Berichten met het label ‘Pensioendebat’

« Oudere berichten

Pensioenbehoud staat hoog op de politieke agenda

maandag 16 januari 2012

In het kader van de samenwerking met de stichting Pensioenbehoud, publiceren wij onder Nieuws hun nieuwsbrief.

Nieuwsbrief van Stichting Pensioenbehoud van 16 januari 2012
Op 20 december 2010 beantwoordde minister Kamp de vragen van GL-kamerlid Klaver (zie bijlage) over het DNB overzicht Financiële stabiliteit. Daaruit zou blijken dat de financiële positie van de pensioenfondsen met € 90 miljard zou moeten verbeteren om op de minimaal vereiste dekkingsgraad van circa 105% te komen. Eind september 2011 was volgens DNB het totale pensioenvermogen gestegen tot € 835 miljard. Maar omdat de rekenrente voor de verplichtingen was gedaald tot de zeer uitzonderlijk lage 2,3% voor ‘risicoloze’ 10-jarige Nederlandse staatleningen stegen de verplichtingen enorm, terwijl volgens DNB de rendementen van de beleggingen van de pensioenfondsen over de laatste 10 jaar op 4,8% is uitgekomen. Waarom niet deze realistische rente van 4,8% als rekenrente genomen? Dan was er vrijwel geen onderdekking geweest. Daarnaast overstijgen de betaalde premies jaarlijks de uitkeringen met 13% gedurende de laatste 5 jaar, dus er zijn geen problemen met liquiditeiten van de pensioensector.

Waardoor wordt deze daling veroorzaakt?
In deze ministeriële brief wordt ook vermeld dat het Centraal Planbureau voor de pensioensector als geheel heeft onderzocht welke factoren de daling van gemiddelde dekkingsgraad in de jaren 2008 t/m 2010 verklaren. De gemiddelde dekkingsgraad in deze periode van 3 jaar is met 40%-punt gedaald. Per saldo verklaart de verlaging van de rente in deze periode ongeveer 20%-punt van de daling van de dekkingsgraad. De negatieve ontwikkeling van de aandelenbeurzen verklaart 15%-punt van de daling. En ruim 5%-punt van de daling wordt verklaard door de toename van de levensverwachting. Twee opvallende zinnen in de brief zijn: “Dat er destijds te weinig pensioenpremie is betaald, staat niet ter discussie. (…) Voorts heeft de wetgever in de periode van 1982 tot 1994 de pensioen-premies voor overheidswerknemers stelselmatig te laag vastgesteld.” Maar consequenties verbindt de minister helaas niet aan deze bevindingen teneinde korten van de pensioenen voor circa vier miljoen Nederlanders te voorkomen op basis van deze goede argumenten.

Eind december 2011 is beoordelingsdatum voor korten
Op 29 december 2011 melden RTLZ en het Financieel Dagblad ineens dat minister Kamp de rekenrente zou gaan verhogen tot 3%. Maar dat wordt direct ontkend. In een brief aan de Abvakabo wordt echter een achterdeur op een kier gezet afhankelijk van de uitkomsten van het onderzoek naar het nieuwe Financieel Toetsingskader (FTK) in de zomer van 2013. Op 6 januari 2012 krijgt het Financieel Dagblad de primeur van DNB om over de ellende van het voorgenomen korten van pensioenen te berichten. Circa 125 fondsen zullen verplicht worden om hun voornemen aan te kondigen om de pensioenen met maximaal 7% te korten per 1 april 2013 indien er in 2012 geen verbetering van de dekkingsgraad optreedt. Dat treft circa 40% procent van alle deelnemers en gepensioneerden. Wel heeft DNB voor het eerst een driemaands gemiddelde van de swaprente voor de berekening van de dekkingsgraad genomen in plaats van de dagwaarde op 31 december. Dat heeft wel circa 55 fondsen uit de directe gevarenzone geholpen, want het goedmaken van kortingen behoeven fondsen alleen te doen op vrijwillige basis. Dat zou verplicht moeten worden.

Intussen verhogen diverse pensioenfondsen hun premie voor 2012, soms tot boven de 33% (PMA) en Shell zelfs tot 45%. Prof. Bernard van Praag schreef in de Volkskrant van 7 januari j.l. DNB veel te somber over pensioenen. De vileine reactie daarop van vier politieke jongeren was zonder valide argumenten en beneden alle peil. De redacteur van de NRC Menno Tamminga legt uit in zijn artikel van 14 januari j.l. Waarom die pensioenkorting niet doorgaat. Hij schrijft dat korten van de pensioenen politiek niet haalbaar is en waarom.

Labels: , , , | Nieuws |

DNB verandert van mening

maandag 9 januari 2012

In de eerste week van het nieuwe jaar zorgde De Nederlandsche Bank wellicht voor het belangrijkste nieuws op pensioengebied. De zo uiterst conservatieve en terughoudende (heel vaak terecht) DNB veranderde opeens van mening. Joop van Vliet schrijft hierover in zijn weblog ‘DNB plakt pleistertje op gapend pensioengat’.

In het kader van de samenwerking met de stichting Pensioenbehoud, publiceren wij onder Nieuws hun nieuwsbrief.

