Berichten met het label ‘Medezeggenschap’

ACTIE, ACTIE, ACTIE!

woensdag 29 juni 2011

Dat het Pensioenakkoord in de belangstelling staat, merkt ook het NBP-bureau gezien de schriftelijke en telefonische vragen die dagelijks binnenkomen.

Een vraag die regelmatig terugkomt is: Waarom voert de NBP geen actie?
Maar de NBP voert wel degelijk actie en lanceerde in het voorjaar de actie:
‘Geen knollen voor citroenen’.
Zie het nieuwsbericht op 6 maart 2011.

Die actie is ook door andere organisaties van en voor gepensioneerden overgenomen. De actiekaarten vinden en vonden gretig aftrek.

Als u nog niet meedeed, zijn er op het bureau nog kaarten voorradig. U kunt ze per e-mail info@pensioenbelangen.nl of per telefoon 070-360 19 21 aanvragen.

Maar … actievoeren kost geld en de NBP is klein, hoewel relatief een grote bond. Maak dus de NBP groter en meld nieuwe leden aan. Overtuig ze bijvoorbeeld door ze ons blad Pensioenbelangen te laten zien. Dat krijgen ze 6 maal per jaar. Voor aanmeldingen, zie elders op deze site.

Tenslotte
De NBP is, samen met vele andere organisaties van gepensioneerden, lid van de koepel Nederlandse Vereniging van Organisaties van Gepensioneerden (NVOG) die onlangs de Stichting PensioenFatsoen heeft opgericht. De NBP ondersteunt dit initiatief van harte. Namens de organisaties die de Stichting PensioenFatsoen ondersteunen, waaronder de NBP, is het mogelijk stappen te ondernemen tegen het Pensioenakkoord zoals het er nu ligt.

Samen staan wij sterk, samen voeren wij …………….. ACTIE !

Het toverstokje van Agnes Jongerius

donderdag 2 juni 2011

Kees de Vries Kees de Vries

 

Het principeakkoord
Zoals bekend kwamen de werkgeversorganisaties zo’n drie jaar geleden met een rapport “Naar een modern en betaalbaar Pensioen”. Verleden jaar, op 4 juni 2010, werd duidelijk hoe “modern” dat pensioen zou worden en hoe de betaalbaarheid zou worden “veiliggesteld” volgens het toen gesloten principeakkoord van de vakbeweging en de werkgevers. Het was zo “modern” en “betaalbaar” dat de pas aangetreden minister van Sociale Zaken, Henk Kamp dankbaar stelde dat hij met dit akkoord goud in handen had! Het “gehalte” van dit goud werd duidelijker naarmate meer “devil details” (helse hoedanigheden) van het akkoord uitlekten. Kamp zag dit akkoord vermoedelijk meer vanuit het perspectief van overheidswerkgever en minder vanuit zijn functie als minister van “Sociale” Zaken – een belangenverstrengeling waarmee meer mensen moeite mee blijken te hebben.

Ik hoef hier, nu zelfs de FNV-bonden in opstand kwamen, niet uit te leggen hoezeer dit principeakkoord beoogde de belangen van de pensioengerechtigden schaamteloos te verkwanselen:

  • garanties over de hoogte van de pensioenuitkeringen vervielen;
  • de pensioenen zouden op en neer bewegen met de beurskoersen;
  • de premiebijdrage van de werkgevers zou worden gelimiteerd tot een “maximum”.

Kortom, dit akkoord legde alle lasten en risico’s op de schouders van de pensioengerechtigden. In vakbondstermen “Een toekomstbestendig pensioenstelsel voor jong en oud” Hoe zo, belangenbehartiging van de pensioengerechtigden door de vakbonden? Hoe diep kun je als vakbond nog zinken? Over ons en zonder ons wordt weer eens over ons uitgestelde loon beschikt!

Intern overleg
Een negatief advies van de landsadvocaat over de juridische problemen rond deze voornemens droeg niet echt bij aan een prettig onderhandelingsklimaat. De afwijzing door minister Kamp van de in het principeakkoord afgesproken financiële verhoging van de AOW ook niet. De details van dit gerommel in het achterkamertjesoverleg zijn inmiddels genoegzaam bekend. De achterban van de bonden ging zich inmiddels steeds harder roeren toen men door kreeg wat de bedoeling was.
Terwijl de FNV nog met de moed der wanhoop wilde door onderhandelen, schreven zeven prominente vakbondbestuurders in een open brief: “De stekker moet uit dit onderhandelingsproces worden getrokken. Op deze manier zwemmen we in een fuik van het kabinet, de werkgevers en de verzekeraars”. De positie van Agnes Jongerius kwam zelfs ter discussie, het Waterloo van Jongerius? (RTLZ.nl: 05-04-‘11).

Henk van der Kolk van FNV Bondgenoten, de grootste aangesloten vakbond, leidde het verzet binnen de FNV-bonden tegen de gang van zaken. Dat resulteerde in het opschorten van het overleg over de uitvoering van dit akkoord. De vakcentrale FNV stelde begin april jl. twee weken te nemen voor het houden van intern overleg. Een eufemisme voor een ordinaire interne ruzie en een anderhalve maand durend crisisoverleg! Half mei sloot de FNV de rijen; men zou het eens zijn geworden over een nieuw pensioenstelsel – de interne ruzie was opgelost. “Een toverformule is gevonden” zo kondigde een opgeluchte Agnes Jongerius het interne FNV-compromis aan. Er is overeenstemming over de wijze waarop wij een optimale balans kunnen bereiken tussen zekerheid en de kans op indexeren. Als het aan ons ligt kunnen de pensioenfondsen straks hun eigen invulling kiezen. Onze oplossing gaat uit van én zekerheid én indexeren. Dus niet óf óf, maar én én”. Eerder hadden verontruste FNV-leden haar 35 duizend petities overhandigd; de ondertekenaars zijn bezorgd over de risicoverdeling van de pensioenen. Die zouden niet eenzijdig bij de deelnemers moeten liggen.

