Berichten met het label ‘Pensioenakkoord’

« Oudere berichten
Nieuwere berichten »

Invaart of uitvaart? – De sfeer was somber en zwaar

dinsdag 22 november 2011

Hier kunt u een nieuw weblog ‘Even afrekenen alstublieft! ‘ van Potamus lezen.

Hieronder een nieuwsartikel geschreven door Kees de Vries.

Invaart of uitvaart? – De sfeer was somber en zwaar
Nadat het gejuich van ‘sociale’ partners en regering over de ‘goedkeuring’ van ‘hèt pensioenakkoord’ door de bonden en de aanvaarding van het nieuwe pensioenstelsel in de Tweede Kamer, verstomd was, kwam de ontnuchtering. De confrontatie met de rauwe werkelijkheid omtrent de uitvoeringsproblemen van het nog niet uitgewerkte ‘akkoord’ vond plaats tijdens een recente hoorzitting van de Tweede Kamer. “Pensioenakkoord kan in een nachtmerrie uitmonden “, luidde de veelzeggende kop in het Economiekatern van NRC / Handelsblad van vrijdag 4 november.
Al gedurende de langdurige onderhandelingen waren er felle debatten en het definitieve besluit over ‘hèt pensioenakkoord’ is zwaar omstreden, maar het kan altijd nog erger. De moeizame voorgeschiedenis is slechts de opmaat naar een lijdensweg gedurende de komende uitvoeringspraktijk volgens Gerard Riemen, directeur van de brancheorganisatie van de pensioenfondsen. Die zei over het akkoord en de daaraan verbonden problemen:
“Het is uitvoeringstechnisch bijna niet mogelijk en aan de pensioendeelnemers nauwelijks uit te leggen”.

Een omineuze uitspraak, vooral voor de pensioengerechtigden die gedurende het hele onderhandelingsproces door de ‘sociale’ partners angstvallig buiten de deur werden gehouden. Zogenaamd vóór ons, zeker over ons en gegarandeerd zonder ons! Uit de hoorzitting bleek dat het grote knelpunt het overhevelen van de bestaande pensioenrechten was, aangegeven met de verhullende term ‘invaren’ van de bestaande rechten in het nieuwe stelsel. Die rechten zijn namelijk gebaseerd op de contractueel vastgelegde ambitie een structurele prijsindexatie mogelijk te maken. Maar ‘hèt pensioenakkoord’ gaat uit van een voorwaardelijke prijsindexatie gekoppeld aan de beleggingsresultaten van het pensioenfonds. Daarbij zijn zelfs de nominale aanspraken niet zeker. Dat verstaan Wientjes en de zijnen dus onder een ‘schokbestendig’ pensioen!

Binnen het Nederlandse recht kan dat echter niet zomaar. Kort geleden heeft het Amsterdamse Gerechtshof in de procedure tussen ECN en OMEN (Energieonderzoekscentrum Nederland en de oud-medewerkers daarvan) de uitspraak gedaan: “De werkgever kan de onvoorwaardelijke indexatieregeling niet eenzijdig aanpassen ten aanzien van slapers en gepensioneerden.” Heel duidelijk lijkt het, maar er zit nog een addertje onder het gras, want het Hof vervolgt met: “Het zijn echter wel hele bijzondere omstandigheden, waaruit geen algemene conclusies kunnen worden getrokken.” En daarop: “het Hof overweegt uitdrukkelijk dat het niet onmogelijk is de pensioenregeling voor de slapers en pensioengerechtigden aan te passen”. Niets is dus zeker, want in het betreffende geval waren er zeer bijzondere omstandigheden. Maar behalve het Nederlandse Recht is er ook nog Europees Recht dat zwaar(der) telt.

Het laat zich aanzien dat binnen het Europees Recht pensioenrechten als eigendomsrechten zijn te beschouwen en die zijn binnen het Europees Recht zwaar verankerd. Als dus de voorgenomen overheveling getoetst wordt aan het Europees Recht, valt ernstig te betwijfelen of die overheveling legitiem wordt bevonden! Gedurende het onderhandelingsproces over het akkoord is daar al door meerdere partijen op gewezen. Sterker nog, de landsadvocaat heeft hierover negatief geadviseerd. Om te voorkomen dat dit advies met verwijzing naar de Wet openbaarheid van bestuur (WOB)1 kon worden opgevraagd heeft het de status van concept-advies gekregen! Met deze juridische spitsvondigheid wordt de transparantie van onze democratie weer eens op de proef gesteld. Helaas moet voor een procedure bij het Europese Hof eerst de Nederlandse rechtsgang worden doorlopen, waardoor het een kwestie van meerdere jaren zal worden en waarbij Wientjes c.s. alle mogelijke vertragingstactieken uit de kast zullen toveren.

De Stichting Pensioenfatsoen heeft overigens al aangekondigd door te procederen tot en met het Europese Hof. Stichting Pensioenfatsoen is een initiatief van de NVOG, de koepel van pensioenbelangenverenigingen, financieel ondersteund door alle lidorganisaties waaronder de NBP.2
Op de hoorzitting is zo’n rechtsgang als ‘nachtmerriescenario’ gekarakteriseerd, want hoe moet men verder als men tijdens of na de invoering van het nieuwe stelsel wordt geconfronteerd met een verbod op deze overheveling van opgebouwde rechten.
De droom van Wientjes en de zijnen is dan wel uitgekomen, maar let wel:
“Tussen droom en daad staan wetten in de weg en praktische bezwaren!”

1 In Pensioenbelangen nr. 6 van 2011 schreef Potamus, dat die wet volgens minister Donner “Wet Onzichtbaarheid Bestuurlijke dwalingen” zou moeten heten.

