Berichten met het label ‘Euro’

Gelijk krijgen doet pijn

dinsdag 7 februari 2012

potamus Hippo Potamus

Precies twee jaar geleden schreef Potamus over de Mexicaanse “piñata“ waarbij kinderen tegen een papieren zak met snoepgoed slaan tot die scheurt en het lekkers ten prooi valt aan hun graaiende handen. “Bij de banken gaat het vrijwel hetzelfde. De piñata heet Griekenland, de stok waarmee men slaat, is de financiële onrust door het verstoren van de markt voor Griekse staatsobligaties. Dat verergert de situatie voor Griekenland. Als dat land zijn schulden niet langer kan betalen, is de piñata kapot en de banken en hun vazallen hebben de lekkere brokjes voor het oprapen. De Grieken zijn het grootste slachtoffer maar ook Europa krijgt een forse tik mee. Zo dreigt Europa aan graaizucht ten onder te gaan.” .

Inmiddels zijn we twee jaar verder, nu ja verder … we zitten nog dieper in de ellende. Slechts met bijna bovenmenselijke inspanning is Griekenland nog te ‘redden’. De gewone Europeanen mogen daarvoor betalen, veel betalen. Gelukkig herinneren vooraanstaande politici ons er aan dat de euro gunstig is voor ons, voor onze export en enorm bijdraagt aan ons en het Duitse bruto nationaal product (BNP) en ook nog eens veel wisselkosten bespaart tijdens de vakantie. Geen woord over de problemen van Ierland (dat in stilte lijdt en enorm bezuinigt).

Nee, eerst moet Griekenland voor een faillissement worden ‘behoed’ en daarna de ‘staatsleningen’ van Spanje, Portugal, Italië en Frankrijk. Eurofiele politici juichen zelfs als Italië maar 6 tot 6,5 procent rente moet betalen voor de 7,5 miljard euro die daarmee is ‘binnengesleept’.  Dat is maar liefst anderhalf procent van het geld nodig voor het steunfonds van het EMS (Europese Monetaire Stelsel). Maar gelukkig hoeven u en ik die 500 miljard niet alleen te betalen (via hogere hypotheekrentes en gemeentebelastingen of minder koopkracht van uw pensioen) maar doen ook het IMF (Internationaal Monetair Fonds) en zelfs China mee. Waarom dat allemaal nodig is? Niet om uw en mijn pensioenfonds te redden, maar om de banken te redden, die anders bijna allemaal omvallen, waardoor het financiële stelsel in de hele wereld ontwricht zou worden.

Ontwrichting? Klopt dat wel? In Nederland bijvoorbeeld gingen deze eeuw al Van der Hoop Bankiers (2006), Indover Bank (2008) en DSB Bank (2009) failliet. ABN-AMRO, FORTIS en ING werden met moeite door onze schatkist (uw en mijn geld dus) gered. Icesave bleek niet te redden. In Amerika kon zakenbank Bear Sterns nipt en Lehman Brothers niet worden gered.  Maar het stelsel bleef, zelfs nadat het in gevaar kwam doordat banken weer zo nodig bijzonder gevaarlijke (voor u en uw pensioenfonds) en lucratieve (voor de bank en haar bobo’s) ingewikkelde financiële producten op de markt hadden gebracht.

Maar ja die dreiging hè … Stel dat al die bankiers gaan emigreren naar Hongkong of de Kaaimaneilanden (wat een toepasselijke naam) omdat ze hun onmisbare bonus niet krijgen. Wat dan…? Dan kon er wel eens een eind komen aan de groei van het aantal miljonairs (sinds 2000 bijna verdubbeld) en dat is een ramp voor de fiscus, die de derving van de miljonairsbelasting vanzelfsprekend op ons verhaalt.

Kortom, niet alleen Europa maar zelfs de hele wereld dreigt aan graaizucht ten onder te gaan. En Potamus heeft dat allemaal voorspeld – een heerlijk bezit, zo’n visionaire blik. “Visionaire blik?” zei zijn vegetarische nijlmerrie schamper: “Waarom korten je pensioenfondsen dan? En waarom ben je geen bankier geworden? Een visionair die zich door zijn pensioenfonds laat korten!!” en ze stampte de kamer uit. Potamus die graaibankiers veracht, in verwarring achterlatend.

Potamus wilde ook wel weg … naar een warmer deel van Europa om daar zonder wisselkosten te betalen met zijn vakantie-euro’s. Maar helaas, het potje met vakantiegeld was leeg … het was opgegaan aan de indexatie van het huishoudgeld.

