “voorbeeld van redelijkheid”.
De hoogte van de AOW is bij het te hervatten overleg agendapunt nummer één. “Daarnaast moeten we praten over de verdeling van de risico’s tussen werknemers en werkgevers, de werkgevers moeten daar medeverantwoordelijk voor blijven”. De huidige bijstortverplichtingen van werkgevers moeten ook in een mogelijk nieuw systeem blijven bestaan, vindt Jongerius. “Dat zijn de eerste punten waarmee ik nu weer naar de werkgevers en minister Kamp ga”.

Je wrijft je ogen uit van verbazing als je dit allemaal hoort en leest. Zaken zoals risicoverdeling en bijstorten die in het huidige stelsel gewoon vastliggen en die via het principeakkoord inmiddels al zijn weggeven! Je vraagt je in gemoede af hoe de bonden zo de weg konden kwijt raken? Maar beter ten halve gekeerd dan ten hele gedwaald. Misschien hebben wij het allemaal verkeerd begrepen, gewoon een kwestie van miscommunicatie.
Een verhoging van de AOW die de loonontwikkeling zou moet gaan volgen (maar qua koopkracht op het niveau van 1980 is blijven steken) en waarvoor minister Kamp zegt slechts beperkt budget te hebben. Op de website van de FNV staat: “Naar verwachting worden het geen eenvoudige onderhandelingen met de werkgevers. Immers, bestaande conceptafspraken zullen op belangrijke punten moeten worden aangepast en daarna moet ook minister Kamp over de brug komen met een extra verhoging van de AOW”.

Een zeer belangrijke uitspraak! Het is te hopen dat Agnes Jongerius behalve de toverformule ook het bijbehorend toverstokje van haar FNV heeft meegekregen, opdat zij de werkgevers en minister Kamp kan betoveren en zo deze terugtocht op verantwoorde wijze te kunnen afronden. Met een nauwelijks geloofwaardige Agnes Jongerius en een verzwakte positie van de FNV in de polder is het goed onderhandelen door de andere “sociale” partners, zeker als die vakcentrale op de in concept overeengekomen principes moet terugkomen! En met een slap poldercompromis zal de gealarmeerde achterban zeker geen genoegen nemen. Geheel in lijn met de toverformule zal Agnes dus niet óf de sociale partners óf de eigen achterban maar én de sociale partners én de eigen achterban tevreden moeten stellen. Voorwaar een uitdagend perspectief! Wordt het dan uiteindelijk toch haar Waterloo zoals het redactionele commentaar van RTLZ.nl begin april jl. al opperde?

Het is triest nogmaals te moeten constateren dat pensioengerechtigden als betrokkenen bij uitstek via belangorganisaties zoals de NBP, de NVOG en dergelijke op allerlei mogelijk manieren proberen de besluitvormers en de media van onze visie omtrent de gang van zaken op de hoogte trachten te stellen, maar in dit macht- en belangenspel van echte zeggenschap zijn uitgesloten. Over ons en zonder ons zijn de pensioengerechtigden afhankelijk van het toverstokje van Agnes Jongerius!

Onderhandelingen Pensioenakkoord

donderdag 2 juni 2011

Kees de Vries heeft een nieuw weblog geschreven met als titel: ‘Het toverstokje van Agnes Jongerius’. U raadt misschien al waar het over gaat?

