Berichten met het label ‘Kabinetscrisis’

Koffiedik kijken of verkiezingsuitslagen voorspeld

woensdag 1 augustus 2012

Joop van Vliet

(Update per 29-7-2012 van een artikel in het juli/augustusnummer van Pensioenbelangen)
In Nederland zijn meer bureaus die peilen hoe het er politiek voorstaat op dit moment. Heel bekend is peil.nl van Maurice de Hond. Om- en bestreden, vooral door collega’s, die het niet eens zijn met de methode en de steekproefselectie. Omgekeerd geldt hetzelfde. Het probleem zit echter minder in de bureaus dan in de ‘zwevende’ kiezers die om de dag (of om het uur) van mening veranderen en pas in het stemhokje tot bezinning komen om zich de andere dag, bij het lezen van de uitslagen voor de kop te slaan.
Een tweede probleem zit bij de media die de uitslagen interpreteren en daarbij, meestal niet gehinderd door veel kennis van statistiek, niet beseffen dat een marge van 1 procent in zetels gemeten al snel drie Kamerleden verschil oplevert. Daarbij komt verder nog dat wij een ingewikkeld systeem van restzetels hebben, waardoor vaak pas dagen na de verkiezingen een of twee aspirant-Kamerleden ‘hangen’.
De cijfers die u hier ziet zijn van Peil, maar dat komt alleen maar omdat die op het moment van sluiting de jongst beschikbare gegevens waren. (NB voor de actualisering is uiteraard dezelfde peiling genomen).

Kamerzetels per 29-7-2012 voorspeld door Peil.nl

Het lente-akkoord (Kunduzakkoord) = de gelegenheidscombinatie van VVD+CDA+D66+GL+CU

Paars plus = VVD+PvdA+D66+GL

Links = SP+PvdA+GL+D66

Midden = VVD+PvdA+CDA

Rechts = VVD+PVV+CDA (ofwel de oude gedoog-coalitie)

Uit de omschrijvingen blijkt al (Peil vermijdt dat slim) dat de links-rechtsverdeling nog maar weinig voorstelt. wie de verkiezingsprogramma’s leest, merkt bijvoorbeeld dat op veel punten de ‘rechtse’ PVV en de ‘linkse’ SP hetzelfde denken met als grote verschil de opstelling t.o.v. het allochtone deel van de bevolking.(vooral moslims)

 

Hier volgt het beloofde koffiedik kijken
We zitten nog zes weken voor de verkiezingen . Er staan inmiddels al twee nieuwe partijen op de lijst, die vermoedelijk een of meer zetels gaan verwerven. De peiling van 5-8 van peil.nl zal vrijwel zeker iets anders zijn. En tot vlak voor 12 september verandert er nog veel meer. Vrijwel zeker zal de echte uitslag ons weer sterk verrassen. Vermoedelijk zult u constateren dat het regeren de VVD één tot drie zetels heeft gekost, maar het CDA meer verloren heeft. Een licht herstel voor de PvdA is mogelijk maar niet waarschijnlijk. SP en D66 winnen zeker. Van kleine of nieuwe partijen (SGP, PvdD, 50PLUS en Piratenpartij) valt helaas niets anders te zeggen, dan dat hun uiteindelijke zetelaantal onzeker is. – u moet tandenknarsend afwachten.

Uit de cijfers van de verschillende combinaties blijkt gelukkig een minder grillig beeld, al zullen velen het verontrustend vinden dat alles wat niet al te lang geleden regeerde, min of meer zwaar verlies lijdt. De Kunduz-partijen leveren nu al vijfzetels in, maar dat worden er meer denk ik. Vorige keer voorspelde Peil.nl (en ik) er nog 8 maar dat is door het herstel van de VVD tot 5 gereduceerd. Het is alleen de vraag wie daarvan het minste last zal krijgen.
Opmerkelijk is vooral dat het politieke ‘midden’ dat in 2010 nog 82 zetels wist te verwerven inmiddels nog maar 62 zetels heeft (in de peiling althans). De verdediging van Europa en de Euro door VVD, CDA en PvdA kost niet alleen geld, maar ook stemmen en straks dus zetels.
Gaat u, ondanks alle somberheid, toch maar stemmen. Anders wordt het er voor ons ouderen nog slechter op.