Nieuwsbrief van Stichting Pensioenbehoud van 9 januari 2012

Tunnelvisie belemmert herstel van dekkingsgraden van pensioenfondsen en behoud van pensioenen
Op 4 januari 2011 heeft de Financiële Telegraaf een artikel gewijd aan ons voorstel zoals gepubliceerd op onze website “Uitgangspunten voor een gewijzigd pensioenstelsel” van 2 januari 2012.1 Het in het artikel opgenomen commentaar van prof. Lans Bovenberg vermeldt dat hij ons plan sympathiek vindt, maar dat er nog veel te veel harde rechten in zitten. Ik vind het een goed idee om te differentiëren naar leeftijd, waardoor jongeren meer risico lopen dan ouderen. (…) Men wil wel heel veel zekerheid in deze constructie. En zekerheid is duur. Je kunt die zekerheid alleen bereiken door erg risicomijdend te beleggen, of je komt alleen tot een zogeheten nominaal pensioen. (…) Kortom, dit plan leidt of tot een veel te duur pensioen of tot schijnzekerheid.

Die schijnzekerheid van Bovenberg betreft het niet zeker zijn van de indexering van de pensioenen voor koopkrachtbehoud, hetgeen wel belangrijk is en ook nu alleen wordt uitgekeerd als de financiële positie van het fonds het toelaat. Maar Klaas Knot als directeur van De Nederlandse Bank (DNB) heeft onlangs aangekondigd, dat zelfs de nominale pensioenen in 2013 wellicht moeten worden gekort (zie bijlage). Is dat dan de zekerheid van een nominaal pensioen? Terwijl het jaarlijkse verschil in ontvangen premies en betaalde uitkeringen over de laatste vijf jaar gemiddeld +€ 3,5 miljard bedroeg op ruim € 27 miljard volgens De Nederlandse Bank.

In de NRC van 7 januari j.l. maakt Bernard Wientjes als voorman van de werkgevers het nog bonter. Hij verwijt Klaas Knot (DNB) dat deze geen rekening houdt met de invoering van het pensioenakkoord. Als dat akkoord wordt uitgevoerd, hoeft er helemaal geen sprake te zijn van het verlagen van pensioenen. Hoezo zekerheid op basis van het pensioenakkoord? Daarin mag korten zelfs gewoon worden ingezet als sturingsmiddel om de maatstaf van de dekkingsgraad omhoog te brengen, terwijl korten nu alleen als laatste redmiddel mag worden gebruikt. En dan ook nog de huidige (vaak te lage) premies willen bevriezen.

En wat is een te duur pensioen? Pensioendeelnemers willen best meer betalen voor die zekerheid zoals verschillende onderzoeken hebben uitgewezen. Maar het zijn de werkgevers die in feite minder betalen als we de niet gecompenseerde waarde van de overdracht van het pensioenrisico naar de deelnemer volgens het pensioenakkoord meetellen.

Maar er zijn diverse methoden om de dekkingsgraad toch boven minimale 105% van de huidige meetlat te krijgen en tevens de pensioenopbouw betaalbaar te houden, dus niet alleen maar door een korting toe te passen. Dat laatste wordt een tunnelvisie genoemd. De volgende mogelijkheden bestaan uitgaande van kostendekkende premies en de moed van de sociale partners en de politiek:

  • een direct ingaande verhoging van de pensioenleeftijd (b.v. 2 of 3 maanden per jaar);
  • de pensioenopbouw wordt verlaagd (PME grootmetaal voor 2012: van 2,2% naar 2,0% en dat scheelt 2% premie p.j. die gebruikt kan worden voor verhoging van de dekkingsgraad);
  • het omzetten van het nabestaandenpensioen op kapitaalbasis naar risicobasis;
  • het verlagen van de zekerheidsmaatstaf van 97,5% naar 95% (voorstel SPB);
  • het toepassen van een andere disconteringsvoet zoals o.a. bepleit door de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO) en recent in het artikel Stop de waanzin met pensioenen door prof. Kees Cools en Anton van Nunen in de NRC van 7 januari j.l. Ook prof. Jaap van Duijn meldt in de Telegraaf van 7 januari j.l. dat in de laatste 100 jaar (!) er maar 30 dagen zijn geweest waarbij rente van de 10-jaars staatsobligaties lager was dan de huidige marktrente van 2,3% en de meeste daarvan sinds september 2010. Maar ook om de disconteringsvoet van de verplichtingen gelijk stellen aan die van de premiestelling, is een SPB voorstel.


1) Het betreft hier de website van de St. Pensioenbehoud.

Labels: , , , , | Nieuws |

DNB plakt pleistertje op gapend pensioengat

maandag 9 januari 2012

Joop van Vliet Joop van Vliet*

In de eerste week van het nieuwe jaar zorgde De Nederlandsche Bank wellicht voor het belangrijkste nieuws op pensioengebied. De zo uiterst conservatieve en terughoudende (heel vaak terecht) DNB veranderde opeens van mening. Niet langer zou de “waan van de dag-rente” de dekkingsgraad van pensioenfondsen sterk blijven beïnvloeden maar werd de “kwartaalrente” bepalend. Deze grote stap voor de DNB maar heel klein stapje ter verbetering van de dekkingsgraden, lokte veel reacties uit.

De mijne was heel simpel: ‘Too little, too late’ en denkelijk zal Prof. Dr. Bernard van Praag die aan een rentegemiddelde over een periode van 5 – 10 jaar denkt, het met dat ‘too little’ van mij wel eens zijn. En dat ‘too late’ wordt ongetwijfeld gedeeld door Bernard Wientjes, opperbobo van VNO-NCW die toch al vindt dat DNB met alle maatregelen, door te laat te zijn, paniek zaait.
En zo ontmoeten de extremen elkaar weer eens.