We hebben een nieuwe voorzitter

dinsdag 7 februari 2012

Hoera!!! We hebben een nieuwe voorzitter en die trekt meteen kritisch van leer tegen de werkgeversbijdrage en het Polderlandse taalmisbruik.
Lees het recente interview met hem dat wij in Pensioenbelangen publiceerden.

H. Potamus laat in zijn weblog ‘Gelijk krijgen doet pijn‘ zijn licht schijnen over de financiele crisis.

Even afrekenen alstublieft!

dinsdag 22 november 2011

potamus Hippo Potamus

Lang geleden, heel lang geleden, toen Potamus nog een jong en minder dik(huidig) nijlpaardje was, werkte hij bij Elseviers Weekblad, geleid door de (veel) innemende hoofdredacteur Henk Lunshof. Niet direct een swingend blad, maar de ambiance in het pand aan de Spuistraat in Amsterdam vergoedde veel en met de Dam en de Kalverstraat binnen handbereik was zelfs de korte middagpauze een feest.

Daaraan moest Potamus terugdenken, toen hij hoorde dat de spaarloonregeling gaat verdwijnen, want een van de eerste van die regelingen maakte hij mee bij Elsevier. Die werd op het prikbord aangekondigd, iedereen las het, lachte of werd kwaad, maar niemand deed er aan mee. Een directiesecretaresse onderzocht waarom niemand die prachtige regeling wilde. Bij iedere 20 gulden per maand die je spaarde (tot maximaal 100 piek) legde “de baas” 5 gulden (ach die goeie ouwe gulden !). Het mooiste was dat die bijdrage plus de rente (minimaal 4 procent !) belastingvrij waren als je het bedrag 4 jaar of langer liet staan.
Het heette Bedrijfssparen maar stond op het prikbord aangekondigd als Bedrijfsparen en dat was toch echt niet de bedoeling van onze nogal conservatieve directie. Die – althans in het openbaar – tegen een dergelijke intieme vorm van collegialiteit was.

Helaas heb ik nooit van dat bedrijfssparen met dubbele s kunnen profiteren; mijn salaris leende zich niet voor sparen en het bedrijfsparen met enkele s kon door mijn vrouw en de directionele waakzaamheid alleen in het diepste geniep plaats vinden. Wij hadden een strenge maar rechtvaardige rooms-katholieke directeur, die oprecht geloofde dat vleselijke lust buiten het huwelijk tot vreselijke onrust binnen het bedrijf zou leiden. Gelukkig heeft hij de commissie Deetman niet meer meegemaakt.

Dat spaarloon was dus een leuke regeling, maar niet voor gepensioneerden. Die konden er niet van profiteren, zelfs niet als ze eerder was gekomen. Als van ons brutoloon, belasting, AOW, ziekenfonds en pensioenpremie waren afgetrokken, resteerde er nog een fors stuk maand, waarvoor het “nettoloon” maar nauwelijks toereikend was. Want toen wij werkten, moesten wij het land weder opbouwen, de oorlog in “ons Indië” (pardon, de politionele acties) betalen, de stormrampschade (1953) herstellen en nog wat andere kleinigheden meefinancieren. Vervolgens stortten we ons vol elan op de deltawerken en ook daar ging veel geld aan op. En hoe gelukkig waren we toen die werken eindelijk klaar waren en we een groot deel van ons pensioenspaargeld mochten teruggeven aan onze (vroegere) werkgevers en aan de schatkist. Daarna bleven wij nog een tijd gewillig (wij zijn geen gierige Schotten of behoeftige Britten) bijdragen aan de Europese subsidies, die naar andere landen gingen. En nu Nederland niet langer netto-betaler is, hebben we een crisis.

Gelukkig wordt die crisis op nationaal, Europees en wereldniveau krachtig bestreden door de economie te stimuleren. Uiterst vakkundig wordt de rente voor banken heel laag gehouden en de rente door banken heel hoog. Die marge helpt de banken het bedrijfsleven van krediet te voorzien, maar ze mogen ook kiezen voor een belegging in Griekse of Italiaanse obligaties. Omdat het slecht gaat met het bedrijfsleven zijn die obligaties echter aantrekkelijker. De rentewinst gaat naar de aandeelhouders en als de obligatie wordt afgewaardeerd is er ook geen bankman overboord. Dan grijpt de staat in, want de bank is te groot om failliet te gaan. En dat betalen u en ik dus – vanzelfsprekend.
Om u daarvoor iets te compenseren, maar alleen als u nog werkt, mag u van de regering nog tot 1 januari 2012 gebruik maken van die spaarloonregeling. Toffe vent toch, die Weekers van financiën – het lijkt Sinterklaas wel. En de banken zorgen wel dat het niet gierend uit de klauw loopt, want die gooien het spaarloket nu al dicht. Het personeel heeft het te druk met het berekenen van bonussen voor staf en directie.

