Berichten met het label ‘Pensioendebat’

FNV wringt zich in onmogelijke bochten

vrijdag 6 augustus 2010

Kees de Lange Kees de Lange

Al eerder op deze website en in ons blad Pensioenbelangen is uitgebreid geageerd tegen het treurige ‘pensioenakkoord’ dat onlangs gesloten is tussen werkgevers en vakbonden. Uitgebreid is ingegaan op het feit dat de gezamenlijke bonden slechts minder dan 20% van alle werkenden vertegenwoordigen en dus voor deze groep niet representatief zijn. In nog veel mindere mate kunnen zij aanspraak maken op een rol waarin zij gepensioneerden zouden kunnen vertegenwoordigen. Eenvoudige feiten die door iedereen te controleren zijn. Niettemin worden de bedrijfstakpensioenfondsen bestuurd door vertegenwoordigers uitsluitend uit de kring van werkgevers en vakbonden. Een eigentijds schandaal waaraan in juni 2010 door de Tweede Kamer een halt is toegeroepen door het aannemen van het initiatiefwetsvoorstel Koser Kaya/Blok waarin ook voor gepensioneerden plaatsen worden ingeruimd in de besturen van bedrijfstakpensioenfondsen. Nu de Eerste Kamer nog, waar de vakbondsvazallen van PvdA en CDA alsnog roet in het eten kunnen gooien.

Als er dan een ‘pensioenakkoord’ zou bestaan, tussen wie en wie is dat ‘akkoord’ dan gesloten? Tussen werkgevers en vakbonden, laat men ons graag geloven. Laten we eens wat nauwkeuriger kijken naar hoe de vakbondsleden, met name die van het FNV, erover denken. Toen de hele zaak in een referendum aan de FNV leden werd voorgelegd, bracht slechts een zeer ondergeschikt deel van deze leden zijn stem uit, weliswaar met een meerderheid vóór. Echter, zoals onlangs bleek, het hoogste orgaan van de FNV, de bondsraad, verklaarde zich met 32 tegen 22 stemmen tegen. In zijn wijsheid en met de curieuze opvattingen over democratie die het FNV bestuur zo eigen zijn, werd deze uitspraak echter niet opgevolgd. Er is dus een akkoord dat door het hoogst verantwoordelijke orgaan binnen de FNV verworpen is, maar dat toch nog steeds als zodanig gepresenteerd wordt. Ondanks de woordbrij die het FNV zo kenmerkt in moeilijke dagen, is volstrekt duidelijk dat als er al een akkoord ligt, dit uitsluitend een zaakje is van wat bondsbobo’s, onderschreven door een zeer gering deel van de leden. En niet een erg fris zaakje bovendien. Immers, het feit dat de overgrote meerderheid van de verplichte deelnemers (actieven en gepensioneerden) in de bedrijfstakpensioenfondsen nooit naar een mening gevraagd is, maakt dit geheel tot een volstrekt lachwekkende exercitie.

Dat binnen de FNV een nieuwe wind is opgestoken, mag blijken uit het feit dat Xander den Uyl, vakbondsfossiel uit betere dagen, samen met enige anderen uit hun bestuursfuncties van de ABVA-KABO gezet zijn. Dat dezelfde Den Uyl nog steeds als vice-voorzitter van het ABP hetzelfde eentonige hoogste woord heeft als altijd, mag daarom misplaatst heten. Maar bij de FNV leert men slechts langzaam, heel langzaam.

De besturen van de bedrijfstakpensioenfondsen, met het ABP als grootste representant, en dikwijls riant bekostigd uit de bijdragen van de verplichte deelnemers, kreupelen voort. De dekkingsgraden van de vijf grootste fondsen zijn miserabel laag, en de besturen lijken alle zicht op hun eigen beleggingsbeleid verloren te hebben. Ook de Vereniging van Bedrijfstakpensioenfondsen, eveneens betaald door u en mij zonder dat ons ooit iets gevraagd is, houdt zich nog steeds bezig met navelstaren, met middeleeuwse geschiedenis en met achterhoedegevechten tegen de wet Koser Kaya/ Blok.

Deze gênante vertoning wordt zo mogelijk nog overtroffen door het ABP. In zijn jaarlijkse Rendez-Vous (ditmaal op 4 oktober in Den Haag), een pr aangelegenheid die alweer betaald wordt uit de zakken van de deelnemers, wordt het programma uitsluitend gewijd aan het verwerpelijke ‘pensioenakkoord’. Met FNV onderhandelaar Peter Gortzak als spreker weten we op de voorhand wat ons te wachten staat, met de democratie in de pensioenwereld als grootste maar niet enige slachtoffer. Opnieuw wordt het uitgestelde loon van gepensioneerden misbruikt om hun belangen te verkwanselen en hen op hun eigen kosten te schofferen. Opnieuw geeft het ABP bestuur er blijk van er he-le-maal NIETS van begrepen te hebben. Die vierde oktober kunt u daarom beter aan iets leuks besteden. De toekomstige gepensioneerden in het ABP bestuur kunnen hun tuingereedschap alvast aanschaffen, want te schoffelen, te wieden en te vegen valt er binnenkort genoeg.