Waardering en kritiek
Over het geheel genomen oogstte de DNB-maatregel waardering.

Allereerst de reactie van onze eigen NVOG, die verklaarde (6/1): “De Nederlandse Vereniging van Organisaties van Gepensioneerden (NVOG) vindt de maatregelen die De Nederlandsche Bank (DNB) heeft afgekondigd om de pensioenfondsen tegemoet te komen, verstandig maar onvoldoende” en even verder “Maar deze rekenrente is echter nog altijd onrealistisch laag. Daardoor worden straks meer gepensioneerden in hun portemonnee geraakt dan echt nodig is.’‘
De NVOG vindt ook dat een rekenrente over een langere termijn logischer zou zijn. ,”Omdat pensioenfondsen werken over zeer lange termijnen.” Maar de keuze om het korten van de pensioenen tot maximaal 7 procent te beperken, vindt de NVOG verstandig.

Het Financieele Dagblad komt op 7 januari onder de kop “Doekje voor het bloeden voor pensioensector” met een melange van commentaren. Een woordvoerder van Pensioenfonds Zorg en Welzijn noemt het een ‘fijne verrassing’ want voor dat fonds betekent het kleine verschil in dekkingsgraad dat het fonds nu vermoedelijk in 2013 niet hoeft te korten. Maar voor de meeste andere fondsen is een verbetering met minder dan 5 procentpunten volstrekt onvoldoende, al vindt men de beperking tot 7 procent korting een positief geluid.
Maar Gerard Riemer, direct van De Pensioenfederatie, de branchevereniging van de fondsen, staat niet te juichen, want: ‘Nog altijd moeten naar verwachting 125 fondsen een korting aankondigen. Het is misschien niet langer een bloedbad, maar wel een slagveld.’ En ook Riemen meent dat een langere termijn voor de zogenaamde rente-swapcurve (in gewoon Nederlands ‘de rekenrente’) beter zou zijn geweest.
Evenmin verheugd is VNO-NCW die al die waarschuwingen voor dreigende kortingen op pensioenuitkeringen ‘paniekzaaien’ noemt. Als panacee beveelt zij het nieuwe pensioenstelsel aan, waarin niet langer met de risicovrije marktrente gerekende hoeft te worden immers: ‘Als dat wordt uitgevoerd, dan is afstempelen helemaal niet nodig in 2013’.
Nederlands grootste pensioenfonds het ABP laat via een woordvoerder weten, het een verstandig besluit te achten dat DNB de systematiek gaat aanpassen, maar dat het er toch om gaat spannen wat het eventuele korten betreft.

Concurrentievervalsing
Het argument dat DNB gebruikt om de nieuwe maatregel in te voeren, namelijk dat er sprake zou zijn van een marktverstoring wordt fel bekritiseerd door Jeroen Koopmans, actuaris bij een pensioenadviseur voor pensioenverzekeraars. Hij stelt: ‘Het is bovendien al vele jaren zo dat de swapmarkt in december minder liquide is dan in andere maanden. Maar toen week DNB niet af van het beleid.’ Het meest steekt het hem dat de pensioenfondsen worden bevoordeeld door deze boekhoudkundige truc. Maar, lezen wij in het FD: De maatregel van DNB heeft, volgens Koopmans, ook tot gevolg dat de benodigde premie voor 2012 lager is dan die zou zijn zonder de maatregel. ‘Dat kan wel zo’n 5% van de premie schelen.’ Dit is goed voor de koopkracht, dus goed voor de economie. ‘Jammer dat DNB dat niet gewoon erbij vertelt.’

*) Dit weblog is geschreven op persoonlijke titel. Hoewel het zeker niet strijdig is met de opvattingen van de NBP in het algemeen heeft het Bestuur van de Nederlandse Bond voor Pensioenbelangen nog geen oordeel kunnen formuleren over de jongste maatregelen van De Nederlandsche Bank.

Labels: , , , | Weblog |

Afwezigheid

dinsdag 25 oktober 2011

potamus Hippo Potamus

Potamus heeft zich – moreel volkomen fout natuurlijk – kostelijk geamuseerd tijdens de algemene politieke beschouwingen in de Tweede Kamer. Wie politiek correct wil zijn en toch wakker wil blijven, kan beter niet naar kamerdebatten kijken. Meestal verklaren onze geachte afgevaardigden het geheel met de vorige spreker eens te zijn en leggen dat dan uitvoerig uit. Gelukkig is er regelmatig een schorsing, waarin het gezeik op een andere manier doorgaat.

Maar als het politiek al eens leuk is, mag het weer niet van de vaderlandse pers en erger nog zijn Pauw en Witteman ook al mordicus tegen. Wilders “Doe eens normaal, man!” tegen de premier kan niet, terwijl het wel normaal is om via “mevrouw de voorzitter” te debatteren en op je donder te krijgenvan die strenge meesteresse als je dat niet doet. Nou wie als gewoon mens via de voorzitter praat in zijn klaverjasclub, wordt echt wel weggehoond. En als je in je stamkroeg demonstreert hoe een stekker uit het stopcontact wordt gehaald, wordt je daar met sapcentrifuge en al de straat op geschopt.