Hervat overleg
Dankzij deze “toverformule” gaat de FNV de gesprekken met de werkgevers en de minister van “Sociale” Zaken Henk Kamp hervatten. Kamp begon al zijn geduld te verliezen; hij had graag op 4 juni 2011 een definitief akkoord gezien; één jaar na het principeakkoord als “voorbeeld van redelijkheid”.
De hoogte van de AOW is bij het te hervatten overleg agendapunt nummer één. “Daarnaast moeten we praten over de verdeling van de risico’s tussen werknemers en werkgevers, de werkgevers moeten daar medeverantwoordelijk voor blijven”. De huidige bijstortverplichtingen van werkgevers moeten ook in een mogelijk nieuw systeem blijven bestaan, vindt Jongerius. “Dat zijn de eerste punten waarmee ik nu weer naar de werkgevers en minister Kamp ga”.

Je wrijft je ogen uit van verbazing als je dit allemaal hoort en leest. Zaken zoals risicoverdeling en bijstorten die in het huidige stelsel gewoon vastliggen en die via het principeakkoord inmiddels al zijn weggeven! Je vraagt je in gemoede af hoe de bonden zo de weg konden kwijt raken? Maar beter ten halve gekeerd dan ten hele gedwaald. Misschien hebben wij het allemaal verkeerd begrepen, gewoon een kwestie van miscommunicatie.
Een verhoging van de AOW die de loonontwikkeling zou moet gaan volgen (maar qua koopkracht op het niveau van 1980 is blijven steken) en waarvoor minister Kamp zegt slechts beperkt budget te hebben. Op de website van de FNV staat: “Naar verwachting worden het geen eenvoudige onderhandelingen met de werkgevers. Immers, bestaande conceptafspraken zullen op belangrijke punten moeten worden aangepast en daarna moet ook minister Kamp over de brug komen met een extra verhoging van de AOW”.

Een zeer belangrijke uitspraak! Het is te hopen dat Agnes Jongerius behalve de toverformule ook het bijbehorend toverstokje van haar FNV heeft meegekregen, opdat zij de werkgevers en minister Kamp kan betoveren en zo deze terugtocht op verantwoorde wijze te kunnen afronden. Met een nauwelijks geloofwaardige Agnes Jongerius en een verzwakte positie van de FNV in de polder is het goed onderhandelen door de andere “sociale” partners, zeker als die vakcentrale op de in concept overeengekomen principes moet terugkomen! En met een slap poldercompromis zal de gealarmeerde achterban zeker geen genoegen nemen. Geheel in lijn met de toverformule zal Agnes dus niet óf de sociale partners óf de eigen achterban maar én de sociale partners én de eigen achterban tevreden moeten stellen. Voorwaar een uitdagend perspectief! Wordt het dan uiteindelijk toch haar Waterloo zoals het redactionele commentaar van RTLZ.nl begin april jl. al opperde?

Het is triest nogmaals te moeten constateren dat pensioengerechtigden als betrokkenen bij uitstek via belangorganisaties zoals de NBP, de NVOG en dergelijke op allerlei mogelijk manieren proberen de besluitvormers en de media van onze visie omtrent de gang van zaken op de hoogte trachten te stellen, maar in dit macht- en belangenspel van echte zeggenschap zijn uitgesloten. Over ons en zonder ons zijn de pensioengerechtigden afhankelijk van het toverstokje van Agnes Jongerius!

Onderhandelingen Pensioenakkoord

donderdag 2 juni 2011

Kees de Vries heeft een nieuw weblog geschreven met als titel: ‘Het toverstokje van Agnes Jongerius’. U raadt misschien al waar het over gaat?

Aanzet tot fundamentele discussie over pensioenstelsel

dinsdag 15 maart 2011

Nieuwe website.
Maurice Wilbrink, redacteur economie bij de Geassocieerde Persdiensten heeft een nieuwe pensioenwebsite opgezet om alle pensioennieuws wat te stroomlijnen. Wij zijn uiteraard niet eenkennig en verwijzen u graag naar www.pensioenwereld.nu zodat u het nieuws ook eens van een ander hoort en zelf uw mening kunt vormen.

Simon is boos.
De gebeurtenissen rondom de pensioenen zijn voor velen onverteerbaar. Simon van der Schoot, onafhankelijk lid van de Deelnemersraad ABP maakt zijn opmerkingen over de hoorzitting in de Tweede Kamer, die inmiddels geen hoorzitting meer is maar een gesprek en hij windt zich terecht op over de houding van de zogenaamde sociale partners die menen naar eigen goeddunken te kunnen omspringen met de eigendommen van werknemers en gepensioneerden.

Aanzet tot een fundamentele discussie.
Zoals ook in ons blad Pensioenbelangen, hoeft niet alles op onze website “His masters voice “ te zijn. Joop van Vliet probeert in zijn weblog een aanzet te geven tot een fundamentele discussie en verschaft er ook nog een grafiek bij over de beleggingen van de gezamenlijke pensioenfondsen.