Potamus komt straks wel eventjes afrekenen.

Voortwoekerende eurocrisis

maandag 14 november 2011

In het kader van de samenwerking met de stichting Pensioenbehoud, publiceren wij onder Nieuws hun nieuwsbrief.

Nieuwsbrief van Stichting Pensioenbehoud van 13 november 2011

De eurocrisis woekert alsmaar voort zonder een duidelijke koers voor een oplossing. Daarom hebben onze pensioenfondsen het moeilijk: lage beurskoersen en een lage swap-rente als rekenrente voor de – daardoor hoge – verplichtingen. Daarnaast is Brussel bezig om één Europese pensioenmarkt te realiseren met regelgeving voor pensioenfondsen. Dat is handig voor multinationals, maar niet voor Nederlandse pensioenfondsen met hun goede kapitaaldekkingsstelsel omdat vele landen dat stelsel niet of slechter hebben. Ook de door Brussel gewenste belastingheffing op financiële transacties kost de pensioenfondsen straks veel geld. Gelukkig hebben de pensioenfondsen samen nog 800 miljard euro aan pensioenvermogen per 30 juni j.l., maar volgens DNB komen ze 200 miljard tekort. Die afroming van de pensioen-vermogens in de tachtiger en negentiger jaren had nooit mogen plaatsvinden. Terugstorten zou op zijn plaats zijn!

Het was een opvallende uitspraak van directeur Gerard Riemen van de Pensioen Federatie tijdens de uitzending van Paul & Witteman op 19 oktober j.l. dat het de groep 55+ deelnemers van de pensioenfondsen zijn die de rekening betalen voor de euro crisis en niet de jongeren onder 55+. Want de werknemers in de leeftijds-categorieën 55-60 en 60-65 bouwen minder tweede pijler pensioen  op en ook minder pensioen plus AOW dan de leeftijdscategorieën daaronder. Bovendien heeft deze generatie nog lang gewerkt in de veronderstelling dat ze met de vut zouden kunnen en heeft ze ook jarenlang vut-premie betaald. Dit terwijl deze generatie nu tot zeker 66 jaar moet doorwerken. Deze uitspraken zijn gebaseerd op de CBS-tabellen.

Ook Frido Kraanen van pensioenuitvoeringsorganisatie PGGM betoogde in de Volkskrant dat jongeren meer ontvangen dan ouderen op basis van een studie van ministerie van VWS. In 2006 heben jongeren twee keer zoveel solidariteitsoverdracht ontvangen dan de ouderen (50 miljard euro tegen 27 miljard euro). Dit zijn vooral onderwijsuitgaven en de bijdragen van ouderen aan sociale voorzieningen via belasting en premies. En het Sociaal Cultureel Planbureau heeft in een recente studie aangetoond dat de babyboomgeneratie minder van de overheid heeft geprofiteerd dan de huidige 30-50’ers. Iemand die geboren is in 1970 heeft ongeveer 100.000 euro meer van de overheid ontvangen vergeleken met iemand die in 1950 is geboren. Dat is even andere koek dan wat jongeren vaak roepen. Zij krijgen ook nog meer gezonde levensjaren. Daarvoor moet wel extra premie worden betaald zoals bij de Kas Bank. Deze stelt voor om in 2012 de pensioenpremie te verhogen tot 30% van de salarissom met maximaal 2,5% voor de werknemer. De werknemers kunnen in 2012 gemiddeld zelfs 2,9% – 3,0% loonstijging verwachten volgens onderzoek van bureau Mercer bij een verwachte inflatie van 2,2%. En de gepensioneerden?

Minister Kamp heeft onlangs een wetsvoorstel voor advies bij de Raad van State vertrouwelijk ingediend dat het mogelijk maakt dat besturen van pensioenfondsen geheel uit externe beroepsbestuurders bestaat. Dat heeft voor grote opwinding gezorgd bij de sociale partners. Ook dat bedrijfstakpensioenfondsen verplicht worden een Raad van Toezicht in te stellen. Als voor het bestaande bestuursmodel wordt gekozen, dan hebben gepensioneerden altijd recht op deelname aan het bestuur.  Een hele verbetering. Het definitieve wetsvoorstel wordt openbaar nadat de Raad van State haar advies heeft uitgebracht.