Gelukkig is onze premier verstandiger dan de vormvaste Kamerleden en ging hij liever inhoudelijk in op Wilders’ betoog. Dat was, zelfs als het niet over de inhoud, ging nog toepasselijk en bij vlagen zelfs humoristisch. Bijvoorbeeld: “Ik zou willen beginnen met een compliment (…) aan de GroenLinks-fractie. Zoals het er nu naar uitziet is zij bijna compleet aanwezig vandaag. We hebben de GroenLinks-fractie gemist tijdens het ingelaste debat over de euro. Mevrouw Sap was afwezig, mevrouw Van Tongeren reisde door de VS, de heer Dibi zat in Marokko, de heer Braakhuis was op vakantie en mevrouw Peters lag vermoedelijk ergens belangen te verstrengelen”. Hoewel geen Wilders-aanhanger, vindt ook Potamus dat als de fractievoorzitter plus de helft van haar fractie bij een belangrijk debat ontbreken, die fractie daarmee de kiezers schoffeert.

Leuk trouwens dat onze Kamervoorzitter zo goed oplette. “De Grieken hebben een monopolie op de flessentrekkerij. Zij hebben zich de euro in gefraudeerd en jarenlang systematisch de kluit belazerd. Alle statistieken die wij kregen, zagen er schitterend uit. Afspraken nakomen, op tijd verantwoordelijkheid nemen: dit alles komt in het Griekse woordenboek niet voor”. Een weinig overdreven, want de Griekse regeringen deden dat en de gewone Grieken profiteerden er ook niet van. Gelukkig reageerde de voorzitter bits: “Hij (dhr. Samson – Potamus) kan dus hierop reageren. De Grieken kunnen dat niet. Het is misschien irrelevant, maar ik stel dit vast”.

Maar hoe relevant is die vaststelling? Waarom dat opgeheven vingertje? Wat deden al die partijen die nu de afwezige Grieken beschermen, in de jaren negentig? Wie nam het op voor de niet-aanwezige ambtenaren en leerkrachten toen de kas van het ABP werd geplunderd ten behoeve van het rijk? Wie riep het kabinet Lubbers III ter verantwoording of de Paarse kabinetten (Kok I en Kok II) voor een lange lijst van “missers” waarvan Srebrenica er maar één is en de veel te dure invoering van de Euro waarover de kiezers ook al niet mochten meespreken, een tweede. En wie beschermde de afwezige ‘Grieken’ tegen die voor hun noodlottige Euro?

Die onoplettendheid heeft Nederland enerzijds veel geld opgeleverd, maar zal ons waarschijnlijk nog veel meer geld gaan kosten. Eerst moesten wij de banken (lees bonussen) redden. Die banken stortten zich toen massaal op de leuke aanbiedingen en kochten gretig al die goedkope Zuideuropese staatsobligaties, die heel hoge rentes beloofden. Maar zoals bij iedere uitverkoop zijn veel koopjes echte spijtkoopjes.  Schoenen die je niet passen bijvoorbeeld. En ook obligaties die je aan de straatstenen niet kwijt kunt, maar met een beetje geluk, en na veel politiek handjeklap, wel aan de ECB kunt slijten.

Kunnen wij misschien ook afwezig zijn als de ECB straks daarvoor ons geld nodig heeft?

Labels: , , , | Weblog |

De huidige pensioenwet is nog steeds van kracht

maandag 17 oktober 2011

In het kader van de samenwerking met de stichting Pensioenbehoud, publiceren wij onder Nieuws hun nieuwsbrief

Nieuwsbrief van Stichting Pensioenbehoud van 16 oktober 2011

Het is misschien toch wel goed om er nog eens op te wijzen dat de huidige Pensioenwet nog steeds van kracht is. Daardoor beschermt artikel 134 de deelnemer aan een pensioenfonds tegen een bestuursbesluit om op voorhand rekening te houden met de mogelijkheid om een nominaal pensioen te verlagen. Deze kortingsmaatregel mag dus niet als sturingsmiddel worden opgenomen in het beleid van een pensioenfonds, maar alleen als allerlaatste mogelijkheid worden toegepast als alle andere maatregelen geen succes hebben gehad zoals het verhogen van de premie. In het nieuwe Pensioenakkoord is dat op voorhand rekening houden met korten echter wel mogelijk en daarom trachten wij dat punt gewijzigd te krijgen samen met een kostendekkende premie en een gedeeld beleggingsrisico tussen werkgever en werknemer.

De Nederlandse Bank heeft op 19 augustus j.l. een overzicht Risicoverdeling en ambitieniveau in bestaande pensioencontracten gepubliceerd. Daaruit blijkt dat bij de bedrijfstakpensioenfondsen 97% van de deelnemers een zgn uitkeringsovereenkomst heeft waarbij de hoogte van een pensioen wordt toegezegd (Defined Benefit). Bij de ondernemingspensioenfondsen is dat 73% en 11% heeft een zgn premie-overeenkomst (Defined Contribution) waarbij alleen de hoogte van de door de werkgever en werknemer te betalen premie is vastgelegd. Daarnaast zijn hier nog 16% combinatie-overeenkomsten. Bij de premie-overeenkomsten liggen de beleggingsrisico’s in de opbouwfase bij de deelnemer, daarna in de uitkeringsfase bij het pensioenfonds. Indexatie is bij ruim 90%  van de deelnemers voorwaardelijk, dus als de resultaten het toelaten. Hierbij wordt het ambitieniveau van het te bereiken pensioen onder meer bepaald door de keuze van toeslagbeleid evenals de hoogte van het opbouwpercentage en van de franchise waarover geen pensioen wordt opgebouwd. De meest voorkomende combinatie is een franchise tussen € 12.000,- en € 14.000,- met een opbouw percentage van 2% of meer (zie grafiek in bijlage). Dus dit is ook een punt van aandacht.