2 Als u aan dit initiatief wilt meedoen dan kunt u hierover meer lezen op onze actiepagina.

Labels: , | Nieuws |

Kritiek op het pensioenakkoord

dinsdag 11 oktober 2011

In het kader van de samenwerking met de stichting Pensioenbehoud, publiceren wij onder Nieuws hun nieuwsbrief

Nieuwsbrief van de Stichting Pensioenbehoud van 9 oktober 2011

Intussen heeft minister Kamp van SZW opdracht gegeven om vier onderzoeken te doen op de volgende gebieden die in februari 2012 gereed moeten zijn: 1. Op welke wijze zouden de bestaande ‘harde’ pensioenaanspraken en rechten op collectief niveau (dus op het niveau van het pensioenfonds) kunnen worden ingebracht in het nieuwe ‘zachte’ stelsel van het Pensioenakkoord; 2. Dezelfde vraag maar dan op individueel niveau. 3. Zijn er belemmeringen in de Europese regelgeving om het ‘zachte’ stelsel in te voeren. 4. Hoe kan het pensioensparen eerlijk tussen jongeren en ouderen worden verdeeld, dus een ‘generationproof’ pensioencontract. Daarbij is een interne begeleidingsgroep in het leven geroepen met vertegenwoordigers van allerlei overheidsinstanties evenals de hoogleraren Goudswaard, Frijns en Lawson. Tevens zullen er externe (juridische) adviezen worden gevraagd. De vertrouwelijke uitkomsten zullen aan minister Kamp worden gerapporteerd en hij deelt de Tweede Kamer zijn bevindingen mede. Dan pas worden het openbare stukken, aldus het ministerie van SZW.

Steeds meer wordt de kritiek gehoord dat het Pensioenakkoord “had veel simpeler gekund, doeltreffender had gemoeten, en er sneller had moeten en kunnen zijn” (Towers Watson) en “Een nieuw pensioencontract … of toch niet?” (Mercer). Het artikel De noodzaak van een alternatief pensioenakkoord van 3 oktober 20 11 door Bernard van Praag legt de nadelen van het huidige Pensioenakkoord vlijmscherp bloot. De beste oplossing volgens hem zou erop neerkomen om de eventuele risico’s af te dekken via een herverzekering, zodat de werknemer een Defined Benefit heeft (DB is met een ‘vastgelegd pensioen’ zoals nu meestal de afspraak is, ELD) en de werkgever van de risico’s af is. Het alleen omzetten van een DB-systeem in een DC-systeem (Defined Contribution is met een vastgelegde premie, ELD) en doen of niets verandert, is volksverlakkerij. Dit is een van de belangrijkste onaanvaardbaarheden van de meest recente versie van het Pensioenakkoord, aldus Bernard van Praag. En ook om van een uniforme pensioenleeftijd over te gaan op het aantal gewerkte jaren als criterium voor pensionering b.v. 45 jaar lijkt nu redelijk. Dat betoogt ook Gilbert de Swert uit België in zijn artikel Koppel pensioen aan loopbaan en niet aan leeftijd van 28.9.11. Maar ook de te kiezen rentevoet en de premiehoogte dienen beter te worden vastgesteld.

De door de werkgevers gewenste ‘gestabiliseerde’ premiehoogte op het huidige premieniveau (die nergens officieel is vermeld, maar 20% van de pensioengrondslag wordt genoemd) is veel te laag. Want het niveau aan betaalde pensioenpremie in Nederland in 2011 is al 16,9% van de van de salarissom volgens De Nederlandse Bank in DNB bulletin over pensioenindexatie van 24 maart 2011. Dat lage gemiddelde wordt veroorzaakt door de bedrijfstakpensioenfondsen, niet door de ondernemingspensioenfondsen. Omgerekend naar pensioengrondslag (dat is het bruto salaris minus de franchise voor de AOW) een betaalde premie van gemiddeld circa 25%. Dat zou een forse achteruitgang aan premiebetaling betekenen en dus een veel lager pensioen. Zie ook het artikel van Arnoud Bosch “Pensioenakkoord 2011 maakt prijsindexatie van pensioenen onmogelijk” van 10.9.11 op de website waarin de kostendekkende premie op 28% is becijferd om te kunnen indexeren. In het Statistisch Bulletin van DNB van december 2010 wordt op pag. 119 vermeld dat de betaalde premies in 2010 € 30,1 miljard bedroegen en de betaalde pensioenuitkeringen € 22,6 miljard met 5,8 miljoen deelnemers, dus meer premie is noodzakelijk. Daarom is het verheugend dat volgens de website FNV Bondgenoten in het artikel Total pakt verantwoordelijkheid voor pensioendeelnemers er onlangs met Total is afgesproken dat de premie-inleg door Total van 15,5% naar 23,2% gaat en van de werknemers van 7,2% naar 7,7%, in totaal 30,9% kostendekkende premie dus met handhaving van de huidige risicodeling.

Labels: , , | Nieuws |

Goedschiks of kwaadschiks, ingevaren zal er worden

donderdag 28 juli 2011

Onderdeel van het zogenaamde pensioenakkoord was het “invaren” van de oude rechten op pensioen in het nieuwe systeem. Enkele maanden geleden liet de landsadvocaat aan de minister weten dat dit juridisch onhaalbaar was. Opluchting bij de tegenstanders van het pensioenakkoord. Maar de minister heeft er iets op gevonden, kan het niet goedschiks dan doet hij het kwaadschiks. Lees het weblog, ‘De goocheltruc van minister Kamp’, van Leo van Heesch.

Het ABP bestuur heeft nu voor de tweede keer zonder wie dan ook te raadplegen haar steun uitgesproken voor het pensioenakkoord. Voor die stellingname had de Deelnemersraad van het ABP om advies gevraagd moeten worden maar niets daarvan. Ons lid in de Deelnemersraad Simon van der Schoot tekende tevergeefs protest aan. In de wandelgangen kreeg hij wel steun van andere leden van de Deelnemersraad maar op de plek waar die steun uitgesproken had moeten worden, namelijk in de Deelnemersraad werd gezwegen in alle talen. Hier wreekt zich weer dat de leden van de Deelnemersraad in grote meerderheid leden van de zelfde vakbonden zijn, die ook in het bestuur vertegenwoordigd zijn. Dat de werkgeversleden in het bestuur voor het pensioenakkoord zijn is logisch. Het akkoord bespaart de Overheid miljarden. Dat de vakbondsleden in het bestuur voor zijn is waarschijnlijk een cadeautje van Xander den Uijl (vice voorzitter namens de abva/kabo) aan Agnes Jongerius. Hij is bij de laatste verkiezingen uit het bestuur van de abva/kabo gewipt en probeert nu waarschijnlijk Agnes te vriend te houden.