Potamus is teleurgesteld

zondag 24 juni 2012

Lees in zijn nieuwste weblog, ‘Kamer, mag het wat serieuzer?’, waarom Potamus teleurgesteld is in politici.

Kamer, mag het wat serieuzer?

zondag 24 juni 2012

potamus Hippo Potamus

Hoofdverdiensten
Een gewoon Tweede Kamerlid verdiende in 2012 bruto, inclusief vakantiegeld en eindejaarsuitkering 102.040,13 euro als ‘schadeloosstelling’ voor het Kamerwerk. Plus een ov-jaarkaart 1e klasse of een compensatie woon-werkverkeer van 37 cent per kilometer. Plus een verblijfkostenvergoeding die afhangt van de afstand tussen hun woonplaats en Den Haag. Plus een beroepskostenvergoeding van 2.509,27 euro per jaar. Plus een normale ziektekostenvergoeding gelijk aan die van burgerlijke rijksambtenaren. Plus 2 procent pensioenopbouw per jaar, die vier jaar doorgaat na hun aftreden. (bij wachtgeld is het percentage lager). Plus voor de nabestaanden, na het onverhoopt overlijden van het Kamerlid, een dikke 20.000 euro (3 maanden schadeloosstelling). Hoewel er in Nederland veel mensen meer verdienen en een serieus uitgevoerd Kamerlid-maatschap ongetwijfeld een zware baan is, die funest kan zijn voor je sociale leven, is het toch een goed betalende baan.

Nevenverdiensten
Kamerleden mogen zonder enig probleem 1.000 euro per maand of een volle AOW bijverdienen; daarboven gaat er voor iedere 100 euro meer per maand 50 euro schadeloosstelling af tot maximaal 35.000 euro per jaar. Er zijn Kamerleden met meer dan 150.000 euro aan neveninkomsten. Potamus vraagt zich als politieke leek af of een functie die 150.000 euro oplevert wel met het Kamerlidmaatschap te combineren is en denkt dat dan minstens een van beide functies zwaar wordt overbetaald.

Tijdrekken
Met deze serieuze honorering in gedachten, vraagt Potamus zich af wat de Kamer de laatste tijd heeft bezield om zo weinig serieus te acteren. Een mislukte marathonzitting waarop PVV en SP voorlazen uit emails van de eigen achterban. Een goed doel vindt Potamus, want vlak voor de verkiezingen moet je er geen controversiële zaken doorjagen als het volk zich daarover op 12 september kan uitspreken. Maak er een punt van in je verkiezingsprogramma om te ervaren hoe degenen die je beweert te vertegenwoordigen er over denken. Helaas nu zagen we hoe gehaast voorlezende Kamerleden struikelden over hun eigen woorden en niet over de weinige interrupties van opponenten. Terwijl je van de Amerikaanse televisie weet, dat je langzaam en gedragen moet spreken om echt tijd te rekken.

Kieslijsten
Nog erger was het gedoe rond de verkiesbare plaatsen. Daar maakt vooral het CDA een potje van. Twee hoogstaande (op de lijst dan) figuren werden snel even burgemeester gemaakt, waardoor het CDA in Noord-Brabant ontmand of liever ontvrouwd wordt. En hoe serieus neemt die partij eigenlijk de gepensioneerden en bijna-gepensioneerden en daarmee het hele pensioenvraagstuk? Want Pieter Omtzigt staat niet op een verkiesbare plaats en zelfs niet op de lijst. Vorige keer ook al niet, maar toen kwam hij nog binnen met voorkeursstemmen. Voor- en tegenstanders zijn het er over eens dat Pieter een van de weinige echte pensioenspecialisten is, met een grote dossierkennis. Zelfs tegenstander Paul Ulenbelt van de SP meent dat Omtzigt op de CDA-lijst zou moeten staan – juist vanwege die pensioenkennis. En het CDA is niet de enige partij, die haar pensioenkenners laat vertrekken. Bij de VVD is dat nog te verdedigen en netjes opgelost want daar heeft Stef Blok ondanks zijn fractievoorzitterschap het initiatiefvoorstel van Koser Kaya en hemzelf er tot het einde toe doorheen geloodst. Bij SP, D66 en PVV lijkt pensioen ook serieus te worden genomen … maar bij de rest?