Intussen hebben de jongeren zich flink in de kijker gespeeld met de oprichting van het petitie-platform www.PensioenOpStand.nl. Zelfs de jongeren afdeling van de VVD en PvdA zijn het niet eens met de pensioenstandpunten van hun moederclubs. Minister Kamp heeft op 10 oktober j.l.in zijn toespraak bij het ABP aan de jongeren ruime aandacht gegeven. Het vakblad IPN mag dan wel schrijven op 11 oktober dat “Minister Kamp heeft beloofd met hen in gesprek te treden en het akkoord mogelijk aan te passen”. Maar de wil tot aanpassen blijkt niet uit het antwoord van Kamp aan Tweede Kamerlid Klaver van 11 oktober j.l.  dat jongeren niet alleen over de invulling wil spreken met Kamp, maar ook over de vorm van het akkoord. “Dat is volgens Kamp niet de bedoeling, want besluiten zijn al door de wetgever genomen”. Dat beloofd voor ons een zware strijd te worden. Wel oppert Kamp aan de sociale partners om volgend jaar al de pensioenleeftijd te verhogen als maatregel om de dekkingsgraden op te trekken, geen slecht idee. De Raad van State heeft Kamp ook al geadviseerd om de verhoging van de AOW-leeftijd sneller te laten plaatsvinden.

Daarom is het nuttig om de mening van mr Joanne Kellermann, directeur pensioenen van De Nederlandse Bank te lezen zoals uitgesproken in haar Speech Pensioenmiddag 2011 op 21 september 2011, omdat zij onafhankelijk van politieke en ambtelijke druk haar toezichtstaak volgens de bestaande wetgeving moet uitvoeren. Maar zij stelt ook “Wat DNB hoort te doen, is toetsen of het akkoord voldoende basis biedt voor een houdbaar stelsel. Dit is belangrijk omdat DNB vanuit haar beide rollen, als toezichthouder en als centrale bank, de taak heeft te signaleren als daar zorgen over bestaan”. En die zorgen heeft zij net als wij. Zoals mevrouw Kellermann stelt “Voor een duurzaam stelsel zijn immers maar een paar opties: langer doorwerken, meer sparen of een minder zeker pensioen. De keuze kan niet worden omzeild door het nemen van meer beleggingsrisico’s”. Of een combinatie van die drie keuzes volgens ons voorstel voor een gewijzigd pensioenstelsel (zie website).

Labels: , , | Nieuws |

De pensioenfederatie en de vooroordelen

zaterdag 10 september 2011

De heer G, Riemen, directeur van de Pensioenfederatie wil misverstanden uit de weg ruimen. Een nobel streven, maar hij maakt een beginnersfout door elk misverstand als een vooroordeel weg te zetten. In dat kader is het dus goed dat de federatie de eigen vooroordelen ook bestrijdt.

Immers oordeelsvorming stoelt voor een belangrijk deel op verkregen informatie of het achterhouden daarvan. Gepensioneerden bij het ABP bijvoorbeeld baseren hun rechten op informatie van het ABP voor het jaar 1996. De toenmalige overheid was regering, wetgever, werkgever en pensioenfondsbestuurder tegelijk. Voor de huidige Autoriteit Financiële Markten een gruwel, zoveel macht en invloed in één instantie ondergebracht….
Termen als welvaartsvast stonden vetgedrukt in de folders uit die tijd, waarin bovendien de overheid nog min of meer als betrouwbaar werd gezien. Kortom de bron van informatie bleek hoogst onbetrouwbaar en dan de consument beschouwen vanuit de optiek van het vooroordeel is wel heel gemakkelijk. Sterker deze handeling geeft blijk van onvoldoende maatschappelijke kennis en inlevingsvermogen.

Van de talrijke mis(ver) standen kiest de directeur er drie:

  1. Werknemers zouden denken dat er minder geld in de kas is bij de pensioenfondsen dan vóór de crisis. Of de werknemers inderdaad met dit probleem sukkelen, kan worden betwijfeld. De gedachte is wel verklaarbaar als wéér de indexatie achterwege blijft; als wéér de inflatiecijfers zonder de zorgkosten, de energieprijzen en de fiscale lasten er toe leiden dat de koopkracht op jaarbasis met drie tot vier procent wordt uitgehold, elk jaar weer!! Het ontbreken van empathie leidt tot misplaatste arrogantie door deze maatschappelijke feiten af te doen met: vooroordelen.
  2. Werknemers zouden de indruk hebben dat ze meer premie betaald hebben dan ze terugkrijgen via hun pensioenuitkering. Bij geborenen voor 1940 leeft die gedachte inderdaad, want hun pensioen ging de vorige eeuw in en die eindbedragen waren aanmerkelijk lager dan de salarissen nu. Het is dus zinnig in cohorten te denken in plaats van te generaliseren. Met enig sociaal inlevingsvermogen en deskundigheid kan de pensioenfederatie dat toch ook bedenken?
  3. Werknemers zouden denken dat dertig procent van hun premie wordt ingehouden om de bonussen en de salarissen van de pensioenfondsbestuurders te betalen. Ook dit veronderstelde vooroordeel, waarover zeer kan worden getwijfeld, behoeft nuancering. De werknemer van nu ziet dat 20 procent van de bevolking zich manager noemt en meedoet aan asociaal gegraai via bindingspremies, aandelenopties, bijzondere beloningen, gratificaties en torenhoge declaraties en een salarishoogte zonder normbesef en dat deze geldverslaving zich meer uitbreidt in de bestuurslaag onder de top en dat de maatschappelijke diefstal wordt doorberekend in de prijs van product en/of dienst. Het benul van kosten en baten is op de werkvloer beter ontwikkeld dan de directeur denkt. Dit alles karakteriseren als vooroordeel is absurd…