Bodem weg onder pensioen.
Dit was de kop op de voorpagina van het Financieel Dagblad, toch niet echt een sensatiekrantje, van maandag 7 maart. Na een hele week van publicaties had deze krant op 14 maart nog steeds een enorme scepsis, waar zij schreven “Pensioen: garantie tot aan de deur”.

De artikelen gingen over de contouren van het zogenaamde pensioenakkoord die nu langzaam uit de mist van geheimzinnigheid duidelijk worden. Als een degelijke krant, gespecialiseerd op financieel-economische onderwerpen, tot zo’n conclusie komt is er dus echt iets aan de hand.

De onrust die ook toeneemt onder de werknemers en de leden van de vakbonden was aanleiding voor de onderhandelaars van de vakbonden om naar De Telegraaf te stappen om uit te leggen hoe goed ze wel niet bezig waren. Ook in hun eigen publicaties lichtten ze deze week een tipje van de sluier op. Dat mag dan als winst worden beschouwd na een jaar lang handjeklap met de werkgevers in de achterkamertjes met een bordje “streng verboden voor belanghebbenden” op de deur. Dat ze zelf ook weten hoe achterbaks ze bezig zijn, blijkt uit hun eigen publicatie waarin ze stellen dat de onderhandelaars nu een exclusief boekje open doen in de Telegraaf.

Ze beginnen weer met de worst dat iedereen zelf mag kiezen wanneer hij met pensioen gaat. Het probleem om dan toch de werknemers niet te veel te laten inleveren als zij dat met 65 jaar willen, is echter nog niet opgelost. Een tweede worst is de verhoging van de AOW. Daarover moet nog met minister Kamp worden gepraat. Die staat net als het hele kabinet natuurlijk te trappelen om miljarden extra uit te geven. Prof. Dr. Bernard van Praag heeft er afgelopen week in een interview terecht op gewezen dat het omslagstelsel dat de AOW is, door de vergrijzing toch al moeilijk te handhaven is, dus je kunt je afvragen of dit geen luchtfietserij is van de vakbonden.

In het nieuwe stelsel zouden tegenvallers beter kunnen worden opgevangen, omdat het systeem flexibeler is. De risico’s zouden over een aantal jaren worden gespreid terwijl er een extra voorziening komt om tegenvallers op te vangen. Heet dat in het bestaande stelsel niet “Buffer”. Hoe dat verder concreet wordt uitgewerkt blijft voorlopig in de hardnekkige mist hangen.

Wat wij ook verkeerd hebben begrepen is het feit dat de maximalisatie van de premie volgens ons een cadeautje is voor de werkgevers. Dat is helemaal niet het geval hoor.
De huidige premie is een zogenaamd kostendekkende premie. Maar in die kostendekkende premie zit geen compensatie voor toekomstig koopkrachtverlies. Dus op basis van die premie kan de koopkracht niet worden gehandhaafd, laat staan gegarandeerd. Uit verschillende recente onderzoeken blijkt dat werknemers bereid zijn meer premie te betalen als zij daardoor meer zekerheid krijgen over hun oudedagsvoorziening. Kennelijk zijn de vakbonden het contact met de werkende bevolking geheel kwijt geraakt. Klakkeloos hebben zij het standpunt van de werkgevers overgenomen dat de premie onder geen voorwaarde meer omhoog mag.

Verder worden er door de heren allerlei kreten geslaakt, zonder dat dit verder wordt onderbouwd zoals: “als wij niets doen komen de pensioenfondsen in problemen en moet er misschien wel vaker afgestempeld worden”. En “wij denken dat het beter is om centraal afspraken te maken en zo de werkgevers in toom te houden”. Ik kan u verzekeren, de werkgevers leunen achterover en lachen zich kapot. De premie is gemaximeerd en zij lopen geen enkel risico meer.

Haar in de soep.
Maar deze week bleek er toch een haar in de soep of zo u wilt een kink in de kabel. Om het nieuwe stelsel goed op te kunnen starten moeten de 800 miljard aan oude rechten in het nieuwe systeem worden “ingevaren”. In hun ijver om het bestaande stelsel om zeep te helpen hadden de onderhandelaars verzuimd om na te gaan of dat juridisch wel kon. Zij gedragen zich al decennia als eigenaren van de pensioenvermogens en meenden ook nu maar te kunnen beslissen zonder de feitelijke eigenaren, werknemers en gepensioneerden daar in te kennen.

De landsadvocaat kwam deze week tot de conclusie dat het toch niet zo simpel was als werkgevers en vakbonden dachten. Opgebouwde rechten kunnen onder Nederlands recht, alleen worden aangepast als het handhaven van opgebouwde rechten tot onaanvaardbare gevolgen zou leiden. Het is de rechter die dat laatste bepaalt. Daarnaast heeft een ieder recht op een ongestoord eigendomsrecht en dat geldt ook voor het recht op pensioen.

Kennelijk zijn de vakbonden nu ook overtuigd dat zij de bestaande rechten niet zo maar kunnen overhevelen in een nieuw systeem. In de Volkskrant van 14 maart maken de voorzitters van FNV-bondgenoten en ABVA KABO de draai van hun leven als zij schrijven: “Alles wijst er op dat het overbrengen van alle opgebouwde pensioenen naar een nieuw sterk afwijkend systeem onmogelijk is. Een sterk afwijkend systeem leidt tot onzekerheid en biedt geen oplossing.” Ben ik nou gek of zijn zij het. Hebben zij niet een jaar lang in alle beslotenheid gesleuteld aan een sterk afwijkend systeem en verlangden zij niet van de politiek dat die de wet zo zou veranderen, dat de bestaande rechten zouden worden “ingevaren” in het nieuwe systeem.