Europese perikelen

zondag 6 november 2011

H. Potamus heeft een weblog ‘Heilige verontwaardiging’ geschreven waarin hij zijn licht laat schijnen over Papandreou’s referendum en de reacties uit €uropa.

In het kader van de samenwerking met de stichting Pensioenbehoud, publiceren wij onder Nieuws hun nieuwsbrief

Nieuwsbrief van Stichting Pensioenbehoud van 6 november 2011

In de uitgave ABP Wereld 2011/3 (activeer de link wegens te groot bestand: http://abp.turnpages.nl/DS2/public/slot005/pdf/compleet.pdf) staan een aantal wetenswaardige zaken die vermoedelijk niet veel anders zullen zijn bij de andere pensioenfondsen, daar het ABP ongeveer een derde van alle pensioenen in Nederland beheert.

In het artikel Van de Bestuurstafel wordt vermeld dat op dit moment ongeveer de helft van het pensioenvermogen van 237 miljard euro (eind 2010, eind september 235 miljard euro) toebehoort aan de werkende deelnemers en de andere helft aan de niet-actieve deelnemers. ABP verwacht dat in 2019 twee derde van het pensioenvermogen zal toebehoren aan de niet-actieven. En dat na 2020 dat deel van het pensioenvermogen zelfs zal oplopen tot drie kwart. Dit geeft de mate van vergrijzing wel duidelijk aan. Daar hebben wij rekening mee gehouden in ons voorstel voor een gewijzigd pensioenstelsel.

In het artikel Van goed informeren moeten we naar heel goed communiceren wordt vermeld dat uit recent ABP onderzoek is gebleken dat van het totale pensioen dat iemand ontvangt, 37% betaald wordt uit beleggingsopbrengsten verdiend tijdens de opbouwfase en 43% uit beleggingsrendement terwijl iemand al met pensioen is. Het ABP heeft in het verleden becijferd dat een gemiddeld ABP pensioen voor ongeveer één vijfde deel wordt gefinancierd door betaalde premies en vier vijfde uit beleggingsopbrengsten.

Dat betekent dat als het aandeel aan betaalde premies tijdens de loopbaan in het opgebouwde pensioen gaat van een vijfde deel (20%) naar b.v. 22% daar een pensioenstijging van 8% tegenover staat bij gelijke beleggingsopbrengsten. Een relatief kleine premiestijging levert een grote hefboomwerking op in het opgebouwde pensioen. Daarom zijn volgens ons – en vele anderen – de kostendekkende premies van zo groot belang. Het argument dat een premiestijging nauwelijks effect zou hebben om de toegezegde pensioenen op peil te houden, wordt hiermede behoorlijk ontkracht. Wel moet er door het langer leven meer pensioen worden uitbetaald, maar dat komt voor tenminste 43% uit de beleggingsopbrengst van dat langer leven.

Indien het ABP zonder risico zou beleggen dan zou de bovengenoemde verhouding van 20%-37%-43% verschuiven naar 31%-34%-35% of het pensioen gaat met 40% omlaag of een combinatie van beiden. Hierbij zijn de van invloed zijnde kosten en verzekeringselementen in de premie buiten beschouwing gelaten. Dus beleggen in aandelen is noodzakelijk volgens het ABP. “We moeten het dus niet zoeken in geen risico’s lopen, maar in het beheersen van risico’s”, aldus de beide bestuursleden met de erkenning achteraf dat er beter had moeten worden gecommuniceerd over de onzekerheden.

In het artikel Vele mogelijke oorzaken wijziging pensioenhoogte wordt echter de Business Consultant bij Informatie Management Pensioenen van het ABP Nico Reuleaux geciteerd over de omzetting van eindloon naar middelloon met “Dat is logisch, want dat zijn je verworven rechten en die houd je”. Het is te hopen dat het ABP zich zal houden aan deze uitspraak bij het ‘invaren’ van de bestaande rechten in het nieuwe contract volgens het Pensioenakkoord. Want volgens het Rapport Vermeend van de Commissie Nationaal Pensioendebat Zorgen over morgen (zie bijlage) vormt onze AOW slechts 31% van ons gemiddeld eindloon in Nederland, terwijl in Griekenland dat percentage maar liefst 71,2% bedraagt en in Spanje zelfs 76,3%.