De FNV wordt steeds ongeloofwaardiger

vrijdag 6 augustus 2010

Normaal is er in de vakantieperiode niet veel nieuws te melden. Ten aanzien van de pensioenen gaat echter de stroom aan slechte berichten ook in de zomer gewoon door. Het verwerpelijke ‘pensioenakkoord’ waar de FNV zo trots op was, zorgt nu gelukkig zelfs in de eigen kring voor grote problemen. Het FD meldde op 5 augustus 2010 dat de FNV-bondsraad het ‘akkoord’ met 32 tegen 22 stemmen verworpen had. Het FNV-bestuur heeft deze uitspraak voorlopig naast zich neergelegd. Al eerder was Xander den Uyl bij de ABVA-KABO niet herkozen als bestuurslid. Het rommelt dus binnen de FNV die toch al niet representatief is voor werkenden en nog veel minder voor gepensioneerden. Hoezo ‘akkoord’, vraag je je zo langzamerhand af. Kees de Lange gaat in zijn weblog precies op deze vraag nader in. Ook in een ingezonden brief geplaatst in het FD van 13 juli 2010 gaat de NBP voorzitter in op dit vermaledijde akkoord.

De snorkende geluiden van bestuurders van bedrijfstakpensioenfondsen in de Kassa uitzending in november 2009 blijken, zoals door de NBP voortdurend betoogd, volkomen misplaatst te zijn geweest. De onaangename werkelijkheid openbaart zich steeds meer, namelijk dat men de grootst mogelijke moeite heeft om de toch al sombere herstelplannen te realiseren. Lees hierover in het FD de artikelen van 16 juli 2010 en 23 juli 2010. Voorts hebben de pensioenfondsen ABP en Zorg en Welzijn hun lovebaby Alpinvest in de verkoop gezet. Slechte beleggingsresultaten en obscene zelfverrijking van de bestuurders, treurnis waar al jaren geleden door velen op gewezen is, lijken nu opeens de doorslag te geven. Het NRC bericht erover op 9 juli 2010.

Tenslotte een bericht over hoe ouderen ervoor staan op de arbeidsmarkt, gepubliceerd op 27 juli 2010 op www.nu.nl. De feiten wijzen uit dat zij vrijwel kansloos zijn. Tegenover elke dertien werkloze 55-plussers stond er in 2009 maar een die werd aangenomen. Curieus hoe dergelijke cijfers nooit aan de orde komen bij de discussie over de ingangsleeftijd van AOW en aanvullende pensioenen. Het is evident dat verhoging naar 67 jaar eenvoudigweg steeds meer ouderen in de WW en de Bijstand dumpt.

Een schandalig pensioenakkoord en meer

woensdag 30 juni 2010

De website van de NBP heeft door de afwezigheid van enkele mensen enige weken op een wat lager pitje gestaan. Maar tegenwoordig is er in de pensioenwereld nooit rust. Vakbonden en werkgevers hebben namelijk een pensioenakkoord gesloten dat in het verkiezingsgeweld grotendeels onderbelicht is gebleven. Het FD van 22 mei berichtte er als eerste over. In datzelfde nummer van het FD worden de zwaktes van het akkoord blootgelegd. Dat de bezuinigingen op aanvullende pensioenen brede lagen van de bevolking gaan treffen, wordt al snel duidelijk in het FD van 8 juni. In een vernietigende column zet Johan Schaberg in NRC/Handelsblad van 26 juni nog eens uiteen hoe asociaal de sociale partners handelen.

De NBP laat zich uiteraard niet onbetuigd. In een programma van Eénvandaag op 21 juni dat door 1,2 miljoen mensen werd bekeken, komt voorzitter Kees de Lange uitgebreid aan het woord, samen met Emilie Schols van Pensioenkijker en Martin Pikaart van AVV. Het NBP standpunt is duidelijk: werkgevers uit de fondsbesturen, volledige democratisering van de pensioenfondsen, zeggenschap van iedereen over het eigen pensioen, en vrijheid om het eigen pensioenfonds te kiezen. In zijn weblog Pensioenverraad gaat Kees de Lange op nog wat zaken in.