Voor de rest kun je het artikel in de Volkskrant kwalificeren als public relations praat om de onrust te sussen, zonder dat helder wordt hoe zij de oplossing van de problemen zien. Wij wachten het verdere verloop van het geknutsel met onze pensioenen af en houden u op de hoogte.

Ons pensioenstelsel – aanzet tot een discussie

dinsdag 15 maart 2011

Joop van Vliet Joop van Vliet

Ondanks alle terechte kritiek op het pensioenakkoord is het duidelijk dat het huidige stelsel op termijn niet te handhaven is zonder min of meer ingrijpende wijzigingen. De zorgvuldigheid vereist dat er daarom eerst een goede analyse wordt gemaakt van een aantal belangrijke zaken, te weten:

  1. Vergroting van het maatschappelijk draagvlak.
    Het is duidelijk dat de solidariteit van jong naar oud nog verder onder druk komt te staan als enerzijds de onzekerheid over de hoogte van de toekomstige uitkeringen groter wordt en anderzijds de te betalen premies hoger worden. Daarbij speelt verder een rol dat de pensioenopbouw gerelateerd aan de betaalde premie bij jongeren lager is dan bij ouderen. Datzelfde geldt, eigenlijk nog sterker, voor de perverse solidariteit tussen lager opgeleide en hoger opgeleide vrouwen, waarbij de verschillen in levensduur een zeer grote rol spelen.
  2. Het aanvaardbare minimum aanvullend pensioen en de AOW als basispensioen
    Het gaat hierbij om het totaal van AOW-uitkering en aanvullend pensioen. Beide kunnen bijvoorbeeld worden uitgedrukt als percentage van het minimumloon. Omdat ook de toekomstige houdbaarheid van de AOW ter discussie staat, kunnen beide componenten niet los van elkaar worden beschouwd.
  3. De maximale pensioenpremie in procenten en geld, samen met premies sociale verzekering en de maximale zorgpremie
    Het is te simpel om te stellen dat een premiepercentage van X procent voor het aanvullend pensioen als maximaal moet worden gezien. Als de premies sociale verzekeringen (omslagstelsel) omhoog gaan en/of de nominalezorgpremie en/of de inkomensafhankelijke bijdrage voor de zorg stijgen, wordt het besteedbaar inkomen lager en daalt daardoor dus ook de bestedingsruimte in procenten.
  4. De gewenste mate van zekerheid
    Het zal duidelijk zijn dat de gewenste mate van zekerheid nauw verbonden is aan de hoogte van het pensioen en het (leeftijdsgebonden) bestedingspatroon van de gepensioneerde. In het algemeen echter zal de behoefte aan zekerheid groter zijn naarmate het pensioen lager is.
  5. De Europese en nationale regelgeving
    In een aantal gevallen bijten de Europese regels en de Nederlandse regelgeving elkaar. Onze nationale regelgeving is gebaseerd op de in het verleden geformuleerde wenselijkheden en gedane toezeggingen, maar vooral ook op de verplichting tot deelname in een door de werkgever gekozen pensioenfonds. Dat laatste is een vorm van gedwongen winkelnering, die terecht door Europa wordt afgekeurd.

Andere kernpunten
Als belangrijkste kernpunt kan worden gezien het te verwachten rendement van de opgebouwde pensioenvermogens. Dat rendement en ook de te verwachten inflatie zullen voor een goed deel bepalend zijn voor de ‘kostendekkende‘ pensioenpremie in relatie tot de gewenste mate van zekerheid.
Hoe hoger het te verwachten rendement uitgaat boven de te verwachten inflatie, des te lager zal de kostendekkende pensioenpremie hoeven te zijn. Overigens is het vrij eenvoudig om naast het gebruikelijke brutorendement (opbrengst in procenten) en nettorendement (opbrengst in procenten verminderd met transactie en beheerskosten) een netto-nettorendement te definieren waarbij het netto-rendement wordt verminderd met het actuele inflatiepercentage.
Stel bijvoorbeeld dat het inflatiepercentage 1,5 procent is en de beheerskosten 2 procent bedragen dan blijft er bij een gemiddeld brutorendement van 7,5 procent een netto-nettorendement (nnr) van 4 procent over. Het gebruik van dat nnr maakt de verdere berekenigen aanzienlijk eenvoudiger.

Overigens is ook het vaststellen van het juiste inflatiepercentage dat moet worden toegepast, geen sinecure. Het is voor de objectieve beschouwer duidelijk dat dat inflatiepercentage doelgroepafhankelijk hoort te zijn en dus niét gelijk kan zijn aan het algemene indexatieppercentage. Ouderen, en die vormen immers de doelgroep voor de pensioenuitkeringen, hebben een ander uitgavenpatroon dan jongeren. Bovendien mogen in dat inflatiepercentage ook de kostenstijgingen voor geriatrische zorg buiten beschouwing blijven evenmin als de stijging van de lasten die door de lagere overheden worden opgelegd.

Een verder punt van overweging is of een eventuele indexatie (die zal nodig zijn in verband met de gewenste vergroting van de zekerheid) welvaartsvast dan wel waardevast dient te zijn.