Heilige verontwaardiging

zondag 6 november 2011

potamus Hippo Potamus

Natuurlijk hadden Frau Merkel en Monsieur Sarkozy volkomen gelijk toen zij in heilige verontwaardiging ontstaken over het gedrag van Papa Ndreou. Hoe kwam Papa erbij om die gewone Grieken te vragen wat ze over de eisen van de Europese Unie dachten? En hoe schandalig van die uitvretende Grieken om die uit Duitse koker komende eisen te durven vergelijken met de maatregelen van de Duitse bezetter in de tweede wereldoorlog. Monsieur Sarkozy had toch zelf ook achter die eisen gestaan en dat is heel moedig als je bedenkt dat hij toch ook boter op zijn hoofd had.

Schandalig ook dat sommige Griekse commentatoren fijntjes hadden gewezen op het feit dat Duitsland en Frankrijk in 2003 het stabiliteitsplan aan hun ‘Schachtstiefel’ respectievelijk ‘bottine’ hadden gelapt. Daar was onze Gerrit Zalm toen al zeer verontwaardig over geweest, totdat het Centraal Planbureau hem vertelde, dat ook Nederland de grens van drie procent begrotingstekort dreigde te overschrijden.

Maar gelukkig schaarde de rest van Europa, op die eigenwijze Engelsen na natuurlijk, zich eensgezind achter Frau Angela en gelukkige jonge vader Nicolas. Alleen Silvio moest even slikken, want hij begreep ook wel dat zijn Italië straks vermoedelijk ook onder het juk van de Merkozy’s door moest. Maar na een nachtelijk beraad met, zoals Fokke en Sukke dat noemden, “twintig minderjarige meisjes” vond hij toch ook dat zo’n referendum een provocatie was. Ook de Nederlandse regering vond het maar treurig dat de Grieken er met een van de kroonjuwelen van onze D66 vandoor wilden gaan.

En in heel Europa bloeide de schijnheilige en vooral selectieve verontwaardiging over het drieste voornemen van de Grieken op. Hoe durfden ze ! Begrepen ze niet dat ze daarmee weer een precedent zouden scheppen. Wisten ze niet dat de Nederlandse stemmen tegen de Europese Grondwet in 2005 nu nog nadreunden in de wandelgangen van Brussel en Straatsburg?

Stel je voor dat we voor ieder wissewasje zo’n volksraadpleging zouden houden. Als we bijvoorbeeld in 1998 aan de Nederlanders en Duitsers hadden gevraagd of ze akkoord konden gaan met de wisselkoersen voor de Euro (definitief vastgesteld op 31 december 1998) hadden we nu geen Euro gehad. En als we de bevolking van de EU toen hadden gevraagd akkoord te gaan met de hoogte van de salarissen van de Europese ambtenaren, was het nu 39 weken van het jaar in Brussel en 13 weken in Straatsburg een sombere boel geweest. En ook waren dan al die lucratieve vergoedingen voor het zetten van je handtekening op de presentielijst, met de bijbehorende hotel- en reisvergoeding, door je neus geboord.

Bovendien was het veel te ingewikkeld voor het gewone volk om te begrijpen wat zich in het zenuwcentrum van Europa allemaal afspeelde. En die lastige journalisten snapten het ook al niet en verwaarloosden de grote voordelen van Europa. Maar ze maakten zich wel druk om kleine incidenten, als er een spiegelruit sneuvelde door een uit de hand gelopen asbak, bijvoorbeeld.

Nee, het was maar goed dat ze indertijd in meerderheid de bevolking van de EU-landen in het algemeen en van de EU-zone in het bijzonder, buiten spel hadden gezet, niet met zo’n moeilijke keuze hadden belast. En de meeste landen hadden hun lesje geleerd. Europa was Europa en daar heeft noch u, bevolking, noch wij, regering, iets over te zeggen. Dat is een boven ons gesteld gezag, dat het beste met ons voor heeft. De offers die Europa van u vraagt, zijn goed voor u en in het belang van ons u.

En nu wilde die zot van een Papandreou de zaak komen verpesten. Maar gelukkig ging dat dus niet door. En alle Europese regeringsl(ij/ei)ders en ook de l(ij/ei)ders van de G20-tob haalden opgelucht adem. Die crisis hadden ze weer overwonnen, nu die Euro-crisis nog.

Nog maar eens de dekkingsgraad

maandag 31 oktober 2011

In het kader van de samenwerking met de stichting Pensioenbehoud, publiceren wij onder Nieuws hun nieuwsbrief

Nieuwsbrief van Stichting Pensioenbehoud van 30 oktober 2011

Deze week is er weer een stap gezet om de Euro te redden met tevens een poging om een afgestemd economisch en monetair beleid in de Europese Unie te realiseren. Dat betekent meer centrale macht voor de Europese Commissie die nu eenmaal ten koste gaat van soevereiniteit van de lidstaten. In de V.S. kennen ze het probleem tussen economisch veel en weinig presterende staten en dan is een sterke centrale macht noodzakelijk voor de herverdeling van nationale belastinginkomsten. Gelukkig hebben onze pensioenfondsen vrijwel geen Griekse staatsleningen (meer), aldus de NOS van 24 oktober j.l.