Met de dekkingsgraad van de pensioenfondsen gaat het erg slecht. In het FD van 27 mei wordt duidelijk dat veel fondsen weer terug bij af zijn. In de Kassa uitzending van november 2009 kreeg de NBP het verwijt de zaken te somber voor stellen. Helaas moet geconstateerd worden dat we nog te optimistisch zijn geweest.

Met het arrogante ABP gaat het ook bijzonder slecht. Met een dekkingsgraad van slechts 96 zijn de problemen enorm. Dat het ABP het debat met de NBP of andere critici niet aandurft is geen geheim. Brieven worden niet beantwoord. Een recente brief van de NBP over het jaarlijkse Rendez-vous is tot nu toe evenmin van een antwoord voorzien. Men schijnt nog steeds niet te beseffen dat men ons geld beheert. We blijven echter op assertieve wijze de belangen van onze leden steunen.

9 Juni – Ouderen krijgen niet eens verkiezingsbeloften!

vrijdag 28 mei 2010

Leo van Heesch Leo van Heesch

Het leek zo simpel, gewoon wat concrete vragen stellen aan de fracties in de Tweede Kamer. Vragen over wat voor onze lezers van belang is, opdat ze goed geïnformeerd konden bepalen op wie ze 9 juni zouden stemmen. Het bleek een te simpele gedachte. Want slechts enkele kleinere fracties beantwoordden trouw alle vragen – de rest bleef in gebreke. Dat is aangegeven met V respectievelijk X Wilde men zich niet politiek vastleggen en de handen vrij houden voor een nieuw regeerprogramma? Vond men het te gevaarlijk om duidelijk te zijn ondanks het vermeende verlangen naar heldere communicatie en vereiste transparantie? Of interesseerden de 2,5 miljoen oudere kiezers de grote partijen niet? Verwachtte men dat die toch wel loyaal op de gevestigde orde zouden stemmen? Desondanks heeft de redactie geprobeerd antwoord te vinden op onze vragen. Hieronder vindt u in volgorde van grootte de partijstandpunten die wij konden achterhalen. Als men voor verhoging van de AOW-leeftijd is, hebben alle partijen andere denkbeelden over het tempo waarin dat moet gebeuren. Omwille van de ruimte hebben wij die niet of heel summier in het overzicht weergegeven.

X Het CDA plaatste de verhoging van de AOW-leeftijd van 65 jaar naar 67 jaar het meest uitgesproken op de agenda en wil die verhoging zo snel mogelijk realiseren. De partij vindt het voor de hand liggen dat ook de pensioenleeftijd naar 67 jaar gaat. Het CDA is tegen bestuurlijke invloed van de gepensioneerden in de pensioenfondsen en houdt medezeggenschap van gepensioneerden al decennia tegen. Nu door het initiatiefvoorstel van Koser Kaya/Blok gepensioneerden iets te zeggen dreigen te krijgen, probeert het CDA door het PLOP-amendement die invloed van gepensioneerden tot het uiterste minimum te beperken. De gepensioneerden lopen al jaren grote risico’s en leveren al jaren koopkracht in door het achterblijven van de indexatie. Toch staat in het CDA-verkiezingsprogramma huichelachtig: “Daarnaast moet de positie en invloed van gepensioneerden op de besluitvorming anders en sterker, naar mate zij geconfronteerd worden met risico’s in de uitvoering van pensioenregelingen”. Daarmee verdient het CDA een prijs voor de meest hypocriete tekst.

X Ook de PvdA wil de AOW-leeftijd naar 67 jaar brengen, maar iets langzamer dan het CDA. De pensioenleeftijd wordt ook gekoppeld aan de AOW-leeftijd. Over zeggenschap van gepensioneerden zwijgt het verkiezingsprogramma, maar het is bekend dat de PvdAfractie gekant is tegen echte invloed van gepensioneerden in de pensioenfondsen. Het PLOP-amendement is mede door de PvdA ondertekend. Het verkiezingsprogramma spreekt wel uitdrukkelijk uit dat de uitkeringen en dus ook de AOW gekoppeld moeten zijn aan de loonontwikkeling.

X De SP wil de AOW-leeftijd handhaven op 65 jaar. De SP wil de ontslagbescherming handhaven (en voorkomt zo ook dat werkgevers oudere werknemers gemakkelijk kunnen lozen). De SP wil van alle partijen de meeste zeggenschap voor gepensioneerden, met in de pensioenfondsbesturen een verdeling van 1/3 werkgevers, 1/3 werknemers en 1/3 vertegenwoordigers van gepensioneerden. Ofschoon niet expliciet in het programma vermeld, wil de SP dat de AOW-uitkering minstens de loonontwikkeling volgt.