Tenslotte, alhoewel deze opsomming van overige kernputten niet uitputtend is, kan de vraag worden gesteld of het wel nodig is om boven een bepaalde grens (zeg drie keer modaal) nog verplicht pensioen op te bouwen, als er al sprake dient te zijn van een dergelijke verplichting.

Bijkomstige overwegingen
Verplichte deelname aan een pensioenfonds hoeft niet noodzakelijkerwijze te betekenen deelname aan een aangewezen pensioenfonds, maar kan wel degelijk keuzevrijheid tussen een niet al tte klein aantal pensioenfondsen betekenen.

Schaalvoordelen maken het aantrekkelijk dat in vergelijkbare gevallen voor een vergelijkbare pensioenregeling kan worden gekozen. Dat betekent dat aan het aantal van deze regelingen per pensioenfonds een bovengrens moet worden gesteld. Maatwerk lijkt misschien aantrekkelijk maar is uit overwegingen van kostenefficientie niet gewenst.

Omdat schaalvoordelen boven een bepaalde grootte van het fonds niet langer wezenlijk toenemen en ook de mate van bestuurbaarheid van een groot fonds afneemt, is er een optimale fondsgrootte (waarbij de bandbreedte overigens vrij groot zal zijn) en in dat kader lijkt het door Joanne Kellerman (DNB) genoemde aantal van maximaal 100 pensioenfondsen die het gezamenlijke pensioenvermogen ca. 800 miljard euro beheren, voor ca. 8 – 10 miljoen aangeslotenen (deelnemers, ex-deelnemers en gepensioneerden – zonder dubbeltellingen) niet van realiteitszin verstoken. Dat betekent dat een gemiddeld pensioenfonds voor 80-100 duizend aangesloten ongeveer 8 miljard aan pensioenvermogen beheert ofwel in doorsnee zo’n 80 tot 100 duizend euro per aangeslotene.

Een andere belangrijke ‘bijkomstigheid’ is de vraag of er nog plaats is voor commerciele pensioenverzekeringen? En zo ja, voor welk stelsel kiest men dan? Hoewel de meeste pensioengerechtigden voor de grotere zekerheid van het DB-stelsel zullen kiezen, moet de wenselijkheid om ook deelname aan een DC-stelsel mogelijk te maken niet worden uitgesloten. Het gaat namelijk om de keuzevrijheid (binnen grenzen) van de deelnemer.

In samenhang met de voorgaande overweging kan ook de wenselijkheid van een bovengrens aan de pensioenverplichting worden gezien. Het is goed denkbaar dat tot een bepaalde grens een DB-stelsel de voorkeur geniet en boven die grens een DC-stelsel beter wordt geacht.

Conclusie
Uit de voorgaande beperkte opsomming blijkt al dat er veel moet gebeuren om voor Nederland een betaalbaar, aanvaardbaar en houdbaar pensioenstelsel te kunnen garanderen. Het zogeheten ‘pensioenakkoord’ is, ondanks de vele bezwaren die daar tegen zijn, in elk geval een eerste stap. Maar bij die eerste stap kan en mag het niet blijven. Het wordt hoog tijd dat er een fundamentele discussie komt over de pensioenen, de pensioenfondsen, ‘pension fund governance’, de zeggenschap en vooral ook de mate waarin fondsbestuurders competent zijn en welke eisen aan die competentie gesteld moeten worden.
Tot die competentie horen overigens niet alleen de kundigheid van de bestuurder maar vooral ook zijn of haar integretiteit, onafhankelijkheid, openheid en communicatievermogen.

Pensioenakkoord ? Handjeklap in achterkamers.

zondag 6 maart 2011

Als u mocht denken dat bovenstaande kop afkomstig is van achterdochtige NBP-bestuurders, dan moet ik u teleurstellen. Het is een uitspraak van Professor Dr. Jan van de Poel, emeritus hoogleraar risicobeheer en van 1997 tot 2003 lid van de directieraad en CFO van het ABP.

Wat brengt een man met zo’n staat van dienst tot deze uitspraken. Volgens hem is het al verdacht dat de onderhandelingen achter de schermen plaats vinden terwijl de pensioensector en vooral het publiek in het duister tasten. Daarnaast zijn er geruchten die het ergste doen vermoeden. Zo zou de indexatie van pensioenen feitelijk worden afgeschaft en dat is volgens hem (en niet alleen volgens hem) de bijl aan de wortel van ons pensioenstelsel.

Vervolgens wil men weer naar een vaste rekenrente waardoor het contact met de marktrente verloren gaat en men zou afwillen van het instrument van de dekkingsgraad. Het zicht op hoe een pensioenfonds er nu echt voorstaat gaat dan volledig verloren en daarmee het zicht op noodzakelijke maatregelen. Pensioenfondsen worden een soort beleggingsclubs die geen beloftes meer doen maar verdelen wat er in kas is.

Leo van Heesch Je kunt ons verwijten dat wij weer een plaat opzetten die grijs is gedraaid, maar weer wordt er door de werkgevers, de vakbonden en de overheid zonder ons over ons beslist. Wij laten dit niet gebeuren. Wij starten zoals al eerder aangekondigd een kaartenactie “Geen knollen voor citroenen” tegen dit onzalige pensioenakkoord. Bekijk onze actiekaarten en organiseer zelf een sneeuwbal van kaarten via uw partner, kinderen, vrienden, collega’s, buren en kennissen. Kaarten kunt u bij ons bestellen via een mailtje naar info@pensioenbelangen.nl.