Teleurstelling
Potamus is teleurgesteld in de politici. Niet voor de eerste keer overigens, want steeds weer hoopt hij dat ze nu eindelijk de gepensioneerden ‘serieus nemen’. Maar altijd wordt dat ‘serieus nemen’ dus fors mee betalen! Eind juni -75 dagen voor de Kamerverkiezingen vraagt hij zich af: ”Worden de gepensioneerden het offerlam op het altaar van Europa dat alleen nog maar de bankenmammon als god erkent?”

Koopkracht gepensioneerden onder druk

woensdag 30 mei 2012

In het kader van de samenwerking met de stichting Pensioenbehoud, publiceren wij hun nieuwsbrief.

Nieuwsbrief van Stichting Pensioenbehoud van 28 mei 2012

Dreigend fors koopkrachtverlies voor gepensioneerden
Nadat op 8 mei de Eerste Kamer besloten had geen enkel wetsvoorstel van de agenda af te halen, lijkt het erop dat ook de Tweede Kamer aarzelt om onderwerpen controversieel te verklaren. Daar de begroting op Prinsjesdag moet worden ingediend bij de Tweede Kamer, is het overleg over de uitwerking van het “lente-akkoord” snel afgerond. Het CPB zal de komende weken de financiële consequenties incl. de koopkracht-plaatjes doorrekenen. Volgens de media zal voor werkenden max. 2% koopkrachtverlies ontstaan, maar voor AOW-ers met een aanvullend pensioen maar liefst 3,25%! Na vele jaren van achterblijvende indexatie van de pensioenen en de dreiging van kortingen op de pensioenen van velen is dit een zeer somber vooruitzicht. Maar misschien dat de uitslag van de verkiezingen op 12 september dusdanig uitpakt, dat er nog reparaties en compensaties mogelijk zijn. Alle reden dus voor de 2,5 miljoen gepensioneerden om hun stem duidelijk te laten horen.

Het pensioenakkoord eindelijk van de baan.
Uit alles blijkt dat het pensioenakkoord door de eerdere verhoging van de AOW leeftijd als onderdeel van het “ lente-akkoord” is opgeblazen. Toch nog een lichtpuntje in deze sombere tijden. Wellicht zal de nieuwe Tweede Kamer de kans aangrijpen om nog veranderingen/verbeteringen aan te brengen. Ook is het te verwachten, dat de sociale partners op decentraal niveau in hun CAO-onderhandelingen afwijkingen zullen afspreken. Duidelijk is in elk geval, dat de langdurige behandeling van de nieuwe Pensioenwetsvoorstellen van Minister Kamp in de Tweede en Eerste Kamer de implementatie datum van 1 januari 2014 verdere vertraging kan oplopen. Immers, de eerder toegezegde Hoofdlijnennota van Kamp is nog altijd niet aan de Tweede Kamer aangeboden, dus is het nu zeer de vraag of de parlementaire behandeling nog wel voor het zomerreces of zelfs voor de verkiezingen zal starten.

Bevestiging dat meer dan honderd pensioenfondsen in 2013 moeten gaan korten.
De Nederlandse Bank concludeert na een evaluatie van zo’n 300 ingediende herstelplannen, gebaseerd op de financiële situatie van eind 2011, dat in totaal 103 pensioenfondsen voor de opgaaf staan om in 2013 een korting van pensioenrechten door te voeren om op tijd de vereiste min. dekkingsgraad van 105% te bereiken. De korting komt neer op een gemiddelde van 2,2% per fonds. Van de fondsen die een korting wacht, moeten er 34 de pensioenrechten waarschijnlijk met méér dan 7% verlagen, voorziet DNB. 24 fondsen hebben er echter voor gekozen om per 1 april 2013 niet verder te gaan dan de toegestane max. korting van 7% en een eventuele aanvullende korting later door te voeren.