X De VVD wil ook een AOW-leeftijd van 67 jaar, met een uitzondering voor hen die 45 jaar of langer hebben gewerkt. De pensioenleeftijd volgt de AOW-leeftijd. Dat moet resulteren in lagere loonkosten (werkgever) en meer koopkracht (werknemers). Over het versterken van de pensioenfondsen wordt niet gepraat. Wat zeggenschap betreft, als een van de indieners van het wetsontwerp Koser Kaya/Blok wil de VVD gepensioneerden de invloed te geven die hen toekomt.

X De PVV wil de AOW-leeftijd en daarmee ook de pensioenleeftijd handhaven op 65 jaar. Over een groot aantal onderwerpen spreekt de PVV zich niet uit. De PVV is tegen verhoging van het eigen risico in de gezondheidszorg.

V Groen Links wil een stelselwijziging, waarbij de AOW-opbouw afhankelijk wordt van het arbeidsverleden. Dit geldt ook voor partners. Iemand die 45 jaar of langer heeft gewerkt kan tussen de 63 jaar en 67 jaar met pensioen. Het langer premie betalen dient ter versterking van de vermogens van de pensioenfondsen. GroenLinks wil dat de AOW-uitkering de loonontwikkeling volgt. Over de zeggenschap voor gepensioneerden is men niet helder; men lijkt het PLOP-amendement te willen steunen. Groen Links is tegen verhoging van het eigen risico in de zorg.

X De Christen Unie wil de AOW-leeftijd zeer geleidelijk verhogen naar 67 jaar. De partij is medeondertekenaar van het PLOP-amendement dat de zeggenschap van gepensioneerden terugbrengt tot een fopspeen. De Christen Unie wil zowel de ziektekostenverzekering inkomensafhankelijk maken als het eigen risico. 200 euro voor de laagste inkomen, 400 euro voor de middeninkomens en 600 euro voor de hoge inkomens.

X D66 wil de AOW-leeftijd eerst naar 67 jaar verhogen en deze daarna koppelen aan de levensverwachting. D66 wil hervorming van het ontslagrecht en modernisering van de arbeidsmarkt voor ouderen. Verder moet terugschakeling van loon en uren van ouderen bespreekbaar zijn. Dat zijn dus eufemismen voor de verslechtering van de positie van werkende ouderen. D66 pleit al 41 jaar voor zeggenschap van gepensioneerden in pensioenfondsbesturen en is mede-indiener van het wetsontwerp Koser Kaya/Blok. De besturen van de pensioenfondsen moeten een afspiegeling zijn van de deelnemers. Het eigen risico in de zorg moet verdwijnen, maar iedereen moet 10% van de zorgrekeningen zelf betalen met een inkomensafhankelijk maximum.

X De Partij voor de Dieren wil de AOW naar 67 jaar brengen, maar wel heel geleidelijk in 34 jaar. Pas vanaf 2020 wordt met een maand per jaar de leeftijd verhoogd. Dus totaal 34 jaar. De Partij voor de Dieren is tegen verhoging van het eigen risico in de gezondheidszorg.

V De SGP wil de AOW-leeftijd geleidelijk verhogen naar 67 jaar, mits ouderen een eerlijke kans op werk hebben. De AOW-uitkering is gekoppeld aan de loonontwikkeling en moet, als dat tijdelijk niet kan, minimaal de inflatie volgen. Langer betalen van pensioenpremies dient allereerst ter versterking van de vermogens van de pensioenfondsen. De SGP steunt Koser Kaya/Blok. Voor de laagste inkomens moet het eigen risico in de zorg omlaag naar 150 euro en is verder inkomensafhankelijk tot 600 euro maximaal.

V Trots op Nederland wil geen verhoging van de AOW-leeftijd en de AOW-uitkering koppelen aan de loonontwikkeling. Over de zeggenschap stelt TON zeer duidelijk: “De pensioenfondsen en daarmee de besturen zijn er voor de gepensioneerden en voor de premiebetalers. Zij MOETEN zeggenschap krijgen. Het is immers hun geld en hun pensioen”. TON is tegen verhoging van het eigen risico in de gezondheidszorg. TON wil senioren beschermen: “Wij zijn van mening dat deze generatie, die hard heeft moeten werken voor hun oude dag, onnodig op de proef wordt gesteld omdat het huidige kabinet blijft tornen aan hun verworven rechten.”