Tenslotte spreekt de directeur over kosten, zonder die nader te omschrijven en vergelijkt zijn pensioenwereldje met commerciële bedrijven. Dit is onbegrijpelijk dwaas. Een bedrijf moet klanten  werven. Bij een pensioenfonds is deelname verplicht. Deze vergelijking gaat net zo mank als de vergelijking tussen een prostituee en een verpleegkundige in relatie tot hun hulp(…..)behoevende klanten, met alle respect voor deze zeer verschillende beroepsgroepen. Voorlichting is een vak en communicatie gedijt het beste in wisselwerking tussen gelijkwaardige deelnemers: besturen en deelnemers (die dus juridische zeggenschap behoren te krijgen). Vooralsnog heeft de pensioenfederatie weinig bijgedragen aan echte duidelijkheid, ook niet met deze vooroordelenvisie. Eerst maar een cursus maatschappijleer en het dan maar weer eens proberen.

Simon van der Schoot

Labels: , , , | Nieuws |

Het toverwoord TRANSPARANTIE

maandag 5 september 2011

Joop van Vliet Joop van Vliet

In de pensioenwereld wordt heel wat afvergaderd en zeker niet alleen bij en door de vakbonden of door organisaties van pensioendeelnemers en gepensioneerden. Nee het meest wordt er vergaderd en geconfereerd door “bestuurders van pensioenfondsen, directieleden van pensioenverzekeraars en CFO’s van Nederlandse multinationals” en liefst natuurlijk zonder pottenkijkers er bij.

Zoals bij het Pensioencongres van het:
‘Social Netwerk Pensioen 2020’ op donderdag 8 september 2011 om 12:30 uur in het Hilton Hotel, Apollolaan, Amsterdam. Het thema is:

Pensioenen mogen geen geheimen kennen.

En het gaat dus over ‘transparantie’ blijkens de uitnodiging: “Meer dan ooit draait het om communicatie in de pensioenwereld. Het aangaan van de dialoog met werkgevers én deelnemers. Dat is dan ook het thema van het pensioencongres” met als “Inleider en gespreksleider: prof. dr. Sweder van Wijnbergen” gelukkig kost het de arme pensioenfondsbonsen maar weinig want: U kunt u kosteloos aanmelden.

Als de bestuurder, directeur en CFO nog niet weet waarom hij nu uitgerekend naar deze conferentie moet, volgt hier de uitleg. Heel duidelijk gelukkig, want anders snappen ze het misschien niet:

“Redenen waarom deze middag voor u van belang is:

  1. Het vertrouwen van de consument heeft behoorlijke averij opgelopen. Wordt ook nu de discussie niet over hun hoofden heen gevoerd? En dat terwijl huidige mediatechnieken nieuwe communicatievormen mogelijk maken. Ideaal om op weg naar verandering deelnemers mee te nemen. In feite een must in het kader van transparantie.
  2. Uw reputatie bij de deelnemers kan zo aan diggelen liggen, juist via alle nieuwe media. Sinds de woekerpolissen weten we wat dat betekent. Alle informatie moet daarom publiekelijk en vooral ook begrijpelijk beschikbaar worden gesteld.”

Nu is meteen duidelijk waarom de conferentie slechts selectief toegankelijk is. Nu kunnen we lekker onder ons praten over het herstellen van het consumentenvertrouwen in ons en dan houden we anderen en zeker de nieuwe media (dat is een weblog ook) buiten de deur. En om helemaal zeker te zijn dat er niets fout kan gaan laten we His Masters Voice de inleiding verzorgen en als gespreksleider fungeren.

Wat moeten we nu met dit krakkemikkige denken van het ‘Social Netwerk Pensioen 2020’ dat niet alleen de eigen naam in “pidgin Dutch” schrijft maar ook een dialoog wil aangaan met deelnemers, die niet mogen komen. Of heb ik het zinnetje “Het aangaan van de dialoog met werkgevers én deelnemers” uit de uitnodiging verkeerd begrepen? Of heb ik de bedoelingen van deze club verkeerd begrepen en bedoelen ze het echt goed?

Nu is enig cynisme mij niet vreemd, maar ik geef deze heren graag het voordeel van de twijfel. Al denk ik dat dat niet terecht is want de uitnodiging voor een andere bijeenkomst ademt dezelfde sfeer van laten we het vooral onder ons houden: ‘We maken een Ouwe Jongens Krentenbrood beraad’ en noemen het:

IPNederland BeleggersBeraad over stelselwijziging

IPN-Nederland is een commerciëel internetmedium voor de pensioen- en beleggingswereld, dat aan Pensioenfondsen die het goed doen op bijvoorbeeld ‘het beleggingsbeleid’ eerste prijzen uitreikt, terwijl die fondsen verder zijn te kwalificeren als bijzonder slecht beheerde pensioenfondsen die al jarenlang de laagste dekkingsgraden hebben. En zo krijgen de Ford Edsels onder de pensioenfondsen hun prijzen.