Griekse en andere drama’s

zondag 15 mei 2011

Meer dan een jaar geleden werd er in ons blad “Pensioenenbelangen” een artikel gewijd aan het hedendaagse Griekse drama. In het oude Griekenland van voor onze jaartelling werden al drama’s opgevoerd. Soms als het drama zo ingewikkeld was geworden dat men er niet meer in redelijkheid uit kon komen, werd een “Deus ex machina” uit de hoge hoed getoverd, een God die plotseling op het toneel verscheen om de zaken alsnog bevredigend op te lossen. Lang heeft men in Griekenland gedacht dat Europa de Deus ex machina zou zijn die hun problemen wel zou oplossen. Maar de Goden zijn ook niet meer wat ze geweest zijn en het Griekse Drama dreigt nu een diepe tragedie te worden.
Ook onze pensioenfondsen hebben daar last van. De vorige keer eindigden wij nog met een positief bericht over het ABP en Zorg en Welzijn. Bij de presentatie van de jaarrekening 2010 van het ABP bleek echter dat zij maar liefst 2,3 miljard hadden geïnvesteerd in Griekse staatsobligaties. Die positie hadden zij op het einde van het jaar afgebouwd naar 500 miljoen. In eerste instantie denk je, daar zijn zij goed mee weggekomen, 1.800 miljoen minder dan aan het begin van 2010. In het Financieele Dagblad wordt echter berekend dat zij met het afbouwen van die positie minstens 800 miljoen hebben verloren. En die 500 miljoen die ze op het einde van het jaar nog wel in portefeuille hadden is inmiddels ook alweer fors minder waard.

Het gekrakeel over het zogenaamde Pensioenakkoord gaat ook onverminderd voort. Dat de ANBO onder leiding van Liane de Haan zich met huid en haar aan de vakcentrale FNV heeft overgeleverd blijkt uit een kort berichtje in hun magazine. Het volkomen gebrek aan transparantie over dat pensioenakkoord wordt daar rechtgepraat met de opmerking dat onderhandelingen in beslotenheid moeten plaatsvinden. En dan plotseling zoals de bedoeling was met het eindresultaat naar buiten treden en voordat iemand met de ogen kan knipperen dit tot wet verheffen. Gelukkig zijn er ook nog kritische leden bij de bonden van de FNV en naar nu blijkt ook bij het CNV. Ondanks wekenlange pogingen om met name FNV-bondgenoten weer in het gareel te krijgen ziet het er niet naar uit dat dit gaat lukken.
Terwijl in het huidige pensioenakkoord de werkgevers geen risico’s meer lopen zou je denken dat men voor de deelnemers die nu alle risico’s dragen extra voorzichtig moet zijn bij de beleggingen. Niets is minder waar, de opbouw van de reserves kan wel wachten en dan kun je riskanter beleggen. Voor reeds gepensioneerden kan dat op korte termijn gunstig zijn, maar voor de nog werkenden en met name voor de jongeren is dat zeer riskant. Kennelijk begrijpen de jongeren van CNV en FNV die zo voor het akkoord zijn echt niet waar ze ja tegen zeggen.
Intussen blijft Henk Kamp een akkoord forceren onder de dreiging dat hij anders zelf met voorstellen komt. Een eerste proeve heeft hij daar al van afgegeven met een wetsvoorstel om de AOW- en pensioenleeftijd te verhogen naar 66. Ingrijpender is zijn voorstel om de fiscale aftrekbaarheid van de pensioenpremie bij de middenloonregelingen te verlagen van 2,25% naar 2%. Dit betekent dat de pensioenopbouw niet met één jaar maar met vier jaar wordt verlengd.

Over de kosten van de pensioenfondsen is de laatste tijd veel te doen geweest. Deze kosten worden minimaal geschat op 5 miljard en gezien het enorme vermogen van de pensioenfondsen lijkt dat mee te vallen. David Hollanders die ook geïnterviewd wordt in het nieuwe nummer van Pensioenbelangen maakt echter een opmerking die heel belangrijk is. De indexatie voor de koopkracht kost een half miljard. Als men er in slaagt de kosten van vermogensbeheer met 10% te verminderen dan kan er zonder problemen worden geïndexeerd.

Tenslotte willen wij u wijzen op het weblog waar wij een artikel van Me Judice1 met hun toestemming hebben overgenomen. Het is een opfriscursus voor alle pensioenfondsbestuurders. Zeer behartenswaardige lectuur en zo hoort u het ook eens van een ander.

1) Kees Koedijk en Alfred Slager, 2011, “Wat alle pensioenfondsbestuurders moeten kunnen dromen: een opfriscursus”, Me Judice, 4e jaargang, 11 mei 2011.

.