Conclusie
We zijn vooral teleurgesteld dat partijen die jarenlang regeringsverantwoordelijkheid droegen, ouderen niet serieus nemen. Het gaat wel om, zoals TON stelt, een “generatie, die hard heeft moeten werken voor hun oude dag” en een generatie die Nederland na de Tweede Wereldoorlog met veel inspanning en moeite weer heeft opgebouwd. Van die inspanningen zoals de deltawerken en de Flevopolder profiteren de jongere generaties nog dagelijks. Van enige waardering daarvoor is in de meeste verkiezingsprogramma’s niets terug te vinden, om van enig respect voor ouderen maar te zwijgen. Onze Kieswijzer zal in de meeste gevallen leiden tot de conclusie: “Op die partij en die en die kan ik maar beter NIET stemmen”. Maar toch doet u er beter aan om toch te gaan stemmen.
NIET STEMMEN IS ERGER.

CDA en PvdA vierkant tegen belangen van gepensioneerden

zaterdag 17 april 2010

In het Tweede Kamer debat over het initiatief wetsontwerp van Koser Kaya – Blok worden gepensioneerden geschoffeerd door een amendement van Patricia Linhard (PvdA) en Pieter Omtzigt (CDA). Kees de Lange schrijft een cynisch weblog onder de titel ‘Kabouter PLOP in Pensioenland’.

Kabouter PLOP in Pensioenland

zaterdag 17 april 2010

Kees de Lange Kees de Lange

Als u kleinkinderen heeft, zal Kabouter Plop geen onbekende zijn. Hij is de eigenaar van de Melkherberg, een plaats waar kabouters graag bijeenkomen om een glaasje Plopmelk met een Plopkoek te eten. Plopmelk en Plopkoeken maken kan Plop als de beste. Plop draagt een rode muts met een hartje en roept heel vaak “Plopperdeplopperdeplop!”. Dat deze kleine ondernemer ooit nog eens een rol zou spelen in Pensioenland, had niemand kunnen vermoeden. Hoe heeft het zo ver kunnen komen?

Van de week stond in de Tweede Kamer dan eindelijk het debat over het initiatief wetsontwerp van Fatma Koser Kaya en Stef Blok op de rol. Dat wetsontwerp beoogt de gepensioneerden eindelijk een evenredige rol te geven in pensioenfondsbesturen, een rol die ze ongeveer veertig jaar hebben moeten ontberen. De hoogste tijd, zou je dus zeggen. Maar het liep heel anders. En dat kwam niet helemaal uit onverwachte hoek.

Zoals u weet zijn de bedrijfstakpensioenfondsen gekaapt door werkgevers die geen risico lopen en zich toch met uw pensioen bemoeien, en vakbonden die nauwelijks voor werkenden representatief zijn en zeker niet voor gepensioneerden. Deze zelfbenoemde bestuurders zullen nooit vrijwillig de macht uit handen geven, zo leert een lange geschiedenis. Nu zou het bestuursmodel van de bedrijfstakpensioenfondsen al lang zijn bijgezet in de archieven van de politieke geschiedenis, als er geen partijen als CDA en PvdA in de Tweede Kamer zaten die tot elke prijs de vakbondsbelangen in het oog houden en beschermen. Tot in het belachelijke toe.

Vooral de vakbonden hebben zich met hand en tand verzet tegen het Koser Kaya – Blok initiatief. En niet tevergeefs. Hun spreekbuizen in de Tweede Kamer, Patricia Linhard van de PvdA en Pieter Omtzigt van het CDA, kwamen op de valreep met een amendement. Nu geldt natuurlijk ere wie ere toekomt, dus laten we de initialen van beide initiatiefnemers hun welverdiende plaats in de geschiedenis geven door te spreken van het PLOP amendement. En gezien de wijze waarop in dit amendement de gerechtvaardigde belangen van gepensioneerden tot dwergachtige proporties gereduceerd worden, van het Kabouter PLOP amendement. Dat de CU als spreekwoordelijke bijwagen ook een piepje aan dit valse koor mocht bijdragen, zullen we uit piëteit niet benadrukken.

Wat houdt dit amendement in? Wel, om de gerechtvaardigde belangen van gepensioneerden een plaats te geven, wordt voorgesteld de gepensioneerden maximaal één plaats toe te kennen in de besturen van de bedrijfstakpensioenfondsen. En inderdaad, op die manier stel je zeker dat de vakbondsbelangen minimaal geschaad worden en dat de mogelijke invloed van gepensioneerden op de voorhand tot kabouterachtige proporties wordt beperkt. In de hoop uiteraard dat gepensioneerden opnieuw veertig jaar hun mond zullen houden. Minister Donner speelde het spel bekwaam mee door naarmate het debat vorderde er steeds meer steun voor uit te spreken. Hoe komt het toch dat bij het voorspellen van het gedrag van deze partijen en hun vertegenwoordigers de grootste cynici het altijd bij het rechte eind hebben?