Dat het huidige kabinet de lasten neerlegt bij de lagere en middeninkomens mag als bekend worden verondersteld, maar de belastingdienst gaat nog verder en wil het nu wel heel scheef gaan maken. In navolging van de Verenigde Staten waar verkiezingen worden gewonnen met belastingverlagingen voor de allerrijksten gaat hier iets soortgelijks gebeuren als er geen stokje voor wordt gestoken. Wat is het geval. In het verleden toen de hoogste belastingschijf voor de allerrijksten 72% was, kochten heel veel grootverdieners koopsompolissen. De koopsom konden zij van hun inkomen aftrekken en dan betaalden zij aanzienlijk minder belasting. Als zij een polis kochten van fl. 100.000 dan hoefden zij daar zelf maar fl. 28.000 voor neer te tellen. Op dit moment komen die polissen tot uitkering en moet er belasting over worden betaald. Waarschijnlijk zitten die inkomens nog steeds in de hoogste schaal en dat betekent dat er 52% over moet worden afgedragen. Wat stelt de belastingdienst nu voor ? De uitkering van die polis mag vallen bij de partner met het laagste inkomen. Dat betekent dat er geen 52% betaald moet worden maar waarschijnlijk iets in de buurt van 15%. Zo kunnen deze pensionado’s doorgaan met hun Zwitserlevengevoel leventje terwijl de koopkracht van de gewone gepensioneerden steeds verder afkalft. Maar er gloort hoop, het schijnt dat de minister de belastingdienst gaat terugfluiten. Wij houden u op de hoogte. 1)

De schrijver van dit nieuws kreeg vroeger als wethouder en later als financieel directeur van een MBO-instelling veel uitnodigingen voor peperdure seminars. Misschien nuttig om te netwerken maar inhoudelijk schoot je er niet veel mee op. Op een gegeven moment was er een seminar “ Het grote geld in het MBO” en ik vond dat ik daar toch echt naar toe moest. De volgende dag vroeg mijn baas hoe het was geweest. Hij kende mijn scepsis over dit soort bijeenkomsten en tot zijn verbazing zei ik: “Heel nuttig” om na een korte pauze te melden: “Ik weet nu weer, waarom ik al die andere keren niet ben geweest”. Ik moest hier aan denken toen er afgelopen week weer enkele folders voor seminars op mijn bureau dwarrelden. Een tweedaagse conferentie heroriëntatie pensioenfondsen en een tweedaagse conferentie risicomanagement voor de luttele som van 2.000 euro elk. Kunnen de pensioenfondsbestuurders op uw kosten weer leuk gaan netwerken en hier en daar wat oppikken om mee te kunnen praten in plaats van een goed studieboek ter hand te nemen of een degelijke cursus te volgen om hun deskundigheid te verbeteren.

Als u al lid bent van de NBP, dan is het nu de tijd om ook uw partner lid te maken. De contributie gaat het komende jaar met 6 euro omlaag en een partnerlidmaatschap kost maar 5 euro. Houdt u toch nog één euro over en u telt voortaan voor twee. U hoeft met het aanmelden van uw partner niet te wachten tot 2012, u kunt dat nu al doen. Voor degenen die nog geen lid zijn. Het is nu meer dan ooit het moment om ons te steunen en te zorgen dat wij niet alleen strijden met de kracht van argumenten maar ook met de macht van het getal. Wij zijn de meest strijdbare Bond die opkomt voor pensioengerechtigden. Dus steun ons in onze strijd tegen de grootmachten van de gevestigde orde.

1) De minister heeft inmiddels ingegrepen en het voorstel van de belastingdienst gaat niet door.

Labels: , , , , | Nieuws |

De goocheltruc van minister Kamp

donderdag 28 juli 2011

Leo van Heesch Leo van Heesch

Degenen die in pensioenland de dienst denken uit te maken, Henk Kamp, Bernard Wientjes en Agnes Jongerius, hadden ons al in maart willen overdonderen met hun pensioenakkoord. Voordat iedereen besefte wat er aan de hand was, hadden zij dit akkoord willen doordrukken middels wetgeving. De ambtenaren waren al aan het werk gezet toen de landsadvocaat roet in het eten gooide. Hij liet de minister weten dat de bestaande rechten niet zo maar konden worden “ingevaren” in het nieuwe pensioenstelsel. Tegenstanders van de aantasting van de bestaande rechten zoals de NVOG, de stichting Pensioenbehoud en ook wij als Nederlandse Bond voor Pensioenbelangen werden hiermee bevestigd in ons gelijk dat je van bestaande rechten moet afblijven. Terwijl het verzet tegen het pensioenakkoord groeide gingen de drie boven genoemden er in juni toch toe over dit pensioenakkoord te tekenen. Trokken zij zich niets aan van het zwaarwegende advies van de landsadvocaat ? Dat is ondenkbaar want dan halen zij zich tal van problemen op de hals.

Maar het doorgaan van dit akkoord is van essentieel belang voor Kamp en Wientjes.
Kamp krijgt daarmee zijn zozeer gewenste koppeling van de AOW aan de levensverwachting en kan door de pensioenopbouw te verlengen honderden miljoenen besparen voor de fiscus.
Wientjes heeft eindelijk bereikt dat de premie vastligt waardoor alle risico’s bij de werkgevers weg zijn, maar bovendien zijn tal van ondernemingen af van hun bijstortingsverplichting. Die ondernemingen kunnen zo miljarden bijschrijven op hun eigen vermogen.
Het belang van Jongerius is onduidelijk maar misschien wegen daar de machtsposities en de baantjes zwaarder dan de belangen van de werknemers en gepensioneerden.