Gelukkig maar dat de zaal straks geen vervelende interrupties zal plaatsen want ook “Dit congres is uitsluitend bedoeld voor pensioenfondsen en investment consultants. Deelname is gratis.” Jammer, Pensioenbelangen had er graag naar toe gewild, want het wordt gehouden op 27 oktober 2011 in Hotel Duin & Kruidberg, Santpoort. Het onderwerp is aantrekkelijk: “De ontwikkelingen volgen elkaar snel op, en de gevolgen zijn niet altijd helder. Wat zijn de implicaties voor de beleggingen en het vermogensbeheer van pensioenfondsen?” is het leidend thema. Op de waslijst van sprekers vinden we bijvoorbeeld vertegenwoordigers van APG, PGGM/PFZW (3x) en DNB. Die laatste heeft het dan over: Hard toezicht op een zacht contract: De visie van de toezichthouder. Die had ik graag willen horen en mijn prangende vragen over dat beleid laten beantwoorden.

De NBP zal in elk geval twee deelnemers aanmelden. Maar of we toegelaten worden? We houden u op de hoogte.

Labels: , , | Weblog |

Een kijkje in de pensioen vergader keuken.

maandag 5 september 2011

Joop van Vliet laat zijn licht schijnen over de congres- en vergadercultuur in pensioenland. Over u, voor u maar vooral toch: zonder u! Lees zijn weblog, ‘Het toverwoord TRANSPARANTIE‘.

Labels: , , | Nieuws |

Johan Cruijff, de verlosser, als lid van de RVC

maandag 8 augustus 2011

potamus Hippo Potamus

Helaas kan ik Johan Cruijff op voetbalgebied vaak niet volgen, maar op zijn ongezouten meningen over de maatschappij valt weinig aan te merken. Zijn voortreffelijke inzicht (intuïtie zo u wilt) blijkt uit onvergetelijke uitspraken als: “Ieder voordeel hep zijn nadeel” waarmee Cruijff op sublieme wijze het specifieke geval van ”De wet van de remmende voorsprong” wist te generaliseren.

Na de zware kritiek op zijn column in De Telegraaf (1-8-2011) heb ik daarom alles nog eens heel goed nagelezen en de critici ongelijk gegeven. Want wat vinden zij nu zo erg? JC stelt dat hij in een raad van commissarissen vooral als voetballer denkt, en specialisten dus in hun waarde laat. Kortom Cruijff vindt – en ik deel die mening – dat je specialisten inhuurt om hun specialistische kennis en dus niet op hun stoel moet gaan zitten. Letterlijk: “ (…) Daarom begrijp ik ook weinig van stemmen. Hoe kan je iemand laten stemmen over een onderdeel waar hij geen verstand van heeft? (…) In het belang van Ajax ben ik nu commissaris. Volgens de regels moet ik naar buiten toe mijn mond houden. Zelfs als ik zie dat er iets fout gaat, maar de meerderheid is het niet met me eens mag ik daar niets over zeggen. Ook als het gaat om iets waar ik van alle commissarissen het meeste verstand van heb en uiteindelijk ook op wordt afgerekend, Is het dan in het belang van Ajax dat ik me aan de regels houd of dat ik toch mijn mond open trek?…)”. En … nu komt het voor mij belangrijkste punt uit zijn betoog en daarom in vet: “Ik vergelijk het even met de economische crisis (…) heeft niemand die zien aankomen of mochten ze daar al die jaren niets over zeggen? (…) Als ik nu zie in wat voor crisis we terecht zijn gekomen, dan was het wel prettig geweest als vier jaar geleden iemand zijn mond open had gedaan.”

JC filosofeert door over de regels binnen de rvc en concludeert dat hij zijn eigen regels moet maken om te kunnen functioneren. Hij constateert snedig dat wetten er vooral zijn voor de overtreder … “Je moet eerst in elkaar worden geslagen, voordat de wet van kracht wordt. Intussen ben jij wel de pineut”. Zijn conclusie is van een verrassende eenvoud maar ook van een onweerlegbare logica: “Omdat ik vooral wil beschermen, zal ik het dus anders moeten gaan aanpakken dan de regels aangeven. Juist in het belang van Ajax. Krijg ik het daarmee voor elkaar dat Ajax beter gaat functioneren, dan gaan de aandelen vanzelf omhoog. Terwijl als ik zie dat het fout gaat en dan mijn mond houd, het belang van Ajax en de aandeelhouders alleen maar wordt geschaad. Het is daarom simpel, wat voor regels en wetten er ook zijn, het belang van mijn club gaat boven alles”. Op grond hiervan zou Cruijff, volgens de critici, niet democratisch zijn. Maar wellicht denkt Johan Cruijff wel als Plato en is hij er al lang achter dat je met democratie een bedrijf (en dat is Ajax) niet goed kunt laten draaien en vindt hij daarom een welwillende filosofische koning beter.

Als slachtoffer van twee (!) niet indexerende pensioenfondsen wacht ik op een verlosser, die de mafia van graaiers, speculanten, kredietbeoordelaars en geld beluste managers, de financiële kerk uitjaagt. Iemand die ons verlost van de baantjescultuur binnen pensioenfondsbesturen en de bestuurders die vooral werkgevers- en vakbondsbelangen beschermen. Een Johan Cruijff voor het pensioenwezen dus! Dan pas kunnen gepensioneerden weer van hun zelf betaalde pensioen genieten. Dan pas kunnen ook jongeren weer met vertrouwen hun pensioenpremies storten met een redelijke zekerheid dat het door hun opgebouwde kapitaal niet is verdwenen in het pensioencasino van het beschikbare premiestelsel.