Hoe nu verder? Nu er zich een meerderheid voor het Kabouter PLOP amendement in de Kamer lijkt af te tekenen, hoop ik oprecht dat Koser Kaya en Blok hun initiatiefwetsontwerp zullen terugtrekken. Om een uitstekend initiatief dat zonder perfect te zijn toch een eerste stap in de juiste richting was te laten kapen door de BV van Kabouter PLOP met stille vennoten die schaamteloos aan de touwtjes trekken, dient geen enkel redelijk belang. Met een miserabele schaamlap moet je op geen enkele wijze geassocieerd willen worden. En de gepensioneerden? Laten zij vooral de plaatsten die hun door Kabouter PLOP gegund worden in de fondsbesturen niet gaan bezetten. Als blijvend signaal van walging tegen een politiek systeem dat grote groepen mensen die een leven lang voor hun pensioen gespaard hebben slechts een symbolische zeggenschap gunt. Verdere conclusies? Sinds vandaag staan Plopmelk en Plopkoek niet langer op mijn menu. Vooral ook op 9 juni 2010 zal ik me daar strikt aan houden.

Klopjacht op senioren

dinsdag 22 december 2009

Kees de Lange Kees de Lange

Dat oudere werknemers al jarenlang de jojo’s van de Nederlandse samenleving zijn, is geen nieuws. Het is nog niet erg lang geleden dat het officiële overheidsbeleid er op gericht was oudere werknemers plaats te laten maken voor jongeren. Door middel van grootschalige reorganisaties werden ouderen geloosd, waarbij de door hen zelf bijeen gespaarde VUT-gelden werden ingezet en de werkgever nog slechts een geringe eigen bijdrage hoefde te leveren. Zo kom je natuurlijk lekker goedkoop van je overtollige personeel af. Dat op elke vier uit het arbeidsproces verwijderde oudere slechts één jongere werd aangesteld, geeft beter dan wat ook het failliet van dit beleid aan. Dat deze ervaringen het wantrouwen van oudere werknemers in werkgevers en overheid grondig hebben aangetast, mag dan ook geen verrassing heten.

Hoe is de situatie nu, slechts zo’n tien jaar later? Als je dit kabinet mag geloven, zijn ouderen opeens onmisbaar geworden in het arbeidsproces. Zelfs zo onmisbaar dat de AOW leeftijd verhoogd moet worden naar 67. Helaas gaat het voorlopig alleen nog maar om een illusie. Het aantal 60 plussers dat nog werkt, is zo’n 28%. Peilingen onder werkgevers geven met grote regelmaat aan dat naar hun mening de crisis het beste opgelost kan worden door juist ouderen te ontslaan. Want ze zouden te vaak ziek, te eigenwijs en te duur zijn. Geen wonder dat versoepeling van het ontslagrecht DE grote wens van de werkgeversorganisaties is. Geen wonder ook dat minister Donner, de ‘sociale’ spreekbuis van dit werkgeverskabinet, hierover al de nodige proefballonnetjes heeft opgelaten. Dat werkgevers weinig tot niets doen aan het up-to-date houden van de vaardigheden van oudere werknemers, wordt daarbij het liefst verzwegen.

Dat de verhoging van de AOW leeftijd naar 67 niets anders dan een botte belastingmaatregel is die met name lager betaalde ouderen in groten getale de WIA en de bijstand zal indrijven, is voldoende aangetoond. Deze aanslag op de positie van ouderen werd niettemin in de Tweede Kamer breed gesteund. Dat de uitvoering van één en ander problematisch zal blijken te zijn, zal de reeds zeer grote weerstand onder met name ouderen alleen nog maar aanwakkeren.

Voor minister Donner is hiermee de klopjacht op senioren pas goed begonnen. Op de voor hem kenmerkende wijze laat hij regelmatig een proefballonnetje op om te kijken hoe daarop gereageerd wordt. Van zijn ideeën over het beperken van pensioenen mochten we al eerder kennisnemen. Laten we ook de laatste zielenroerselen van deze minister van sociale zaken maar eens de revue laten passeren, en van passend commentaar voorzien. U zult er niet vrolijk van worden.

Op zondag 6 december 2009 trad Donner op in Buitenhof. Daar werd terloops gemeld dat oudere werknemers maar een verlaging in hun salaris moesten accepteren. Dat zou goed zijn voor de financiële positie van de werkgevers, en de werkgevers motiveren meer ouderen in dienst te houden. Nu kun je natuurlijk bij alle automatische salarisverhogingen zonder dat daar een aantoonbare toename in vaardigheden tegenover staat vraagtekens zetten. Maar dat is een probleem dat voor alle werknemers geldt, ongeacht hun leeftijd. Om dit juist op ouderen toe te spitsen, is een nieuwe buiging van deze minister in de richting van de toch al veel te invloedrijke werkgeverslobby.