Omdat het voor Wientjes en Kamp zo kostbare akkoord te redden, heeft Kamp een truc bedacht waardoor hij toch zijn zin kan doordrijven. Verzwaar de eisen die je aan het financiële toetsingskader van de bestaande pensioenregelingen stelt zo sterk, dat indexatie voor vele jaren volledig uit het zicht verdwijnt. De koopkracht van gepensioneerden die de afgelopen jaren toch al sterk is verminderd zal spectaculair verder dalen. Dan zullen de pensioengerechtigden wel eieren voor hun geld kiezen en “vrijwillig “voor het nieuwe stelsel kiezen. Want wat zou u doen als u kunt kiezen tussen jarenlang geen indexatie of toch maar het nieuwe stelsel accepteren. Blijft u principieel of toch maar niet. Briljante vent die Kamp !

Het zal ons benieuwen of ons parlement zich zal lenen voor zo’n staaltje misbruik van de wetgevende macht. Het beste is om dit niet af te wachten en als bevolking dit akkoord naar de prullenbak te verwijzen. Mochten Kamp, Wientjes en Jongerius toch doorzetten, dan zullen wij dat machtsmisbruik toetsen tot aan het Hof in Straatsburg. Via de Nederlandse Vereniging van Organisaties van Gepensioneerden zijn de middelen daartoe al gereserveerd.

Leo van Heesch

Labels: , , , | Weblog |

Een verhelderend APG seminar ???

zondag 3 juli 2011

Afgelopen vrijdag huisvestte de superchique herensociëteit ‘De Witte’ in Den Haag een APG-seminar. De pensioenuitvoerder van het ABP en nog 26 pensioenfondsen had voor ‘het pensioen van morgen’ als inleiders Bernard Wientjes, Agnes Jongerius en Henk Kamp uitgenodigd. Leo van Heesch was hierbij aanwezig en doet verslag in het weblog ‘Pensioencasino’.

Labels: , , | Nieuws |

Pensioencasino

zondag 3 juli 2011

Leo van Heesch Leo van Heesch

“Kom binnen en waag een gokje in ons Pensioencasino”
FNV-Bondgenoten, die het verzet binnen de FNV tegen het Pensioenakkoord aanvoeren, had afgelopen vrijdag op het Plein in Den Haag een grote tent opgezet waar in een soort casino voorbijgangers werden uitgenodigd om te spelen met hun pensioen. Die tent stond niet geheel toevallig tegenover de ingang van wat ooit wellicht de meest chique herensociëteit van Nederland was, sociëteit “De Witte”. APG, pensioenuitvoerder van 27 pensioenfondsen waaronder het ABP, hield daar een eerder uitgesteld seminar over het pensioen van morgen met als sprekers Bernard Wientjes, Agnes Jongerius en Henk Kamp.

Omdat ik na alle geheimzinnigheid en achterkamertjes gedoe de werkelijkheid over het pensioenakkoord wel eens uit de eerste hand wilde horen, was ik ook van de partij. Na even in het pensioencasino te hebben rondgekeken zonder ook maar één euro van mijn pensioen in te zetten, begaf ik mij naar binnen waar wij werden ontvangen met koffie en piepkleine gebakjes, je bent tenslotte in Den Haag.

De gastheer, Dick Sluimers, voorzitter van de Raad van Bestuur van APG, heette ons welkom en legde het gehoor van pensioendeskundigen met een simpel voorbeeldje uit dat er een relatie is tussen risico en rendement. Kennelijk had hij niet zo’n hoge pet op van zijn gehoor dat voornamelijk uit pensioenfondsbestuurders bestond.

Bernard Wientjes die daarna aan het woord kwam was zo enthousiast over dat verhaal dat hij Dick spontaan tot hoogleraar wilde benoemen. Voor de rest kwam zijn betoog in aanmerking voor de prijs van ongeëvenaarde arrogantie. De golf van kritiek van veel vooraanstaande economen werd afgedaan met een grapje. De hoogleraren die met emeritaat waren werden neergezet als een stel seniele kerels en de andere hoogleraren die het waagden kritiek te hebben op hun mooie akkoord wenste hij een spoedig emeritaat toe. Ook de politieke partijen die hun schitterende plan afwezen kregen er van langs. Met name D’66 en de SP werden op een nogal goedkope manier weggezet. Merkwaardig genoeg hield hij zijn kaken stijf op elkaar over de PVV die het plan, met uitzondering van de verhoging van de pensioenleeftijd naar 66 jaar, afwijst. Uit de reacties in de zaal was af te leiden dat de woorden van deze voorganger in vruchtbare aarde vielen. Een zoethoudertje had hij ook te melden. De premiestabilisatie die al zo lang door de werkgevers wordt gewenst en die tot polonaises in de directiekamers heeft geleid, kan bij het CAO-overleg weer doorbroken worden. Je moet wel heel naïef zijn om te geloven dat wat werkgevers centraal voor elkaar hebben gebokst, decentraal weer uit handen zal worden gegeven.

Agnes Jongerius wilde onze zorgen wegnemen. Het aangroeiend verzet tegen wat zij met de werkgevers en de minster had bekokstoofd, was een gevolg van misconceptie van wat was bereikt. Zij zou het wel allemaal gaan uitleggen in het land en daarna zouden de FNV-leden zich kunnen uitspreken in een referendum. Van het houden van referenda hebben zij bij het FNV wel kaas gegeten. Ik heb al eerder het referendum van de ANBO bij het principe-akkoord besproken. Het kan bij de colleges politicologie zo gebruikt worden als schoolvoorbeeld van hoe je de massa manipuleert. Verder bezwoer zij de aanwezigen dat het Pensioenakkoord slechts een raamwerk is, dat nog verder decentraal moet worden ingevuld.

Na de pauze, die door de aanwezigen druk werd gebruikt om te netwerken, kwam Henk Kamp ons entertainen. Ik moet zeggen dat de minister die op TV op mij altijd de indruk maakt van een sprekende robot, in het wild heel menselijk overkomt. Zijn toespraak was zelfs geestig te noemen. Wel maakte hij een gewaagde vergelijking van het Pensioenakkoord met een ander Nederlands succesnummer; de Betuwelijn.

Daarna het vragenuurtje onder leiding van de dagvoorzitter Eva Kuit. Nu had ik al eerder de ervaring dat bij dit soort gelegenheden het adagium is: lullen, lullen en blijven lullen maar door de irritante houding van Eva sloeg dit alles. Zij gaf de microfoon niet uit handen om “controle“ te houden maar het was jammer dat zij zich zelf niet onder controle had. Het liefste bleef ze zelf aan het woord en daarbij bleek dat ze vaak de vragen niet begreep van de vragenstellers die wél de kans kregen door haar heen te breken.