Maar is er een weg terug of een alternatief? Vroeger bestond er relatief weinig wereldhandel. Nu we over de hele wereld heel veel met elkaar handelen, moet er worden samengewerkt wegens de ontstane onderlinge afhankelijkheid zonder oorlog te riskeren. Zo gaat China de EU vermoedelijk helpen met het kopen van leningen van het noodfonds en keert hopelijk het aan ons als EU verdiende geld weer terug als noodlening. Op voet van gelijkwaardigheid met elkaar samenwerken tussen economisch ongelijkwaardige landen zal nog veel denkwerk vragen en problemen geven, ook in de EU.

PME (grootmetaal) heeft verklaard dat de cao-partijen een maximum premie hebben afgesproken, aldus de Telegraaf van 20 oktober j.l. die ook moeten beslissen om de premie al dan niet te verhogen. Maar de Pensioenwet schrijft voor dat het bestuur van het pensioenfonds de hoogte van de premie vaststelt om de afgesproken pensioenregeling te kunnen uitvoeren. De PME heeft echter een van de laagste dekkingsgraden van alle pensioenfondsen. De nieuwe voorzitter wijt de lagere dekkingsgraad in verhouding met ABP en Zorg en Welzijn aan het verschil in betaalde premie, aldus de Volkskrant van 21 oktober j.l. In het bestuur zitten echter mensen benoemd namens die cao-partijen en daarmee wreekt zich de eenzijdige vertegenwoordiging. Het wordt daarom tijd dat de gepensioneerden ook kunnen deelnemen aan het bestuur van pensioenfondsen. Het door de Tweede Kamer hierover aangenomen wetsvoorstel Koser Kaya/Blok ligt te wachten in de Eerste Kamer vanwege een aangekondigd ‘integraal’ wetsvoorstel van minister Kamp hierover.

Ook consultant Aon Hewitt adviseert op haar website om de verhoging van de premies niet uit te stellen. En dat de ontheffing van De Nederlandsche Bank voor de wettelijke verplichting om bij een dekkingstekort de pensioenpremies te laten bijdragen aan het herstel, de problemen juist kan vergroten. Ook prof. Bert Scholtens van de Rijksuniversiteit Groningen waarschuwt hiervoor in zijn blog op 21 oktober j.l. Het doet daarom goed om te lezen dat uit het recente onderzoek door Motivaction blijkt “dat ruim driekwart van alle respondenten (1054 werkenden en 792 werkgevers) vindt dat we als samenleving de verantwoordelijkheid hebben om te zorgen voor een goede oudedagsvoorziening”. Ook “de taak om te zorgen voor een goed pensioen ligt primair bij de werkgever”, aldus VBnet van 27 oktober j.l.

Het hoofd beleggingen van vermogensbeheerder APG (o.a. van het ABP) Angelien Kemna stelde tijdens het IPNederland Beleggersberaad op 27 oktober j.l. dat een “uniforme discontovoet een slecht idee is”. Dit is de rekenrente waartegen toekomstige pensioenverplichtingen contant moeten worden gemaakt voor berekening van de dekkingsgraad. De Nederlandsche Bank (DNB) heeft bepaald dat de “volgens haar toevallige swapcurve die bovendien momenteel vrij onnatuurlijk is” moet worden gehanteerd. Het is onbegrijpelijk dat internationale beursgenoteerde bedrijven volgens de internationale accounting standaards IAS 19 en IFRIC 14 onder toezicht van dezelfde DNB hun pensioenverplichting als onderneming aan hun ondernemingspensioenfonds contant mogen maken tegen een zelf te kiezen jaarlijks variabele disconteringsvoet of rekenrente. Die moet zijn gebaseerd op het rendement van hoogwaardige (tenminste AA rating) ondernemingsobligaties (dus zelfs niet de zo veilig geachte staatsobligaties). Waarom zouden de pensioenfondsen deze methode ook niet kunnen en mogen hanteren? Vanwaar deze ongelijkheid?

Beurs in mineur maar geen black Monday

maandag 8 augustus 2011

Na de afwaardering van de rating van de Verenigde Staten en de al bestaande problemen met Spanje en Italië werd met angst en beven uitgekeken naar de opening van de beurzen. Het werd tot het moment dat dit wordt geschreven geen “Black Monday” maar niettemin zakten de koersen nog verder weg met alle gevolgen ook voor de pensioenfondsen.