Aanvullende pensioenkorting door ABP in 2014.
Het ambtenarenpensioenfonds ABP moet wellicht in 2014 een aanvullende rechtenkorting doorvoeren, als de financiële positie dit jaar niet verbetert. Dat maakte voorzitter Henk Brouwer op 23 mei jl duidelijk tijdens de presentatie van het jaarverslag. Volgens hem is zijn zorg over korten gestegen nu de dekkingsgraad van het fonds in april naar 94% is gedaald. Om te kunnen herstellen tot de min. vereiste dekkingsgraad van 105%, besloot ABP al tot een rechtenkorting van 0,5% per 1 april 2013. “Het is dweilen met de kraan open”, zo omschreef Brouwer het voortdurende proces van een groeiend pensioenvermogen (inmiddels 260 miljard euro) dat steeds wordt ingehaald door nog sterker stijgende verplichtingen. Volgens hem zullen eventuele aanvullende maatregelen vooral afhangen van de ontwikkelingen op de financiële markten en de nieuwe rekenrente, die door minister Kamp bekend wordt gemaakt als onderdeel van de verdere uitwerking van het Pensioenakkoord.

Tijdelijke crisisheffing

dinsdag 15 mei 2012

Merkwaardig toch dat steeds de zorgbehoevenden en gepensioneerden onderwerp van bezuiniging zijn en dat terwijl degenen die meer dan de Balkenende-norm krijgen, niet worden aangepakt. waarom kan dat bij de ene groep niet en bij de andere groep wel? Joop van Vliet ziet wel iets in een tijdelijke crisisheffing. Lees zijn weblog ‘Kunduz-akkoord = spring-akkoord‘.

Kunduz-akkoord = Spring-akkoord

dinsdag 15 mei 2012

Joop van Vliet Joop van Vliet

Minister Jan Kees de Jager van Financiën is sterk uit de regeringscrisis gekomen. Regeringscrisis, want een kabinetscrisis krijg je natuurlijk niet als een niet-coalitiepartij stopt met gedogen. Maar De Jager heeft zijn werk goedgedaan en in binnen- en buitenland indruk gemaakt door zijn gedegen begrotingsvoorbereidingen. Alleen daardoor kreeg hij voldoende steun van Christen Unie, D66 en Groen Links om net op het nippertje een ‘sluitende’ begroting naar Brussel te kunnen sturen.

Helaas kent die ‘sluitende’ begroting nog wel wat gaten die moeten worden gedicht, zoals besparingen op het onderwijs (wat sowieso een ongelukkig idee is). Het hogere eigen risico in de zorg en/of een bijdrage per receptregel is niet alleen voor de nieuwe coalitiepartners maar ook voor het CDA lastig te verteren. En ook op andere gebieden is er nog wel wat te doen vooraleer de nieuwe Nederlandse begrotingskoffer soepel dicht gaat.

Bij een iets andere aanpak is er echter nog hoop. In de NRC van afgelopen week stond een fraai vormgegeven maar moeilijk leesbaar overzicht over de inkomsten en de daarop betaalde inkomsten belasting in Nederland, dat er in mijn bewerking uitziet als de tabel hiernaast
Meteen is al duidelijk waarom het belasten van de hoge inkomens (althans dat vinden de meeste grootverdieners) niet zo veel zoden aan de dijk zet. Alle inkomens boven de 55.000 euro per jaar betalen samen minder dan een kwart aan inkomstenbelasting. Ruim drie kwart wordt opgebracht door hen die minder verdienen.

Het inmiddels tot Lente-akkoord omgedoopte akkoord staat onder spanning door alle nog niet goed doorgerekende ‘oplossingen’. Misschien is de naam Spring-akkoord daarom beter.
Voor anglofielen de Engelse term voor lente en voor anderen drukt het een realistische verwachting uit. Want de zo moeizaam ‘sluitend’ gemaakte begroting kan licht openspringen waarop snel daarna het ‘Spring-akkoord’ zal volgen.