In het algemeen is het verstandig niet op proefballonnetjes te reageren, maar niet iedereen brengt dat op. Op 16 december trapte Bernard van Praag in het valletje door zijn steun voor Donner’s eenzijdige uitspraken. Merkwaardige genoeg gaf hij tegelijk toe dat er nauwelijks wetenschappelijk onderzoek bestaat over dit heikele onderwerp. Nu is een gedegen discussie doorgaans zinvol, maar of de politiek daar in dit geval op zit te wachten is twijfelachtig. Wat overblijft is dat de bijdrage van Van Praag slecht ‘getimed’ is. Te vrezen valt dat zijn standpunt vooral misbruikt zal worden om als ‘wetenschappelijke’ dekmantel te dienen voor een verdere verslechtering van de inkomenspositie van ouderen.

De Nederlandsche Bank (DNB) heeft onlangs eindelijk duidelijk uitgesproken wat iedereen al wist, namelijk dat veel pensioenfondsen onverantwoordelijke beleggingsrisico’s hebben genomen. Ook begint langzaam door te dringen dat veel bestuurders van pensioenfondsen de competentie missen om deze functies behoorlijk te kunnen uitoefenen. Dat met name ook gepensioneerden slachtoffer van deze situatie zijn, is alom bekend. Wanneer komt minister Donner met voorstellen om deze misstanden aan te pakken? Iedereen kan zien dat dit kabinet tientallen miljarden euro’s investeert in banken die door eigen incompetentie en hebzucht aan de rand van de afgrond zijn beland, zonder harde eisen te stellen aan een beloningsbeleid dat nog steeds excessief mag heten. Dit staat wel in erg schril contrast tot de wijze waarop met ouderen in onze samenleving wordt omgegaan. Die blijven slachtoffer van een financiële klopjacht die sinds de economische crisis alleen maar aan intensiteit gewonnen heeft. Met minister Donner als zelfbenoemd jachtopziener.

Wientjes (VNO/NCW) moet zich schamen

woensdag 23 september 2009

De heer Wientjes is voorzitter van VNO/NCW en wordt geacht in die hoedanigheid werkgeversbelangen te behartigen. Hij meent dat te moeten doen door de “visie” uit te dragen dat werknemers en hun pensioenen onkosten vertegenwoordigen waar best uitgebreid op bezuinigd kan worden. De heer Wientjes is vooral een opportunist die achteraan stond toen allerlei bouwfraudes begaan door zijn achterban aan het licht kwamen, maar die vooraan staat nu de mogelijkheid van subsidies voor de bouwwereld, uiteraard op kosten van de eerder door diezelfde bouwwereld gedupeerde belastingbetaler, zich voordoet. Sinds kort draagt de man bovendien uit dat, naast het verhogen van de AOW leeftijd, ook de aanvullende pensioenen best later kunnen ingaan. Bovendien roept hij de overheid op om zijn ideetje met fiscale maatregelen te ondersteunen.

De heer Wientjes moet zich schamen, hoewel hij al jarenlang de schaamte voorbij lijkt. De aanvullende pensioenen zijn tot stand gekomen in CAO overleg tussen werkgevers en werknemers, een overleg waarbij de overheid geen enkele rol speelt of speelde. De heer Wientjes toont zich gewoon een onbetrouwbare onderhandelingspartner. Iedere organisatie die de belangen van werknemers en pensioengerechtigden behartigt, moet zich met kracht verzetten tegen dit soort onfatsoenlijke proefballonnetjes. Het wordt tijd voor actie. Het wordt tijd dat met name ouderen hun economische macht gaan gebruiken om via druk op zijn achterban de heer Wientjes tot rede te brengen. Dat lijkt de enige taal die hij verstaat.

Lees ook het artikel van Frank Ankersmit in Trouw van 18 september 2009. Het kan niet zo zijn dat belastingbetalers de gijzelaars blijven van grijpgrage bankiers.

NBP over AOWel en AOWee

dinsdag 16 juni 2009

Lees het nieuwe weblog van Kees de Lange over AOWel en vooral AOWee.