Zijn wij nou zo slim of zijn zij nou zo dom !

dinsdag 26 april 2011

Al negen maanden geleden schreven wij in ons blad Pensioenbelangen, dat het cadeautje dat werkgevers en vakbonden voor de werknemers en gepensioneerden hadden bedacht om hun onzalige plan acceptabel te maken, namelijk verhoging van de AOW, het terrein was van de regering. Gezien de problemen die de regering heeft om 18 miljard ergens vandaan te halen vonden wij het niet erg waarschijnlijk dat de politiek dat cadeautje zou verzilveren. Minister Kamp was enthousiast over het pensioenakkoord maar zweeg in alle talen over het deel dat hij geacht werd te leveren. Nog onlangs verklaarden FNV en CNV dat de verhoging van de AOW het hart was van het akkoord. Gedwongen door de opstand van FNV Bondgenoten en ABVA KABO werd geëist dat Kamp eindelijk met de billen bloot kwam. Op 20 april heeft de minister in de Tweede Kamer laten weten dat hij weinig mogelijkheden ziet tot verhoging van de AOW. Wel had hij waardering voor de “constructieve voorstellen” van de sociale partners om die verhoging te financieren. Nou die voorstellen kwamen neer op een verlaging van de ouderen kortingen. Te verwachten is dus een piepkleine verhoging die volledig door de ouderen zelf wordt betaald. Wat je noemt een sigaar uit eigen doos. Hoe naïef kun je als top van de vakbeweging zijn om dit niet al te voorzien op het moment dat je het opschrijft.

Na maanden onderhandelen in de achterkamertjes was men bijna rond met het pensioenakkoord. Het APG kondigde begin maart een symposium aan onder de titel “Het pensioen van morgen” met als sprekers: Bernard Wientjes, Agnes Jongerius en Henk Kamp. Kennelijk moest het nieuwe akkoord eensgezind en krachtig worden neergezet. Twee weken later kregen wij het bericht dat het symposium voorlopig was uitgesteld. Wat was er gebeurd. Op de eerste plaats had de Landsadvocaat aan de minister laten weten dat de wijze waarop men de bestaande rechten wilde “invaren” in het nieuwe stelsel juridisch niet mogelijk was. De NVOG was daar allang achter en bereidde juridische acties voor, de Stichting Pensioenbehoud was er speciaal voor opgericht en ook wij als NBP waren ons aan het beraden op juridische acties. Maar bij de werkgevers en vakbonden was het kennelijk nog niet opgekomen om dat eerst eens te laten uitzoeken alvorens verder te gaan. Een tweede kwestie die wij al in juni van het vorige jaar signaleerden was dat voor de werkgevers optimale zekerheid werd geboden terwijl alle risico’s van rente, beleggingen, inflatie en langer leven bij de werknemers en gepensioneerden terecht kwamen. Zoals gezegd na negen maanden kwamen onder andere FNV Bondgenoten en de ABVA KABO daar ook achter en kwamen in verzet. Maandag 18 april leken de rijen weer gesloten maar de belangrijkste onderhandelaar Peter Gortzak werd teruggestuurd om te bezien of de risico’s niet beter verdeeld konden worden en tevens werd duidelijkheid geëist van minister Kamp. Die duidelijkheid is er nu en als dat het hart van het akkoord is zoals de vakbeweging zegt, dan zullen er knappe chirurgen nodig zijn om dit akkoord nog te redden.

Overigens hebben wij na alle geheimzinnigheid het concept-akkoord nu eindelijk in handen. Het hele stuk ademt aan alle kanten dat de werkgevers en de vakbeweging uw uitgestelde en gespaarde loon beschouwen als hun persoonlijk eigendom, waarmee zij kunnen doen en laten wat ze willen. In een radiodiscussie afgelopen week zei de voorzitter van het CNV op een gegeven moment; “De pensioenen zijn het eigendom van de werkgevers en de werknemers”. Nee mijnheer Jaap Smit, van de werkgevers zijn de pensioenen al helemaal niet. Die houding heeft er in de jaren 90 van de vorige eeuw toe geleid dat de werkgevers miljarden uit uw en mijn eigendom hebben gestolen. De Pensioenpot is het uitsluitende eigendom van de werknemers en gepensioneerden en ook u als vakbeweging, die nog nauwelijks representatief is, moet eens afleren u te gedragen als eigenaar. Het tekent helaas wel de mentaliteit van degenen die menen doorlopend zonder ons over ons te beslissen. In zijn vorige baan was Jaap Smit directeur van het bureau slachtofferhulp. De slachtoffers van alle pensioenellende zijn de deelnemers, dus mijnheer Smit, er is werk aan de winkel.