Labels: , , | Weblog |

Zijn wij nou zo slim of zijn zij nou zo dom !

dinsdag 26 april 2011

Al negen maanden geleden schreven wij in ons blad Pensioenbelangen, dat het cadeautje dat werkgevers en vakbonden voor de werknemers en gepensioneerden hadden bedacht om hun onzalige plan acceptabel te maken, namelijk verhoging van de AOW, het terrein was van de regering. Gezien de problemen die de regering heeft om 18 miljard ergens vandaan te halen vonden wij het niet erg waarschijnlijk dat de politiek dat cadeautje zou verzilveren. Minister Kamp was enthousiast over het pensioenakkoord maar zweeg in alle talen over het deel dat hij geacht werd te leveren. Nog onlangs verklaarden FNV en CNV dat de verhoging van de AOW het hart was van het akkoord. Gedwongen door de opstand van FNV Bondgenoten en ABVA KABO werd geëist dat Kamp eindelijk met de billen bloot kwam. Op 20 april heeft de minister in de Tweede Kamer laten weten dat hij weinig mogelijkheden ziet tot verhoging van de AOW. Wel had hij waardering voor de “constructieve voorstellen” van de sociale partners om die verhoging te financieren. Nou die voorstellen kwamen neer op een verlaging van de ouderen kortingen. Te verwachten is dus een piepkleine verhoging die volledig door de ouderen zelf wordt betaald. Wat je noemt een sigaar uit eigen doos. Hoe naïef kun je als top van de vakbeweging zijn om dit niet al te voorzien op het moment dat je het opschrijft.

Na maanden onderhandelen in de achterkamertjes was men bijna rond met het pensioenakkoord. Het APG kondigde begin maart een symposium aan onder de titel “Het pensioen van morgen” met als sprekers: Bernard Wientjes, Agnes Jongerius en Henk Kamp. Kennelijk moest het nieuwe akkoord eensgezind en krachtig worden neergezet. Twee weken later kregen wij het bericht dat het symposium voorlopig was uitgesteld. Wat was er gebeurd. Op de eerste plaats had de Landsadvocaat aan de minister laten weten dat de wijze waarop men de bestaande rechten wilde “invaren” in het nieuwe stelsel juridisch niet mogelijk was. De NVOG was daar allang achter en bereidde juridische acties voor, de Stichting Pensioenbehoud was er speciaal voor opgericht en ook wij als NBP waren ons aan het beraden op juridische acties. Maar bij de werkgevers en vakbonden was het kennelijk nog niet opgekomen om dat eerst eens te laten uitzoeken alvorens verder te gaan. Een tweede kwestie die wij al in juni van het vorige jaar signaleerden was dat voor de werkgevers optimale zekerheid werd geboden terwijl alle risico’s van rente, beleggingen, inflatie en langer leven bij de werknemers en gepensioneerden terecht kwamen. Zoals gezegd na negen maanden kwamen onder andere FNV Bondgenoten en de ABVA KABO daar ook achter en kwamen in verzet. Maandag 18 april leken de rijen weer gesloten maar de belangrijkste onderhandelaar Peter Gortzak werd teruggestuurd om te bezien of de risico’s niet beter verdeeld konden worden en tevens werd duidelijkheid geëist van minister Kamp. Die duidelijkheid is er nu en als dat het hart van het akkoord is zoals de vakbeweging zegt, dan zullen er knappe chirurgen nodig zijn om dit akkoord nog te redden.

Overigens hebben wij na alle geheimzinnigheid het concept-akkoord nu eindelijk in handen. Het hele stuk ademt aan alle kanten dat de werkgevers en de vakbeweging uw uitgestelde en gespaarde loon beschouwen als hun persoonlijk eigendom, waarmee zij kunnen doen en laten wat ze willen. In een radiodiscussie afgelopen week zei de voorzitter van het CNV op een gegeven moment; “De pensioenen zijn het eigendom van de werkgevers en de werknemers”. Nee mijnheer Jaap Smit, van de werkgevers zijn de pensioenen al helemaal niet. Die houding heeft er in de jaren 90 van de vorige eeuw toe geleid dat de werkgevers miljarden uit uw en mijn eigendom hebben gestolen. De Pensioenpot is het uitsluitende eigendom van de werknemers en gepensioneerden en ook u als vakbeweging, die nog nauwelijks representatief is, moet eens afleren u te gedragen als eigenaar. Het tekent helaas wel de mentaliteit van degenen die menen doorlopend zonder ons over ons te beslissen. In zijn vorige baan was Jaap Smit directeur van het bureau slachtofferhulp. De slachtoffers van alle pensioenellende zijn de deelnemers, dus mijnheer Smit, er is werk aan de winkel.

Laten wij met een positief bericht eindigen. De twee grootste pensioenfondsen, het ABP en Zorg en Welzijn hebben een dekkingsgraad per 1 april van 112 respectievelijk 111. Dat betekent nog lang niet dat wij er zijn, maar het gaat de goede kant op. PME en PMT laten ook enige verbetering zien maar blijven toch nog achter en hebben de magische grens van 105 nog niet bereikt. Kennelijk hebben zij hun renterisico’s minder slim afgedekt dan de twee grootste fondsen waardoor zij minder hebben geprofiteerd van de stijging van de rente.

Lees ook het weblog ‘Tips om je weer eens lekker te ergeren’ van Joop van Vliet.

Het NBP heeft besloten om samen te werken met de stichting Pensioenbehoud.

Labels: , , , , | Nieuws |

« Oudere berichten