Crisisheffing
Een ‘crisisheffing’ een optie, waarbij de sterkste schouders tijdelijk ook echt de zwaarste lasten gaan dragen.

De tabel links toont zo’n heffing, die drie miljard euro oplevert. Na de eerste kolom met de inkomsten volgen de gele kolommen met de belastingschijf, het bijbehorende tarief en de belastingopbrengst.
De “crisisheffing” (groene achtergrond) kent andere percentages voor elk van de vier inkomensgroepen boven de 54.367 euro en levert 3 miljard euro per jaar op.
Bij gebruik van een vast crisistarief van 4 procent, komt er eveneens 3 miljard binnen.

Met die 3 miljard euro per jaar (1) kun je heel wat vervelende bezuinigingen en nog veel vervelender lastenverschuivingen in de zorg laten vervallen. Let wel ik pleit niet voor invoering van een permanent hoger tarief met drie extra schijven.

Maar zolang aanvullende pensioenen niet worden geïndexeerd en er straks zelfs wordt afgestempeld, lijkt meer betalen door de hogere inkomens geen slechte zaak.
En ja dat is vrij fors.

Onder druk wordt alles vloeibaar

dinsdag 1 mei 2012

In het kader van de samenwerking met de stichting Pensioenbehoud, publiceren wij hun nieuwsbrief.

Nieuwsbrief van Stichting Pensioenbehoud van 30 april 2012

Wandelgangenakkoord en Hoofdlijnennotitie FTK van Kamp
Onder druk wordt alles vloeibaar. Zo ook met de druk van de Europese Commissie op het kabinet en de partijen in de Tweede Kamer om een bezuinigingsakkoord te bereiken teneinde onder de tekortnorm van 3 procent in 2013 te komen. VVD, CDA, D’66, GroenLinks en ChristenUnie werden het in een paar dagen eens over vele pijnlijke punten om te bezuinigen en/of om te hervormen. Deze afspraken werden vastgelegd in een concept van het Nederlandse Stabiliteitsprogramma 2012 (zie bijlage) dat later door de Tweede Kamer werd aangenomen.
Een van de belangrijkste maatregelen is het verhogen van de AOW-leeftijd met één maand in 2013 en daarna in stappen verder te verhogen. Zodat uiterlijk in 2019 een pensioengerechtigde leeftijd van 66 jaar wordt bereikt en uiterlijk in 2024 een leeftijd van 67 jaar. Daarna wordt de AOW-leeftijd aan de levensverwachting gekoppeld. Men kan ervan uitgaan dat de aanvullende pensioenen deze ontwikkeling zullen volgen. Daarnaast zal in 2014 de pensioen-richtleeftijd voor aanvullende pensioenen worden verhoogd naar 67 jaar. Dat raakt alleen nieuwe opbouw en gaat vergezeld van een verlaging van de fiscaal maximale opbouwpercentages voor aanvullende pensioenen. Al met al gunstig voor de pensioenfondsen.

Wat gaat de demissionaire minister Kamp nu doen?
Minister Kamp, zijn ambtenaren en de gevraagde deskundigen werken aan de voor mei toegezegde Hoofdlijnennotitie Financieel Toetsingskader (FTK). Volgens berichten in de media gaat minister Kamp gewoon daarmee door en ziet hij wel of het voorstel zal worden behandeld in de Tweede Kamer. Intussen heeft Willem Noordman als hoofdbestuurder van FNV Bondgenoten op een pensioendebat een handreiking gedaan, aldus het Assurantie Magazine van 24 april. Hij vind dat werknemers het langlevenrisico op hun pensioen zelf moeten dragen. De fluctuaties op de financiële markten zouden werknemers en werkgevers daarentegen samen moeten opvangen. Ook anderen komen met plannen zoals de hoogleraren Arnoud Boot en Lans Bovenberg om pensioenfondsen hypotheken te laten opkopen tegen een latere vrijstelling van belasting op de uitkeringen. Maar hun collega Bernard van Praag vind dat zeer riskant en noemt het plan zelfs gevaarlijk omdat er dan nog meer risico’s op de staat worden afgewenteld. Ook de Kring van Pensioenspecialisten hebben zich geroerd met hun voorstel om de oude pensioenrechten in één keer collectief onder te brengen in het nieuwe pensioencontract. En ook de levensverwachting moet in één keer worden doorgevoerd en het pensioenoverzicht moet zich richten op één pensioenleeftijd, aldus het IPN van 26 april. Een cafetariapensioenstelsel is af te raden volgens Peter Beszelsen in de Telegraaf van 27 april.