Dat Dick Sluimers een heer is bleek in zijn slotwoord toen hij het had over een goede discussie en Eva bedankte voor haar uitstekende leiding.
Moe en onvoldaan heb ik maar geen gebruik meer gemaakt van de nazit om te netwerken. Inhoudelijk niets wijzer geworden heb ik de lange terugreis weer aanvaard.

Leo van Heesch

Labels: , , | Weblog |

ACTIE, ACTIE, ACTIE!

woensdag 29 juni 2011

Dat het Pensioenakkoord in de belangstelling staat, merkt ook het NBP-bureau gezien de schriftelijke en telefonische vragen die dagelijks binnenkomen.

Een vraag die regelmatig terugkomt is: Waarom voert de NBP geen actie?
Maar de NBP voert wel degelijk actie en lanceerde in het voorjaar de actie:
‘Geen knollen voor citroenen’. Zie het nieuwsbericht op 6 maart 2011.

Die actie is ook door andere organisaties van en voor gepensioneerden overgenomen. De actiekaarten vinden en vonden gretig aftrek.

Als u nog niet meedeed, zijn er op het bureau nog kaarten voorradig. U kunt ze per e-mail info@pensioenbelangen.nl of per telefoon 070-360 19 21 aanvragen.

Maar … actievoeren kost geld en de NBP is klein, hoewel relatief een grote bond. Maak dus de NBP groter en meld nieuwe leden aan. Overtuig ze bijvoorbeeld door ze ons blad Pensioenbelangen te laten zien. Dat krijgen ze 6 maal per jaar. Voor aanmeldingen, zie elders op deze site.

Tenslotte
De NBP is, samen met vele andere organisaties van gepensioneerden, lid van de koepel Nederlandse Vereniging van Organisaties van Gepensioneerden (NVOG) die onlangs de Stichting PensioenFatsoen heeft opgericht. De NBP ondersteunt dit initiatief van harte. Namens de organisaties die de Stichting PensioenFatsoen ondersteunen, waaronder de NBP, is het mogelijk stappen te ondernemen tegen het Pensioenakkoord zoals het er nu ligt.

Samen staan wij sterk, samen voeren wij …………….. ACTIE !

Labels: , | Nieuws |

Het toverstokje van Agnes Jongerius

donderdag 2 juni 2011

Kees de Vries Kees de Vries

 

Het principeakkoord
Zoals bekend kwamen de werkgeversorganisaties zo’n drie jaar geleden met een rapport “Naar een modern en betaalbaar Pensioen”. Verleden jaar, op 4 juni 2010, werd duidelijk hoe “modern” dat pensioen zou worden en hoe de betaalbaarheid zou worden “veiliggesteld” volgens het toen gesloten principeakkoord van de vakbeweging en de werkgevers. Het was zo “modern” en “betaalbaar” dat de pas aangetreden minister van Sociale Zaken, Henk Kamp dankbaar stelde dat hij met dit akkoord goud in handen had! Het “gehalte” van dit goud werd duidelijker naarmate meer “devil details” (helse hoedanigheden) van het akkoord uitlekten. Kamp zag dit akkoord vermoedelijk meer vanuit het perspectief van overheidswerkgever en minder vanuit zijn functie als minister van “Sociale” Zaken – een belangenverstrengeling waarmee meer mensen moeite mee blijken te hebben.

Ik hoef hier, nu zelfs de FNV-bonden in opstand kwamen, niet uit te leggen hoezeer dit principeakkoord beoogde de belangen van de pensioengerechtigden schaamteloos te verkwanselen:

  • garanties over de hoogte van de pensioenuitkeringen vervielen;
  • de pensioenen zouden op en neer bewegen met de beurskoersen;
  • de premiebijdrage van de werkgevers zou worden gelimiteerd tot een “maximum”.

Kortom, dit akkoord legde alle lasten en risico’s op de schouders van de pensioengerechtigden. In vakbondstermen “Een toekomstbestendig pensioenstelsel voor jong en oud” Hoe zo, belangenbehartiging van de pensioengerechtigden door de vakbonden? Hoe diep kun je als vakbond nog zinken? Over ons en zonder ons wordt weer eens over ons uitgestelde loon beschikt!

Intern overleg
Een negatief advies van de landsadvocaat over de juridische problemen rond deze voornemens droeg niet echt bij aan een prettig onderhandelingsklimaat. De afwijzing door minister Kamp van de in het principeakkoord afgesproken financiële verhoging van de AOW ook niet. De details van dit gerommel in het achterkamertjesoverleg zijn inmiddels genoegzaam bekend. De achterban van de bonden ging zich inmiddels steeds harder roeren toen men door kreeg wat de bedoeling was.
Terwijl de FNV nog met de moed der wanhoop wilde door onderhandelen, schreven zeven prominente vakbondbestuurders in een open brief: “De stekker moet uit dit onderhandelingsproces worden getrokken. Op deze manier zwemmen we in een fuik van het kabinet, de werkgevers en de verzekeraars”. De positie van Agnes Jongerius kwam zelfs ter discussie, het Waterloo van Jongerius? (RTLZ.nl: 05-04-‘11).

Henk van der Kolk van FNV Bondgenoten, de grootste aangesloten vakbond, leidde het verzet binnen de FNV-bonden tegen de gang van zaken. Dat resulteerde in het opschorten van het overleg over de uitvoering van dit akkoord. De vakcentrale FNV stelde begin april jl. twee weken te nemen voor het houden van intern overleg. Een eufemisme voor een ordinaire interne ruzie en een anderhalve maand durend crisisoverleg! Half mei sloot de FNV de rijen; men zou het eens zijn geworden over een nieuw pensioenstelsel – de interne ruzie was opgelost. “Een toverformule is gevonden” zo kondigde een opgeluchte Agnes Jongerius het interne FNV-compromis aan. Er is overeenstemming over de wijze waarop wij een optimale balans kunnen bereiken tussen zekerheid en de kans op indexeren. Als het aan ons ligt kunnen de pensioenfondsen straks hun eigen invulling kiezen. Onze oplossing gaat uit van én zekerheid én indexeren. Dus niet óf óf, maar én én”. Eerder hadden verontruste FNV-leden haar 35 duizend petities overhandigd; de ondertekenaars zijn bezorgd over de risicoverdeling van de pensioenen. Die zouden niet eenzijdig bij de deelnemers moeten liggen.