Laten wij met een positief bericht eindigen. De twee grootste pensioenfondsen, het ABP en Zorg en Welzijn hebben een dekkingsgraad per 1 april van 112 respectievelijk 111. Dat betekent nog lang niet dat wij er zijn, maar het gaat de goede kant op. PME en PMT laten ook enige verbetering zien maar blijven toch nog achter en hebben de magische grens van 105 nog niet bereikt. Kennelijk hebben zij hun renterisico’s minder slim afgedekt dan de twee grootste fondsen waardoor zij minder hebben geprofiteerd van de stijging van de rente.

Lees ook het weblog ‘Tips om je weer eens lekker te ergeren’ van Joop van Vliet.

Het NBP heeft besloten om samen te werken met de stichting Pensioenbehoud.

Rechtsom of linksom: ouderen zijn de klos

zondag 3 oktober 2010

Kees de Lange Kees de Lange

Dat politiek Nederland weinig met ouderen in onze samenleving op heeft, weten we al geruime tijd. In de verkiezingsprogramma’s voor de Tweede Kamer verkiezingen van 9 juni 2010 was er bij vrijwel geen enkele partij iets te vinden over ouderenbeleid of over de toen al levensgrote pensioenproblematiek. Dat we voor het eerst in de geschiedenis te maken hebben met een generatie die in goede gezondheid oud kan worden, zou voor ieder normaal mens reden tot trots en tevredenheid moeten zijn. Zo niet voor de Nederlandse politiek, waar men uitsluitend de mond vol heeft van vergrijzing als een enorm maatschappelijk probleem, van zorgkosten voor ouderen die uit de hand zouden lopen, van te welvarende ouderen die de prijs van de crisis maar moeten betalen. Tegelijkertijd worden diezelfde ouderen zorgvuldig buiten het politieke debat gehouden. Er zit niemand ouder dan 65 jaar in de Tweede Kamer. Gepensioneerden hebben niets te zeggen over hun eigen uitgestelde loon. Werkgevers en niet representatieve vakbonden afficheren zichzelf als ‘sociale’ partners, uitsluitend met het doel de macht aan zich te houden. De politiek, ongeacht de kleur of ideologie, geeft deze zelfbenoemde monopolisten ruim baan. Een ‘asociaal’ pensioenakkoord is het droefgeestige resultaat.

Er woedt momenteel in Nederland een debat tussen links en rechts, langs scheidslijnen die alleen nog relevant zijn voor geschiedkundigen. De voornaamste maatschappelijke vraag schijnt te zijn of Wilders nu wel of niet mensen ‘uitsluit’. Dat verkettering van die kiezers die op de PVV gestemd hebben die categorie nooit zal overtuigen, lijkt nog niet tot de beperkte breinen van onze politieke wansmaakmakers te zijn doorgedrongen. Dat door deze aanpak Wilders blijvend het politieke debat beheerst, lijkt nauwelijks door te dringen. Het opiniestuk van Joost Zwagerman in de Volkskrant van 27 september 2010 zou voor iedereen verplichte kost moeten zijn. Het lijkt wel alsof er geen belangrijker problemen zijn, zoals de arbeidsdeelname van ouderen (en trouwens ook van starters op de arbeidsmarkt) die bewust door de werkgeverslobby gefrustreerd wordt. Door volkomen voorbij te gaan aan de rechtmatige belangen van ouderen, is er een ander soort tweedeling van de samenleving ontstaan waarover de politiek liever zwijgt.