En wat gaan de sociale partners doen?
De FNV zit intern in onderhandeling hoe de Nieuwe Vakbeweging eruit moet gaan zien. Daar zal onderling nog flink over worden gestreden en dus is er voorlopig geen eenheid. Intussen kunnen de werkgevers hun eigen plan trekken. Ook zonder akkoord is pensioen een cruciale en dure arbeidsvoorwaarde. Pensioenen zijn verworven rechten die onzekerder zijn dan ooit. De onderhandelingen verschuiven straks naar ondernemingen en bedrijfstakken, aldus de NRC van 28 april. Betekenisvoller is nog dat de nieuwe politieke coalitie het initiatief heeft genomen in de eerste grote verandering sinds de invoering van de AOW in 1957. Het poldermodel met het sociaal-economisch overleg moet inschikken. En ook de Sociaal Economische Raad zit binnenkort zonder voorzitter. Geen zicht meer op een pensioenakkoord, geen herhaling van het akkoord van Wassenaar uit 1982, maar een AOW-akkoord waarin het primaat van de politiek heeft gewonnen.

ECN-arrest
Tegen het voor gepensioneerden positieve ECN-arrest (LJN: BU3260, Gerechtshof Amsterdam, 200.078.456/01) is cassatie aangetekend bij de Hoge Raad (12/00490). Het zal nog wel een à twee jaar duren voordat hierover een uitspraak is te verwachten.

Het Kunduzakkoord update

vrijdag 27 april 2012

Het akkoord tussen een deel van de oppositie en de regeringscoalitie dat gisteren tot stand kwam, heeft in hoofdlijnen het volgende opgeleverd (groen is tamelijk gunstig; rood is minder gewenst; zwart is voorlopig geen oordeel):

  • AOW-leeftijd gaat beginnende 2013 met 1 maand per jaar omhoog;
  • De geplande permanente verlaging van de overdrachtsbelasting tot 2 procent wordt gehandhaafd;
  • De hypotheekrente aftrek wordt beperkt;
  • Hoge Btw-tarief gaat van 19 naar 21 procent;
  • Reiskostenforfait wordt verlaagd (vervalt in veel gevallen);
  • Lonen collectieve sector (zorg uitgezonderd) op nullijn; uitkeringen worden gespaard;
  • Loonbelasting (IB) gaat omlaag;
  • Belastingschijven worden eenmalig niet geïndexeerd;
  • Verhoging accijns alcohol, tabak en frisdrank;
  • Eigen risico in de zorg wordt verhoogd; hogere zorgtoeslag voor lagere inkomens;
  • Eerste halfjaar WW-uitkering voor rekening werkgever;
  • Bezuiniging op zorgkosten van 1 miljard, nader te bepalen;
  • Bezuinigingen op persoonsgebonden budget gaat niet door;
  • Bezuinigen op passend onderwijs gaat niet door;
  • Geen verdere bezuiniging op ontwikkelingssamenwerking (blijft 0,7 procent van bbp);
  • Verhoging griffierechten gaat niet door;
  • Bouw wordt met 200 miljoen gestimuleerd;

Vergeleken met de eerdere versie moet dit worden gezien als een verbetering, maar het CPB moet nog narekenen of met dit pakket de norm van een begrotingstekort van maximaal 3 procent wordt gehaald.