Dan de Zembla-uitzending over het gegraai door overheid en werkgevers in de pensioenpotten. Schaamteloos is er gestolen uit uw gespaarde en uitgestelde loon. Lees hiervoor het weblog ‘Hoorzitting of schokdemper ?’ van Leo van Heesch.

Simon van der Schoot, lid van de Deelnemersraad van het ABP heeft over die diefstal een open brief geschreven naar premier Rutte.

Het AOW-spaarfonds blijkt een spookfonds kopte onlangs het Financieel Dagblad. Het is in goede tijden opgezet als een spaarfonds om de latere tekorten door vergrijzing bij de AOW op te vangen. Alleen is het er nooit van gekomen. Weliswaar wordt er elk jaar een briefje in het fonds gestopt voor een aantal miljarden, maar het is monopolygeld. Henk Brouwer, als topambtenaar ooit betrokken bij het uitdenken van het fonds zegt nu kort en bondig dat het geen fonds is omdat er niets in zit. Opheffen dus en onszelf niets wijsmaken.

Nog meer schijnzekerheden. De NBA, de belangenorganisatie van Accountants vindt dat de onzekerheden bij de pensioenaanspraken veel beter moeten worden benadrukt. Pensioenen zijn veel onzekerder dan deelnemers vaak denken. Ook hier schiet de communicatie door de pensioenfondsen al jaren tekort.

De verkiezingen voor provinciale staten hebben de nieuwe partij 50PLUS een achttal statenzetels opgeleverd. Het meest succesvol was men in Limburg waar de partij van Jan Nagel en onze ex-voorzitter Kees de Lange een tweetal zetels veroverde. Voor de Eerste Kamer is men zeker van 1 zetel en mogelijkerwijs kan er ook nog een tweede zetel worden binnengesleept.

Hoorzitting of schokdemper ?

zondag 6 maart 2011

Leo van Heesch Leo van Heesch

De Zembla-uitzending van 5 februari heeft veel stof doen opwaaien. Als door een wesp gestoken reageerden de koepels van de pensioenfondsen.

Het programma had, omdat andere pensioenadviseurs hun goede relaties met de pensioenfondsen niet op het spel wilden zetten, uiteindelijk het bureau van Frits Bosch in Nuenen bereid gevonden op basis van een aantal aannames berekeningen uit te voeren.

Op de eerste plaats, wat hebben de pensioenfondsen gemist door veel te lage premievaststelling en gegraai van werkgevers in de pensioenpotten. Onthullend was de vanzelfsprekendheid van oud-minister Ruding die dat gegraai in de eigendommen van de werknemers en gepensioneerden ten behoeve van de schatkist verdedigde.

Omdat ik niet beschik over het rapport kan ik niet beoordelen of de berekeningen van bureau Bosch en het eindresultaat helemaal juist zijn. Door het rumoer over die uitkomst dreigen echter de onderliggende feiten uit het zicht te verdwijnen.

Wat ik wel kan beoordelen is het feit dat bijvoorbeeld bij het ABP op 1 januari 1996 ruim 25 miljard euro zijn gestolen. Dit bedrag is ook toegegeven door prof. Frijns die toentertijd in de positie was dit bedrag te kunnen beoordelen. Als wij die 25 miljard hadden laten renderen tegen de gemiddelde 6,3% die de pensioenfondsen in de afgelopen 20 jaar hebben gerealiseerd, dan had het ABP nu 63 miljard meer in kas gehad.

Soortgelijke zaken hebben zich ook bij andere pensioenfondsen voorgedaan en als je in staat zou zijn al die bedragen bij elkaar op te tellen, dan is duidelijk dat alleen al hierdoor de pensioenfondsen nu niet in problemen zouden zitten

Dan hebben wij het nog niet over de premies die onverantwoord laag werden vastgesteld. Op een gegeven moment was de premie bij het ABP ruim 8% terwijl 20% actuarieel vereist was. Dus er werd minder dan de helft premie afgedragen dan eigenlijk verantwoord was. Als je al die gemiste premies ook nog eens doorberekent, dan kom je tot een duizelingwekkend bedrag. Met name op dit onderdeel van de berekeningen schijnen de pensioenkoepels en hun belanghebbende secondanten het vuur te hebben geopend.

Volgens de berekeningen van het bureau Bosch hebben ook de beleggingen minder gerendeerd dan eigenlijk zou moeten. Nu ligt dat er maar aan waar je de resultaten mee vergelijkt (Benchmark heet dat in beleggersjargon). De hulptroepen van de pensioenkoepels Robeco en Ortec Finance beweren dat de pensioenfondsen zelfs beter hebben gepresteerd dan de Benchmark. Voor mij blijft, dat ook de onafhankelijke commissie Frijns heeft geconstateerd dat er bij de kredietcrisis nog 20 miljard lager is gepresteerd dan eigenlijk verwacht had mogen worden.

Zoals gezegd de exacte uitkomsten van de berekeningen kan ik wegens het ontbreken van het rapport niet beoordelen, maar de algemene trend die er aan ten grondslag ligt is zonder meer juist. En wat ik wel kan beoordelen zijn de gevolgen van al dat wanbeleid. Daardoor zijn de pensioenfondsen in de situatie gekomen dat ze kwetsbaar werden. De gevolgen van de internetcrisis en kredietcrisis konden niet meer worden opgevangen. Voor het programma “Kassa” heb ik twee opeenvolgende jaren berekend dat de koopkracht van de gepensioneerden in een glijvlucht terecht is gekomen, die de eerste 15 jaar niet gerepareerd zal worden. Berekeningen overigens waar de betrokken pensioenfondsen geen gefundeerd weerwoord op hadden.