Voor ouderen en gepensioneerden maakt het allemaal weinig uit. Of hun koopkracht nu linksom of rechtsom wordt ondermijnd, is tamelijk irrelevant. Want gezien de verkiezingsprogramma’s hebben onze ouderen niets te verwachten van het grote merendeel van de politieke partijen of de coalities die ze ten behoeve van hun politieke eigenbelang menen te moeten smeden. Ouderen in Nederland staan aan de kant, en tenzij zij zelf politieke actie ondernemen, zal dat zo blijven. Want wat is er politiek aantrekkelijker dan een grote groep mensen die, ook als ze met de financiële Zwarte Piet worden opgezadeld, toch hun stem niet verheffen?

Ouderen dragen in belangrijke mate bij aan het in stand houden van onze samenleving. De huidige generatie ouderen is in de unieke positie niet alleen veel zorg voor kinderen en kleinkinderen op zich te nemen, maar tegelijkertijd ook die voor zeer oude ouders. Als we voor de mantelzorg, de kinderopvang, de financiële steun aan kinderen, en het in stand houden van een bloeiend verenigingsleven, de kosten aan ouderen zouden moeten uitbetalen voor al dat werk dat zij belangeloos en liefdevol verrichten, dan praten we over zo’n 10 à 12 miljard euro op jaarbasis. Maar hoewel ouderen uitgebreid bijdragen aan de vorming van nieuwe generaties, worden zij door de sociale partners onbevoegd geacht tot zeggenschap over hun eigen uitgestelde loon. Een leven lang sparen en betalen, maar verder buitenspel. Begrijpt u het nog?

Intussen gaat de sloop van de financieel-economische belangen van ouderen gewoon door. De AOW, die toch al decennia lang de inflatie niet bijhield, wordt verder aangetast. De partnertoeslag wordt versneld verlaagd, en de Bos-belasting voor al die steenrijke bejaarden met een zeer modaal inkomen ingevoerd. De aanvullende pensioenen worden voor het merendeel van de gepensioneerde Nederlanders niet of nauwelijks meer geïndexeerd. In Kassa heeft de NBP onlangs becijferd dat dit voor gepensioneerden over een periode van 15 jaar leidt tot koopkrachtverliezen die kunnen oplopen tot 25 procent. Mogelijke kortingen op de pensioenen zijn hier nog niet eens in meegenomen. Gepensioneerden zijn hiermee verworden tot het melkvee van onze samenleving. Over ons maar zonder ons.

Het zou voor ouderen zo langzamerhand duidelijk moeten zijn dat het vertrouwen in de almachtige overheid waarmee onze generatie is opgegroeid volkomen misplaatst is gebleken. Het wordt de hoogste tijd om onze eigen belangen te gaan verdedigen, en dit niet langer aan mooi pratende machthebbers en plucheplakkers over te laten. Het wordt de hoogste tijd dat ouderen gaan beseffen hoe groot hun politieke macht kan zijn. Laten we de verkiezingen voor de Provinciale Staten op 2 maart 2011 tot één groot referendum maken over de uitsluiting van ouderen in de Nederlandse samenleving. We hebben die macht, laten we hem gaan gebruiken. Want alleen dáár heeft men in Den Haag ontzag voor.

De FNV wordt steeds ongeloofwaardiger

vrijdag 6 augustus 2010

Normaal is er in de vakantieperiode niet veel nieuws te melden. Ten aanzien van de pensioenen gaat echter de stroom aan slechte berichten ook in de zomer gewoon door. Het verwerpelijke ‘pensioenakkoord’ waar de FNV zo trots op was, zorgt nu gelukkig zelfs in de eigen kring voor grote problemen. De FNV-bondsraad heeft het ‘akkoord’ met 32 tegen 22 stemmen verworpen. Het FNV-bestuur heeft deze uitspraak voorlopig naast zich neergelegd. Al eerder was Xander den Uyl bij de ABVA-KABO niet herkozen als bestuurslid. Het rommelt dus binnen de FNV die toch al niet representatief is voor werkenden en nog veel minder voor gepensioneerden. Hoezo ‘akkoord’, vraag je je zo langzamerhand af. Kees de Lange gaat in zijn weblog precies op deze vraag nader in.