Het gehele pakket is dus evenwichtiger, maar de bezuinigingen overheersen en de stimulerende maatregelen zijn nog steeds te mager. De door Brussel opgelegde norm vertraagt het herstel van de economie.

Regeringscrisis: nationale ramp of toch niet?

woensdag 25 april 2012

Joop van Vliet

Je hoeft geen PVV-aanhanger te zijn om kritisch te zijn over het nu gesneuvelde ‘Catshuisakkoord’. Te veel van de ‘bezuinigingen’ zijn incidenteel en dus eenmalig. Wie echter de 3 procent-limiet voor het begrotingstekort serieus neemt, zal een meer structurele oplossing moeten vinden. Daarbij zal men toch moeten streven naar oplossingen waarbij de lasten niet onevenredig zwaar drukken op bevolkingsgroepen, die toch al moeite hebben het hoofd boven water te houden. Verder moet rekening worden gehouden met de voor 2013 geplande afstempeling van de pensioenrechten. Die kortingen zullen – tenzij er een wonder gebeurt – niet kunnen worden verhinderd.

Volgens de tabel worden vooral de lagere inkomens in 2013 ‘gepakt’. De werkende éénverdiener met minder dan 1¾ keer het wettelijk minimumloon (wml), levert 2¾ procent meer in dan iemand die 3½ of meer keren het wml. Op lagere uitkeringen wordt 2 procent meer ingeleverd dan op de hogere uitkeringen. Gepensioneerden leveren allemaal zo’n 3¾ procent in, maar die hebben toch al veel minder inkomen. Bedenkelijk dat juist de minima procentueel het meest inleveren, want gemiddeld levert Nederland ‘slechts’ 2½ procent in.

Goede maatregelen
De vraag of de voorgestelde maatregelen wel het beoogde effect hebben, laten ik even voor wat ze is. Eerst maar de goede kanten van het akkoord:

  1. Permanent verlagen van de overdrachtsbelasting
    Kosten 1,2 miljard per jaar; volledige gecompenseerd door afschaffing van de reiskostenvergoeding. Het afschaffen van de vergoeding voor leaseauto’s zou op den duur 225 miljoen opleveren. Zinnig is ook invoering van een hypotheekaflossing op basis van annuïteiten binnen 35 jaar. Structureel moet dat ruim 3,8 miljard opleveren (na 35 jaar dus). Ingrijpen op de woningmarkt is nodig, maar levert pas in 2015 echt een redelijke bijdrage op (van 75 miljoen in 2013 tot 225 miljoen in 2025). Niet in het akkoord staat een maatregel die ‘rijken raakt en starters spaart’ door de hypotheekrenteaftrek niet via de belastingschijven te laten verlopen, maar daarvoor vast 42 procent te kiezen;
  2. Verlaging van de taakstelling passend onderwijs
    Dat kost geld maar wordt gecompenseerd door het schrappen van de gratis schoolboeken. Wie in het onderwijs zit of heeft gezeten, weet hoe boeken worden behandeld – vooral als ze gratis zijn;
  3. Afschaffen van de rode diesel
    Schadelijk voor de landbouw? Helpt wel een bron van fraude uit de wereld;
  4. Versobering van het gevangeniswezen
    Wat mij betreft tot aan het peil van de ouderenzorg in verpleeg- en verzorgingshuizen;
  5. Verhoging tabaksaccijns
  6. Greep uit het infrafonds
    Gezien het recente treinongeluk en de noodzaak tot invoering van een beter beveiligingssysteem, lijkt dat op dit moment minder goed te verdedigen, maar betere planning en meer efficiëntie kan geld besparen;
  7. Korten op ontwikkelingshulp
    Dat lijkt bij velen een populaire maatregel te zijn, maar is gezien de internationale verplichtingen moeilijk door te voeren. Overigens heeft SER-lid Louise Fresco ernstige bedenkingen ten aanzien van de doelmatigheid van ontwikkelingshulp. De honorering bij sommige van die ‘clubjes’ is, zeker gezien de doelstelling, dubieus hoog.