Hippo Potamus vindt inspiratie bij Johan Cruijff en vraagt zich af of al die economische rampen die ons de laatste jaren treffen niet veel minder hard waren aangekomen als de verantwoordelijken die de signalen zagen, de solidariteit van het gesloten front van hun club hadden doorbroken en tijdig hun twijfels hadden gemeld. Zie zijn weblog met de titel ‘Johan Cruijff, de verlosser, als lid van de RVC’ draagt.

Een goed voorbeeld van zo’n gesloten front was te vinden in het FD van de afgelopen week. waarin verteld wordt over het ontstaan begin jaren ’90 van de Europese  Monetaire Unie, het voortraject van de Euro. De deskundigen zagen dat alleen een monetaire unie van Duitsland, de Benelux, Frankrijk en Denemarken kans van slagen had en dat de rest van de lidstaten later zou kunnen aansluiten als ze er klaar voor waren. De Duitse minister van Financiën vergeleek het met een groep bergbeklimmers die aan hetzelfde touw vastzitten en die niemand kunnen gebruiken die ook de rest in het ravijn kan laten storten. Jammer genoeg blijft dit plan binnenskamers want de top in Maastricht moest een succes worden.

Landen als Griekenland, Italië, Spanje en Portugal hadden pas tot de eurozone mogen worden toegelaten nadat ze bewezen hadden dat zij konden voldoen aan de strenge eisen. De reddingsoperaties van Griekenland en Ierland hebben wij al gehad. Naast het al bestaande rampenfonds moet de Europese Centrale Bank nu staatsobligaties van Italie en Spanje gaan opkopen om het schip drijvende te houden. Allemaal noodgrepen om te voorkomen dat wij na de uitglijders van de zwakke landen allemaal het ravijn instorten.

Als politieke leiders geen leiderschap tonen en zich laten leiden door partijpolitieke motieven en als dat ook nog gebeurt in het machtigste land van de wereld, dan loopt het echt slecht af. De afwaardering van de triple A status van de V.S. is niet zozeer het gevolg van de financiële problemen want die zijn bij eensgezindheid van Democraten en Republikeinen om de zaak goed aan te pakken, oplosbaar. De afwaardering heeft te maken met het wantrouwen of de politiek in de V.S. dat leiderschap kan opbrengen. Daar is weinig zicht op als je ziet hoe men toch weer elkaar de zwarte piet probeert toe te schuiven.

Dit alles blijft niet zonder gevolgen voor de koersen. De AEX staat weer eens op een dieptepunt, de vrees voor een dubbele dip is weer volop aanwezig. Een aantal pensioenfondsen heeft zich de afgelopen week al moeten melden bij De Nederlandsche Bank omdat de dekkingsgraad weer gedaald is tot beneden de 105%. De dekkingsgraden van het ABP en Zorg en Welzijn zijn op dit moment niet bekend, maar het ABP zit voor bijna 11 miljard in Italiaanse staatsobligaties en Zorg en Welzijn voor bijna 2 miljard. En dan maar vasthouden in het zogenaamde pensioenakkoord aan een maximale premie van 20%. Prof. Dr. Bernard van Praag heeft daar in het FD van vrijdag 5 augustus een uitstekend artikel over geschreven, waarin hij aantoont dat de premie helemaal niet historisch hoog is en dat een hogere premie onze concurrentiepositie niet zal verslechteren, omdat andere landen op het terrein van de pensioenen nog met veel grotere problemen zitten.

Aanvulling op 10 augustus 2011:
Inmiddels is bekend geworden dat de twee grootste pensioenfondsen, ABP en Zorg en Welzijn met hun dekingsgraad weer onder de 100 zijn gezakt, de metaalfondsen PME en PMT zelfs onder de 95. De indexatie voor de gestegen prijzen is verder weg dan ooit.