Hervat overleg
Dankzij deze “toverformule” gaat de FNV de gesprekken met de werkgevers en de minister van “Sociale” Zaken Henk Kamp hervatten. Kamp begon al zijn geduld te verliezen; hij had graag op 4 juni 2011 een definitief akkoord gezien; één jaar na het principeakkoord als “voorbeeld van redelijkheid”.
De hoogte van de AOW is bij het te hervatten overleg agendapunt nummer één. “Daarnaast moeten we praten over de verdeling van de risico’s tussen werknemers en werkgevers, de werkgevers moeten daar medeverantwoordelijk voor blijven”. De huidige bijstortverplichtingen van werkgevers moeten ook in een mogelijk nieuw systeem blijven bestaan, vindt Jongerius. “Dat zijn de eerste punten waarmee ik nu weer naar de werkgevers en minister Kamp ga”.

Je wrijft je ogen uit van verbazing als je dit allemaal hoort en leest. Zaken zoals risicoverdeling en bijstorten die in het huidige stelsel gewoon vastliggen en die via het principeakkoord inmiddels al zijn weggeven! Je vraagt je in gemoede af hoe de bonden zo de weg konden kwijt raken? Maar beter ten halve gekeerd dan ten hele gedwaald. Misschien hebben wij het allemaal verkeerd begrepen, gewoon een kwestie van miscommunicatie.
Een verhoging van de AOW die de loonontwikkeling zou moet gaan volgen (maar qua koopkracht op het niveau van 1980 is blijven steken) en waarvoor minister Kamp zegt slechts beperkt budget te hebben. Op de website van de FNV staat: “Naar verwachting worden het geen eenvoudige onderhandelingen met de werkgevers. Immers, bestaande conceptafspraken zullen op belangrijke punten moeten worden aangepast en daarna moet ook minister Kamp over de brug komen met een extra verhoging van de AOW”.

Een zeer belangrijke uitspraak! Het is te hopen dat Agnes Jongerius behalve de toverformule ook het bijbehorend toverstokje van haar FNV heeft meegekregen, opdat zij de werkgevers en minister Kamp kan betoveren en zo deze terugtocht op verantwoorde wijze te kunnen afronden. Met een nauwelijks geloofwaardige Agnes Jongerius en een verzwakte positie van de FNV in de polder is het goed onderhandelen door de andere “sociale” partners, zeker als die vakcentrale op de in concept overeengekomen principes moet terugkomen! En met een slap poldercompromis zal de gealarmeerde achterban zeker geen genoegen nemen. Geheel in lijn met de toverformule zal Agnes dus niet óf de sociale partners óf de eigen achterban maar én de sociale partners én de eigen achterban tevreden moeten stellen. Voorwaar een uitdagend perspectief! Wordt het dan uiteindelijk toch haar Waterloo zoals het redactionele commentaar van RTLZ.nl begin april jl. al opperde?

Het is triest nogmaals te moeten constateren dat pensioengerechtigden als betrokkenen bij uitstek via belangorganisaties zoals de NBP, de NVOG en dergelijke op allerlei mogelijk manieren proberen de besluitvormers en de media van onze visie omtrent de gang van zaken op de hoogte trachten te stellen, maar in dit macht- en belangenspel van echte zeggenschap zijn uitgesloten. Over ons en zonder ons zijn de pensioengerechtigden afhankelijk van het toverstokje van Agnes Jongerius!

Labels: , , , , | Weblog |

Wat alle pensioenfondsbestuurders moeten kunnen dromen: een opfriscursus

zondag 15 mei 2011

Kees Koedijk, Universiteit van Tilburg en CEPR

Alfred Slager, Universiteit van Tilburg

Politiek en toezichthouders zijn op oorlogspad. Tweede Kamerleden willen berekeningen zien van te weinig betaalde premies, toezichthouder AFM vindt dat fondsen niet kritisch zijn over de kosten. In een vorige week verschenen brief over de resultaten van eigen onderzoek naar beleggingsbeleid constateert DNB dat er misschien voortgang is geboekt, maar dat het beleid nog lang niet is op het volgens haar gewenste niveau. Tevens koppelt DNB hieraan een lijst van aanbevelingen die steeds meer weg hebben van een toezichtskader dat gebaseerd is op starre regels, niet op principes. Alles onder het motto dat het gisteren klaar moest zijn.

Philips lichtend voorbeeld
Maar veranderen kost tijd. Pensioenfondsbestuurders, politiek, AFM en DNB hoeven maar naar Philips te kijken. Het Eindhovense concern maakte mooie producten vol technisch vernuft die niemand kocht, en ingenieurs vroegen zich te weinig af of consumenten wel stonden te wachten op een nieuw strijkijzer. Het Philips concern balanceerde daardoor op de rand van de afgrond toen Jan Timmer in 1990 hard ingreep. Focus op kernactiviteiten werd het sleutelwoord. Opvolgers gooiden de ramen verder open: een klant koopt geen techniek, maar een dienst. In 2004 kwam topbestuurder Boonstra niet voor niets met de leus “Sense en Simplicity”. Met de aangekondigde verkoop van de televisietak heeft Philips na ruim twintig jaar een strategische transformatie succesvol afgerond, met tevreden klanten en aandeelhouders in het kielzog.

Twintig jaar is een lange periode, maar het zou van realisme getuigen om zo’n periode uit te trekken voor de professionalisering van de pensioensector. Het goede nieuws is dat bestuurders halverwege zijn. Het goede nieuws is verder dat organisaties als Philips laten zien wat nog gedaan moet worden: complexiteit verminderen en activiteiten stroomlijnen. Zoeken waar het eenvoudiger kan, in plaats van complexer. Met andere woorden: bestuurders zouden een pensioenfonds moeten aansturen als een onderneming, met heldere uitgangspunten bij hun beleggingen. Het slechte nieuws is dat politiek en toezichthouders hun realiteitszin op dit vlak verloren schijnen te zijn en haast hebben.