Twijfelachtige maatregelen
Twijfelachtig en vaak ‘te laat en te weinig’ zijn maatregelen als het bezuinigen op de publieke omroep, het korten op de departementen of het gemeente en provinciefonds. De verdubbeling van de bankbelasting lijkt aantrekkelijk, maar zal uiteindelijk wel weer worden gedragen door burgers en kleine ondernemers – in het afwentelen van lasten blijken zelfs zwakke banken sterk te zijn.
De ingrepen in de lonen, leveren volgens het Catshuis forse bedragen op. Helaas treffen ze vooral de onderkant van de maatschappij, zoals ook al uit de tabel bleek. Een gerichte aanpak van de hogere inkomens ontbreekt, behalve de beperking van de fiscale aftrekmogelijkheden voor echt hoge pensioenen.

Slechte maatregelen
Ronduit slecht vind ik de volgende maatregelen:

  1. AOW-leeftijd naar 66 jaar in 2015
    Dat levert minder op dan het werknemers mogelijk te maken na het 50e levensjaar een baan te vinden. Het schrappen van de doorwerkbonus op zichzelf is slecht, tenzij het vrijkomende bedrag wordt gebruikt om werkgevers te stimuleren meer ouderen in dienst te nemen en te houden;
  2. De medicijnbijdrage van 9 euro (per recept)
    Die treft chronisch zieken en ouderen en draagt bij tot verspilling. De hoeveelheid medicijnen per recept neemt toe en dus worden er meer vernietigd als het gebruik stopt wegens bijwerkingen of het overlijden van de patiënt;
  3. Verhoging van de zorgnorm AWBZ
    Als de zorgnorm van 60 naar 90 minuten per dag gaat, wordt de taak van de mantelzorger verzwaard. Verwacht mag worden dat daardoor veel van de oudere mantelzorgers, door overbelasting, ook zorgbehoevend worden. Het is twijfelachtig of er uiteindelijk wel 600 miljoen euro bezuinigd wordt;
  4. Verhoging van het lage Btw-tarief
    Het lage tarief van 6 naar 7 procent zou ca. 700 miljoen moeten opleveren. Dat is een aanslag op de beurs van ouderen en minima. In 2013 wordt die verhoging elk geval niet gecompenseerd door het verlagen van de eerste schijf belasting;

Nationale ramp ?
Vanuit het oogpunt van een doorsnee gepensioneerde heb ik de besproken maatregelen goed, slecht en twijfelachtig genoemd. Maar omdat de situatie voor iedereen anders zal zijn, hoeft u dat standpunt niet te delen. Niemand zal overigens betwisten dat Nederland op korte termijn iets en liever nog veel moet doen om de crisis aan te pakken. Als Europa ons dwingt de 3 procent-limiet aan te houden voor ons begrotingstekort moet er fors worden bezuinigd. Het Catshuispakket bezuinigt weliswaar fors, maar is te eenzijdig en vermoedelijk onvoldoende effectief. Bovendien zorgen de bezuinigingen ook voor een verhoging van de werkloosheid met bijbehorende uitkeringskosten.
Het zou daarom geen nationale ramp zijn als, in afwachting van nieuwe verkiezingen, sommige maatregelen wat vertraging opliepen. Zeker niet als die vertraging leidt tot een evenwichtig pakket van bezuinigingen, dat kan steunen op een breed maatschappelijk draagvlak.

Wel een ramp, die onze toch al wankele positie in Europa extra verzwakt, is het niet tijdig inleveren van de ‘sluitende’ begroting, die Brussel uiterlijk 30 april van Nederland wil zien. Nederland kan dat niet maken na een groot aantal keren andere landen bezwerend te hebben terechtgewezen. Wie, zoals minister De Jager een aantal keren deed de ‘knoflooklanden’ tot de orde riep, heeft veel krediet verspeeld en moet daarvan de consequenties dragen. Het is mede daarom dringend noodzakelijk dat er weer echt geregeerd gaat worden in plaats van gedoogd. Nieuwe verkiezingen op korte termijn zijn dus nodig.