Griekse en andere drama’s

zondag 15 mei 2011

Meer dan een jaar geleden werd er in ons blad “Pensioenenbelangen” een artikel gewijd aan het hedendaagse Griekse drama. In het oude Griekenland van voor onze jaartelling werden al drama’s opgevoerd. Soms als het drama zo ingewikkeld was geworden dat men er niet meer in redelijkheid uit kon komen, werd een “Deus ex machina” uit de hoge hoed getoverd, een God die plotseling op het toneel verscheen om de zaken alsnog bevredigend op te lossen. Lang heeft men in Griekenland gedacht dat Europa de Deus ex machina zou zijn die hun problemen wel zou oplossen. Maar de Goden zijn ook niet meer wat ze geweest zijn en het Griekse Drama dreigt nu een diepe tragedie te worden.
Ook onze pensioenfondsen hebben daar last van. De vorige keer eindigden wij nog met een positief bericht over het ABP en Zorg en Welzijn. Bij de presentatie van de jaarrekening 2010 van het ABP bleek echter dat zij maar liefst 2,3 miljard hadden geïnvesteerd in Griekse staatsobligaties. Die positie hadden zij op het einde van het jaar afgebouwd naar 500 miljoen. In eerste instantie denk je, daar zijn zij goed mee weggekomen, 1.800 miljoen minder dan aan het begin van 2010. In het Financieele Dagblad wordt echter berekend dat zij met het afbouwen van die positie minstens 800 miljoen hebben verloren. En die 500 miljoen die ze op het einde van het jaar nog wel in portefeuille hadden is inmiddels ook alweer fors minder waard.

Het gekrakeel over het zogenaamde Pensioenakkoord gaat ook onverminderd voort. Dat de ANBO onder leiding van Liane de Haan zich met huid en haar aan de vakcentrale FNV heeft overgeleverd blijkt uit een kort berichtje in hun magazine. Het volkomen gebrek aan transparantie over dat pensioenakkoord wordt daar rechtgepraat met de opmerking dat onderhandelingen in beslotenheid moeten plaatsvinden. En dan plotseling zoals de bedoeling was met het eindresultaat naar buiten treden en voordat iemand met de ogen kan knipperen dit tot wet verheffen. Gelukkig zijn er ook nog kritische leden bij de bonden van de FNV en naar nu blijkt ook bij het CNV. Ondanks wekenlange pogingen om met name FNV-bondgenoten weer in het gareel te krijgen ziet het er niet naar uit dat dit gaat lukken.
Terwijl in het huidige pensioenakkoord de werkgevers geen risico’s meer lopen zou je denken dat men voor de deelnemers die nu alle risico’s dragen extra voorzichtig moet zijn bij de beleggingen. Niets is minder waar, de opbouw van de reserves kan wel wachten en dan kun je riskanter beleggen. Voor reeds gepensioneerden kan dat op korte termijn gunstig zijn, maar voor de nog werkenden en met name voor de jongeren is dat zeer riskant. Kennelijk begrijpen de jongeren van CNV en FNV die zo voor het akkoord zijn echt niet waar ze ja tegen zeggen.
Intussen blijft Henk Kamp een akkoord forceren onder de dreiging dat hij anders zelf met voorstellen komt. Een eerste proeve heeft hij daar al van afgegeven met een wetsvoorstel om de AOW- en pensioenleeftijd te verhogen naar 66. Ingrijpender is zijn voorstel om de fiscale aftrekbaarheid van de pensioenpremie bij de middenloonregelingen te verlagen van 2,25% naar 2%. Dit betekent dat de pensioenopbouw niet met één jaar maar met vier jaar wordt verlengd.

Over de kosten van de pensioenfondsen is de laatste tijd veel te doen geweest. Deze kosten worden minimaal geschat op 5 miljard en gezien het enorme vermogen van de pensioenfondsen lijkt dat mee te vallen. David Hollanders die ook geïnterviewd wordt in het nieuwe nummer van Pensioenbelangen maakt echter een opmerking die heel belangrijk is. De indexatie voor de koopkracht kost een half miljard. Als men er in slaagt de kosten van vermogensbeheer met 10% te verminderen dan kan er zonder problemen worden geïndexeerd.

Tenslotte willen wij u wijzen op het weblog waar wij een artikel van Me Judice1 met hun toestemming hebben overgenomen. Het is een opfriscursus voor alle pensioenfondsbestuurders. Zeer behartenswaardige lectuur en zo hoort u het ook eens van een ander.

1) Kees Koedijk en Alfred Slager, 2011, “Wat alle pensioenfondsbestuurders moeten kunnen dromen: een opfriscursus”, Me Judice, 4e jaargang, 11 mei 2011.

.

Robin Hood maar toch net niet

dinsdag 30 november 2010

De overheid stelt zich graag op als de welbekende Robin Hood. Echter, ze hebben het niet helemaal goed begrepen. In plaats van te stelen van de rijken om de armen te helpen, doet zij precies het omgekeerde. Belastingbetalers en gepensioneerden mogen bloeden voor de banken die door eigen toedoen in de problemen zijn gekomen. Joop van Vliet heeft er in zijn weblogDe ene drenkeling is de andere niet’ weinig goede woorden voor over.