Maar wij hoeven geen 15 jaar te wachten om de ellende te overzien. Nu al lopen de gepensioneerden bij het ABP een maandloon (7,97%) per jaar mis in vergelijking met de werkenden en dat wordt van jaar tot jaar erger. In de afgelopen jaren lopen zij al drie maandlonen achter die ze ook never nooit meer terug zullen zien. Het ABP is nog niet eens het ergste pensioenfonds. Er zijn pensioenfondsen waar nog veel langer niet is geïndexeerd en waar nu zelfs kortingen dreigen.

In al het lawaai rond de cijfers dreigt een ander belangrijk aspect van de Zembla-uitzending buiten het gezichtsveld te raken. De deskundigheid van de pensioenfondsbestuurders. De toezichthouder van De Nederlandsche Bank mevrouw Kellerman maakte er in de uitzending al wat kritische opmerkingen over. Zembla had verder een ex werknemersvoorzitter van een pensioenfonds gevonden die eerlijk wilde vertellen dat hij er geen verstand van had. Een of twee keer per jaar kwam er een mijnheer iets vertellen over ALM-studies en Z-scores. Je kon aan de ogen van de man zien dat hij dacht “Gooi het maar in mijn pet”. Hoeveel pensioenfondsbestuurders zijn er niet net zo ondeskundig maar zullen dat nooit toegegeven? Niet voor niets is het slecht afgelopen met het pensioenfonds van het FNV. Datzelfde FNV dat de hofleverancier is van pensioenfondsbestuurders.

In het kader van rampenbeheersing heeft Pieter Omtzigt van het CDA een hoorzitting in de Tweede Kamer georganiseerd. Als u zou denken dat daar ook belanghebbenden bij zijn uitgenodigd dan moet ik u teleurstellen.

Uitgenodigd zijn naast Frits Bosch en mevrouw Kellerman, de heer van Dam, oud directeur van de Pensioen- en Verzekeringskamer, de organisatie die toentertijd toezicht had moeten houden. Verder de heer Frijns van de commissie Frijns en in het verleden directeur bij het ABP. Vervolgens de hulptroepen van de pensioenkoepels, Robeco en Ortec Finance die grote belangen hebben bij de pensioenfondsen. Tenslotte mevrouw Kemna, beleggingsdeskundige en lid van de Raad van Bestuur van het APG.

Dus helaas geen Nederlandse Bond voor Pensioenbelangen, geen Nederlandse Vereniging van Organisaties van Gepensioneerden, geen Centrale van Samenwerkende Ouderenorganisaties.

Ik ben bang dat door de aanvallen op de cijfers door belanghebbende deskundigen de onderliggende feiten uit het zicht verdwijnen en de Tweede Kamer weer kan overgaan tot de orde van de dag.

Leo van Heesch
Waarnemend voorzitter NBP

Aangifte oplichting tegen drie leidinggevenden bij SMIT Sleepdienst

woensdag 1 december 2010

De nieuwe politieke partij 50PLUS (OokU) heeft als belangrijk programmapunt om de belangen van ouderen, met name ook op pensioengebied, te beschermen. Daar is in de huidige barre tijden alle reden toe. Waar de Haagse politiek de andere kant op kijkt of ouderen beziet als de categorie bij uitstek die wel financieel geplukt kan worden, komen de ouderen nu eindelijk in opstand. De dreiging dat de pensioenen bij Smit Sleepdienst in de Rotterdamse haven met ruim 13 % gekort zouden worden, heeft maatschappelijk veel losgemaakt. Voor 50PLUS was er alle aanleiding mr. John Peters opdracht te geven in deze onverkwikkelijke zaak op 1 december 2010 aangifte te doen. Lees het persbericht dat door 50PLUS is uitgebracht, en neem kennis van de dagvaarding. We blijven u op de hoogte houden. Meer over 50PLUS treft u aan in een artikel op 29 november 2010 van Jaap Roelants, “Nieuwe ‘PensioenPartij’:50PLUS” op de website van Geld & Recht.

Wederom slecht pensioennieuws

zaterdag 16 oktober 2010

Nieuws op pensioengebied is tegenwoordig uitsluitend slecht nieuws. En nieuws op pensioengebied waar FNV-bons Peter Gortzak bij betrokken is, is meestal nog slechter dan de doorsnee ellende. Zo ook nu. Want vakbonden en werkgevers schijnen het eens te zijn geworden om onder meer de verworven pensioenrechten van gepensioneerden ter discussie te stellen. Een verlaging van pensioenen dus, in gewone-mensen-taal. In zijn weblog gaat Kees de Lange nog eens kritisch op de zaak in, onder de titel ‘Nou nee, niet helemaal…’.

Nou nee, niet helemaal…

zaterdag 16 oktober 2010

Kees de Lange Kees de Lange

De pensioenwereld staat in brand en de sociale partners voeren hun achterkamertjesberaad over de verdere afbraak van ons eens zo fiere pensioenstelsel in Nederland. En als er af en toe iets naar buiten komt, houdt elke deelnemer in de pensioenfondsen zijn hart vast. Zoals nu weer, bij de laatste oprispingen om nu ook de verworven rechten van gepensioneerden aan te willen tasten. Zinnig idee toch? Nou nee, niet helemaal… Tijd voor een overzicht.