De snorkende geluiden van bestuurders van bedrijfstakpensioenfondsen in de Kassa uitzending in november 2009 blijken, zoals door de NBP voortdurend betoogd, volkomen misplaatst te zijn geweest. De onaangename werkelijkheid openbaart zich steeds meer, namelijk dat men de grootst mogelijke moeite heeft om de toch al sombere herstelplannen te realiseren. Voorts hebben de pensioenfondsen ABP en Zorg en Welzijn hun lovebaby Alpinvest in de verkoop gezet. Slechte beleggingsresultaten en obscene zelfverrijking van de bestuurders, treurnis waar al jaren geleden door velen op gewezen is, lijken nu opeens de doorslag te geven.

Tenslotte een bericht over hoe ouderen ervoor staan op de arbeidsmarkt, gepubliceerd op 27 juli 2010 op www.nu.nl. De feiten wijzen uit dat zij vrijwel kansloos zijn. Tegenover elke dertien werkloze 55-plussers stond er in 2009 maar een die werd aangenomen. Curieus hoe dergelijke cijfers nooit aan de orde komen bij de discussie over de ingangsleeftijd van AOW en aanvullende pensioenen. Het is evident dat verhoging naar 67 jaar eenvoudigweg steeds meer ouderen in de WW en de Bijstand dumpt.

Waarom zouden gepensioneerden nog in de politiek geloven?

vrijdag 28 mei 2010

Op 9 juni a.s. hebben we verkiezingen voor de Tweede Kamer. Weet u op welke partijen u absoluut NIET moet stemmen, maar twijfelt u waarop dan WEL? Het antwoord op deze vraag kunt u krijgen door de partijprogramma’s te lezen en na te gaan in hoeverre uw belangen als gepensioneerde aan de orde komen. Om u daarbij te helpen heeft de NBP een vragenlijst gestuurd aan alle partijen over hun verkiezingsprogramma. Van al deze partijen hadden alleen GroenLinks, SGP en TON het fatsoen om te antwoorden. De overige partijen vonden ouderen kennelijk niet interessant genoeg om er tijd aan te besteden. Dat is helaas typerend voor de huidige Nederlandse samenleving. De meerderheid van de politiek is het eens: ouderen zijn een probleem, en ouderen moeten gewoon de crisis betalen. Maar een ouderenbeleid? Bij verreweg de meeste politieke partijen moet je daarvoor niet aankomen. Ouderen zijn een kostenpost, vergrijzing is alleen maar een probleem en een last voor de samenleving, en de mening van ouderen moet je vooral niet serieus nemen. Met deze houding wordt een steeds groter deel van onze bevolking buitenspel gezet. Het zijn wel de ouderen die met grote inspanningen dit land weer opgebouwd hebben na een desastreuze 2e Wereldoorlog. Zijn diezelfde ouderen nu geestelijk te onvolwaardig om mee te mogen spreken over hun eigen financiële toekomst? De NBP walgt van een dergelijke houding.

In een uitgebreid weblog gaat Leo van Heesch in op de verkiezingsprogramma’s, met name waar het gaat om het ouderenbeleid. De uitkomst is ontluisterend. Natuurlijk zou het zo kunnen zijn dat om redenen die de NBP niet onderzocht heeft, kiezers politieke voorkeuren hebben die niets te maken hebben met ouderenbeleid. Dat mag natuurlijk. Als we de programma’s echter strikt bekijken vanuit het perspectief van de belangen van ouderen, dan is het merendeel van de programma’s uitermate beschamend, en de keuze wel erg schamel. Na lezing van dit weblog weet u in elk geval wat de consequenties van uw keuze op 9 juni zijn voor uw eigen financieel-economische positie. Mopper dus niet op de NBP als er opnieuw een kabinet uit de bus komt dat uw belangen negeert. Want een gewaarschuwde gepensioneerde telt voor twee. En als ‘elke stem telt’, zet dat wel degelijk zoden aan de dijk.