Gratis opfriscursus
Uit ons onderzoek (Koedijk en Slager, 2011) blijkt dat aan de bestuurderstafel vaak steeds dezelfde debatten worden gevoerd over beleggingen, zonder daar messcherpe keuzes in te maken. Fondsen die daar halfslachtig mee omgaan, geven ruimte aan de vermogensbeheerder, en introduceren gaandeweg ongewenste complexiteit en raken soms zelfs stuurloos. Zover hoeft het niet te komen  Daarom introduceren we de opfriscursus voor de pensioenfondsbestuurder aan de hand van zeven overtuigingen. Wij noemen het overtuigingen omdat in beleggingen niets zeker is, en het uiteindelijk draait om wat je aannemelijk vindt en waar je als bestuur in gelooft. De overtuigingen  helpen de bestuurders knopen door te hakken, het gesprek met hun beleggers en deelnemers op gang te helpen en zo het pensioenfonds meer als een onderming aansturen.

Overtuiging 1: Eenvoud loont: governance en strategieën moeten bij elkaar aansluiten.
Als pensioenfonds beleggen we geld van derden. Wij zijn een financiële instelling en ons bestaan hangt af van het blijvende vertrouwen van onze deelnemers. Hoe complex, innovatief of aantrekkelijk een belegging ook is, we moeten er altijd volledig verantwoording over kunnen afleggen. Als we van tevoren weten dat we dat niet kunnen, moeten we het laten, hoe verleidelijk de belegging ook is. Onze governance, ons beleggingsproces en ons risicomanagement weerspiegelen alle kenmerken van onze beleggingsbeslissingen en de producten en strategieën die we kiezen.

Overtuiging 2: De strategische allocatie van beleggingen is de belangrijkste beslissing in het beleggingsproces.
Dit is regel 2 uit het handboek voor beleggers en moet juist daarom goed worden begrepen en gekoesterd: de assetmix is verreweg de belangrijkste factor in de verdeling van risico en rendement. Dit inzicht stamt uit de jaren vijftig en geldt nog steeds. Om die reden dienen pensioenfondsbestuurders en beleggingscommissies zich te concentreren op de samenstelling van de strategische beleggingsmix, op basis van verschillende scenario’s te beoordelen of deze tegen schokken bestand is, en zich af te vragen of een nieuwe strategie werkelijk tot grotere diversificatie leidt. Dit zijn simpele vragen, maar van het allergrootste belang voor de financiële positie van het fonds op lange termijn.

Overtuiging 3: Passief is de basis, actief een optie.
Een klassieke splijtzwam voor beleggers is passief beleggen – zo goed mogelijk een index nabootsen – versus actief beleggen; bewust afwijken van een index om extra verwacht rendement te halen. De belangrijkste boodschap luidt: we beleggen standaard in passieve beleggingsstrategieën. Dat is saai voor het pensioenfonds en jammer voor de vermogensbeheerder, maar goedkoop en goed nieuws voor de deelnemers. We volgen alleen een actieve strategie als we echt snappen weten op welke slimme inzichten die gebaseerd is. Wat ziet de vermogensbeheerder dat de duizenden anderen niet zien? En is hij in staat dit in klinkende munt om te zetten?
Maar zelfs als de antwoorden hierop bevestigend zijn, dan nog dienen we ons te realiseren dat de kans dat wij een uitstekende beheerder selecteren, klein is. Als bestuur zijn we namelijk bewust van het risico van zelfoverschatting

Overtuiging 4: Kosten bepalen het nettorendement.
Onze intuïtie zegt – terecht – dat lagere kosten onder verder gelijke omstandigheden een hoger nettorendement opleveren. Kosten staan vast, rendementen niet. Uit talrijke onderzoeken naar rendementsbepalende factoren blijkt dat kosten een zeer belangrijke factor vormen. Als een pensioenfonds moet kiezen tussen twee vergelijkbare beleggingen, dan is het altijd raadzaam die met de laagste kosten te nemen. In de praktijk zullen pensioenfondsbestuurders echter niet vaak voor zulke duidelijke afwegingen worden gesteld. Eén ding is echter wel zeker: hoge kosten zijn geen garantie voor goede prestaties van de vermogensbeheerder; het tegendeel is eerder waar. Daarom moeten pensioenfondsbestuurders altijd proberen alle aan een belegging verbonden kosten boven tafel te krijgen (en vooral goed letten op verborgen kosten) en transactiekosten zo veel mogelijk te vermijden.

Overtuiging 5: Slechts een klein aantal risicopremies is de moeite waard.
Risicopremies – het extra verwachte rendement als belegd wordt – van beleggingen zijn onzeker en niet allemaal gelijk. Sommige risico’s overkomen ons (inflatie, rente, langleven), andere gaan we vrijwillig aan (aandelen, illiquiditeit). Wij weten dat risicopremies op lange termijn nooit zeker zijn en we sussen ons niet in slaap door te zeggen dat “alles op termijn weer goed komt”. We moeten in kaart brengen welke risico’s we bereid en in staat zijn te nemen en wat we daarvoor minimaal in ruil verwachten. Zo zouden we kunnen besluiten dat we de kennis in huis hebben om met aandelen extra rendement te verdienen, maar dat we het valutarisico toch liever niet lopen.

Overtuiging 6: We stappen alleen in als we hebben afgesproken wanneer we weer uitstappen.
We weten dat de financiële markten, en wijzelf trouwens ook, bepaalde neigingen en voorkeuren hebben. We proberen te voorkomen dat we fouten nogmaals maken door van tevoren vast te leggen wat wij van een belegging verwachten, hoe deze in onze beleggingsovertuigingen past, hoe en wanneer we de resultaten evalueren, en vooral welke omstandigheden aanleiding geven om weer uit de belegging stappen. Dit is een integraal onderdeel van ons governanceproces; we doen dit om van onze fouten te leren, onze processen te verbeteren en (menselijke) fouten te voorkomen.