Peter Gortzak (FNV) treedt steeds meer op als de almachtige en onweersproken CEO van de bedrijfstakpensioenfondsen. We gebruiken de Engelse term CEO maar, want u weet dat mensen als hij Nederland een enorme dienst bewijzen door hier te blijven en niet tegen een tien maal hoger salaris naar de Londense City te verkassen. We zijn dus dankbaar, toch? Nou nee, niet helemaal….

Mooie zaak toch, dat de vakbonden als vertegenwoordigers van de deelnemers zo veel te zeggen hebben? Nou nee, niet helemaal… De FNV kan, samen met alle kleinere vakbonden, slechts spreken voor 18 % van de werkenden. En ondanks hun voortdurende beweringen van het tegendeel, vertegenwoordigen ze gepensioneerden nauwelijks. Ze spreken dus vooral voor zichzelf en hun eigen belangen.

We gaan eerst maar eens via Google op zoek naar de afkorting FNV. OK,…Financieel Niet Verstandig,…. Merkwaardige naam natuurlijk, maar dat is Google zelf ook. Laten we niet op de naam, maar op de prestaties afgaan. En die zijn natuurlijk uitstekend? Nou nee, niet helemaal…. De FNV bezat tot voor kort het slechtste pensioenfonds van Nederland dat alleen van een failliet gered kon worden door ongevraagd 30 miljoen van de ledencontributies aan te wenden om de grootste gaten te dichten. Alleen op die manier kon de zaak ondergebracht worden bij één van de werkmaatschappijen van de FNV, Zorg en Welzijn geheten.

Zorg en Welzijn, dat klinkt perfect. Het moet daar wel goed zitten toch? Nou nee, niet helemaal…. Ondanks het feit dat de spullenbaas daar als beloning voor zijn superieure beleid met 397000 euro per jaar naar huis gaat, staan de zaken voor de deelnemers er heel wat minder rooskleurig voor. Kortingen op de pensioenen van 10 à 15 % worden niet uitgesloten.

Maar met die andere werkmaatschappijen, zoals ABP, PMT, PME is het dan toch zeker veel beter gesteld? Nou nee, niet helemaal… Ondanks financiële genieën zoals Brinkman, Borghouts, Nijpels, die zich, met riante vergoedingen betaald door de deelnemers, over de situatie gebogen hebben, staan ook daar de zaken op springen.

Maar de nieuwe plannen van Gortzak gaan toch oplossingen brengen? Nou nee, niet helemaal… Ze betekenen namelijk het einde van ons pensioenstelsel door van de verplichte deelnemers aandeelhouders tegen wil en dank te maken. Uiteraard zonder iemand iets te vragen.

Maar aandeelhouders, dat is toch prachtig? Dat betekent toch een triomf van onze neoliberale samenleving? Dan doen gepensioneerden na jaren buitenspel te zijn gezet toch eindelijk weer echt mee? Nou nee, niet helemaal…. Want je pensioen hangt voortaan af van dagkoersen, en van een beleggingsbeleid waar je niets over te zeggen hebt, maar dat wel gokt met je uitgestelde loon waar je een leven lang voor hebt gespaard.

Maar daar wordt toch op toegezien? Die clubs hebben toch allemaal een deelnemersraad die toeziet op de belangen van de deelnemers? Nou nee, niet helemaal… Zo’n deelnemersraad bestaat uit vakbondsleden die door de vakbonden worden aangesteld met het duidelijke consigne niet te lastig te zijn. Want vervangers zijn snel gevonden. Ooit een standpunt van een deelnemersraad over uw pensioen gehoord? Ooit zo’n vertegenwoordiger van u allemaal in de media zien optreden?

Maar gelukkig is er een verantwoordingsorgaan, toch? Nou nee, niet helemaal… Want in de verantwoordingsorganen zitten dezelfde vakbondsleden als in de deelnemersraden. Houdt de boel lekker overzichtelijk, nietwaar?

Maar nu we dan allemaal aandeelhouders van ons pensioenfonds worden, krijgen we natuurlijk wel dezelfde rechten die aandeelhouders horen te krijgen? Zoals stemrecht op de aandeelhoudersvergadering, en de mogelijkheid onze aandelen te verkopen en die van een ander fonds te kopen? Nou nee, niet helemaal… Vakbonden en werkgevers geven geen millimeter van hun totalitaire beslissingsbevoegdheid uit handen. Het gaat nog steeds over u, maar zonder u.

Maar het zijn toch niet de vakbonden die in dit land de dienst uitmaken? De politiek gaat toch over de pensioenwet? Nou nee, niet helemaal… Al meer dan veertig jaar houden partijen als CDA en PvdA de vakbonden de hand boven het hoofd om hun onterechte machtspositie tegen alle maatschappelijke ontwikkelingen in te blijven garanderen. Want de belangen van ouderen zijn politiek niet erg interessant.

Maar… maar…er moeten toch een paar voordelen te ontdekken zijn aan de plannen van Gortzak? Nou nee, niet helemaal…. Tenzij u natuurlijk van mening bent dat het een goed idee is dat honderden bondsbonzen op uw kosten in de fondsen de dienst uitmaken. Zonder dat u ook maar iets heeft in te brengen behalve uw geld.

Maar kunnen ouderen dan niet in opstand komen en hun huid politiek duur verkopen? Moet die bevoogding door de vakbonden nog langer doorgaan? Moeten onze belangen nog langer ongevraagd door zelfbenoemde anderen behartigd worden? Het antwoord moge duidelijk zijn:
NOU NEE, HELEMAAL NIET!!