Overtuiging 7: Duurzaamheid biedt kansen, geen verplichtingen.
Als onze deelnemers dat belangrijk vinden, moeten wij veel aandacht schenken aan de integratie van maatschappelijke, ethische en/of milieunormen in ons beleggingsbeleid. Wij laten ons daarbij leiden door verstandig risicomanagement. We zijn in staat de toekomstige risico’s (van het lang aanhouden van beleggingen) tot een minimum te beperken en daardoor op termijn meerwaarde voor het fonds (en dus voor de deelnemers en andere belanghebbenden) te creëren. We passen zowel negatieve als positieve screening toe bij de keuze voor de meest duurzame beleggingsstrategieën. Goed geleide markten en bedrijven dragen bijvoorbeeld bij aan een goed rendement.

Beleggen zelf kan misschien complex zijn, maar de aansturing en uitgangspunten kunnen eenvoudig zijn. Het starterspakket helpt hierbij. Pensioenfondsbestuurders moeten hiervoor wel de ruimte krijgen. In plaats van meer regels af te vuren, zouden bestuurders en politiek en toezichthouders er goed aan doen om besturen de tijd te geven helder te krijgen wat echt van belang is voor de aansturing van het pensioenfonds. Sense en simplicity loont, ook voor pensioenfondsen en hun deelnemers.

* Dit artikel is gebaseerd op het boek van Kees Koedijk en Alfred Slager, 2011, Beleggen met visie. Handboek voor beleggers, bestuurders en beslissers, dat onlangs is verschenen bij uitgeverij Balans, Amsterdam.

Dit artikel is met toestemming overgenomen uit
Me Judice: Kees Koedijk en Alfred Slager, 2011, “Wat alle pensioenfondsbestuurders moeten kunnen dromen: een opfriscursus”

Labels: , | Weblog |

Knollen voor citroenen? Dan zijn de rapen gaar !

zondag 23 januari 2011

De achterstand van gepensioneerden in vergelijking met hun werkende (ex)collega’s is het afgelopen jaar opnieuw toegenomen. Zoals uit bijgaande tabel voor ABP-gepensioneerden blijkt is de achterstand in drie jaar tijd opgelopen tot 8%.(voorlaatste kolom) Als wij gaan kijken naar wat wij de afgelopen jaren gemist hebben en ook nooit meer zullen krijgen, dan is dat ruim 24% (laatste kolom) ofwel drie maandlonen.
Soortgelijke berekeningen kun je bij alle grote pensioenfondsen maken. Een fonds als PNO-Media indexeert al een lange reeks van jaren niet meer en daar zijn de achterstanden nog veel dramatischer. Het is curieus dat juist deze week bekend werd dat het pensioenfonds voor het Film- en Bioscoopbedrijf zich heeft laten opslokken door PNO. Zij hebben de regie in handen gegeven van een wel heel kwalijke regisseur.

Ook de afgelopen week gingen sommige televisierubrieken weer vrolijk door met de afgekloven cliché’s ontstaan door de reclames van sommige verzekeraars. De rijke ouderen met hun grote huizen, dure auto’s, cruises, stedentrips en exotische golfresorts waren weer volop aanwezig.
Om nog maar te zwijgen over de wijze waarop Uitgesproken Wakker Nederland onder leiding van Joost Eerdmans op ongekende wijze babyboombashing beoefende. Je zit je verbijsterd af te vragen wat deze hetze nog met journalistiek te maken heeft.
Gelukkig is er tegenwicht maar jammer genoeg met minder groot publiek. Zo werd onze ex-voorzitter Kees de Lange geïnterviewd door het blad “Actuaris”. Lees dit interview.

Laten wij het nog maar eens duidelijk zeggen. De gepensioneerden van nu hebben zelf het vermogen opgebouwd door het betalen van premies (jarenlang zelfs zeer hoge premies) voor hun pensioen. Dat de pensioenfondsen in problemen zijn is te wijten aan het graaigedrag in de jaren ’90 door overheid, werkgevers en vakbonden waardoor vele miljarden uit de pensioenpotten zijn verdwenen. Op 5 februari zal het programma Zembla hieraan een uitzending aan wijden. Zolang de dekkingsgraad niet langdurig beneden de 100 is, hoeven jongeren niet bang te zijn, dat wij op hun zak pensioen genieten. Het zijn echt onze eigen centen.
Wat de AOW betreft, om dat betaalbaar te houden wordt een steeds groter deel gefinancierd uit de belastingen waar ook de ouderen hun bijdrage aan leveren. Bovendien worden zij nu extra aangesproken via de zogenaamde houdbaarheidsbijdrage (Bosbelasting)

De afgelopen week is weer een nieuw convenant afgesloten. De naam is Convenant Bevordering Diversiteit Pensioenfondsen. Gezien de geschiedenis van de convenanten op pensioengebied ben ik bang dat al die diversiteit toch weer een vakbondslabeltje zal hebben en dat het convenant voor de zoveelste keer moet dienen om een wettelijke regeling te frustreren.

Uit een recent onderzoek van De Nederlandsche Bank blijkt dat werknemers bereid zijn om aanzienlijk meer premie te betalen als zij daardoor verzekerd zijn van een zeker pensioen. Het lijkt wel of de vakbonden die beweren dat de premies niet verder omhoog kunnen, niet weten wat de mensen die ze zeggen te vertegenwoordigen, echt willen.

Inmiddels wordt er nog steeds gesleuteld aan het zogenaamde “Pensioenakkoord” Maar kennelijk beginnen ook de leden van de vakbonden in de gaten te krijgen dat hen een oor wordt aangenaaid. Wij krijgen signalen dat men zich begint te roeren. De NVOG begint een E-card actie tegen het Pensioenakkoord rondom Valentijnsdag op 14 februari. Kijk rond die tijd even op hun site www.gepensioneerden.nl en doe mee aan die actie. In aansluiting hierop zijn wij zelf bezig met het opstarten van een actie “Geen knollen maar citroenen” Lees daarover meer in het weblog. Als u mee wilt denken en mee wilt doen, laat ons dat dan weten via een mailtje naar: info@pensioenbelangen.nl

Labels: , , | Nieuws |

« Oudere berichten
Nieuwere berichten »