AOWee

dinsdag 16 juni 2009

Kees de Lange Kees de Lange

De AOW is volop in discussie en minister Donner weet het allemaal als geen ander. Vanwege de vergrijzing en de kredietcrisis moet de AOW-leeftijd naar 67 jaar. Dat vergrijzing en kredietcrisis niets met elkaar te maken hebben, is daarbij een detail waar je je op ministerieel niveau niet om bekommert. Dat is iets voor specialisten. Ook de Donneriaanse argumentatie is helder. Per jaar geven we steeds meer uit aan de AOW, en dat kan dus op den duur niet goed gaan. Dat hetzelfde gezegd kan worden van kattenvoer, en dat niemand dat als een onoverkomelijk probleem beschouwt, geeft al aan dat de werkelijkheid wat genuanceerder is dan Donners simplisme suggereert.

We lezen tegenwoordig nog al eens in de krant dat de vergrijzing in Nederland steeds sneller voortschrijdt. Nu weet ik niet hoe het u vergaat, maar zelf word ik elk jaar precies een jaar ouder, geen dag meer en geen dag minder. Feit is dat de opbouw van de bevolking in de diverse leeftijdscategorieën slechts heel langzaam verschuift en erg goed voorspelbaar is. Als je van verrassingen houdt, kun je dan je tijd ook beter besteden dan om demografische rapporten te lezen. Waarom dus die commotie?

In veel culturen bestaat veel respect voor ouderen. Zij worden geëerd om hun vermeende wijsheid en dienen als vraagbaak voor jongeren. Vaak is de positie van ouderen in andere culturen dan ook met belangrijke rituelen omgeven. Wel, rituelen rond ouderen kennen we ook in Nederland, zij het van een wat andere soort. In het land waar de platheid regeert, zijn de ouderen verworden tot de jojo’s van onze samenleving. Het is nog maar tien jaar geleden dat de politiek meende dat ouderen op de arbeidsmarkt plaats moesten maken voor jongeren. De door de werknemers opgebouwde VUT-gelden werden door de werkgevers, de overheid voorop, op grote schaal gebruikt (of misbruikt?) om op een koopje grootschalige reorganisaties te realiseren. De werkgever hoefde de oudere werknemer alleen maar onder druk te zetten, er een bedragje bij te doen, en de ouderen hielden het wel voor gezien op de werkplek. Niet dat dit alles arbeidsplaatsen voor jongeren schiep, maar dat is een detail.

Nu zijn we zo’n tien jaar verder, en de politiek is volkomen van richting veranderd. De weg kwijt, zou je ook kunnen zeggen, want wat is het geval? Opeens moeten ouderen langer werken, en om dat te bevorderen moet de AOW-leeftijd naar 67. Dat de PvdA tegelijk pleit voor een vierdaagse werkweek, is voor een normaal mens dan ook niet te begrijpen. Nu is de AOW in principe een omslagstelsel, hoewel er wel premie wordt betaald, dus je zou je kunnen voorstellen dat de betaalbaarheid niet vanzelfsprekend is. Echter, economen van naam kunnen ons voorrekenen dat zolang je meerekent dat veel van de AOW-uitgaven via de belasting terugvloeien naar de schatkist, de uitgaven voor de AOW als percentage van het nationale inkomen in de voorzienbare toekomst nauwelijks zullen veranderen.

Ook kun je vergrijzing niet los zien van ontgroening. Doordat in toenemende mate jongeren meer scholing ontvangen en later op de arbeidsmarkt verschijnen, beginnen ze dan ook pas op een wat latere leeftijd bij te dragen aan de AOW-premies. Nu zal niemand die bij zijn verstand is, betogen dat die jongeren dan maar wat korter moeten doorleren, maar het is wel een aspect dat meegenomen moet worden. Maar om dat nu op de ouderen af te wentelen, gaat wellicht wat snel en wat ver.

Er zijn wat meer probleempjes waar je de minister of de coalitiepartijen niet over hoort. Hoe gaat dat met de aanvullende pensioenen? Die komen tot stand via een kapitaalgedekt systeem, en zijn het resultaat van CAO-overleg tussen werkgevers en werknemers. Daar gaat de minister dus helemaal niet over, en dat is maar goed ook. Die aanvullende pensioenen gaan meestal in op een leeftijd van 65 jaar. Bovendien wordt bij de vaststelling van het niveau van de pensioenpremies al lang rekening gehouden met het feit dat mensen heel geleidelijk wat ouder worden. Voor dit zogenaamde “langlevenrisico” wordt dus al gewoon betaald via de premiestelling. Wat wil de minister nu? Als de AOW-leeftijd naar 67 jaar gaat, ontstaat er voor de werkenden een gat van twee jaar tussen de ingang van het aanvullende pensioen en de AOW. Dat inkomensverlies treft de mensen met een klein aanvullend pensioen verreweg het meest. Minister van Sociale Zaken zei u?

Tenslotte de arbeidsmarkt voor ouderen. Prachtig om de ouderen die arbeidsmarkt op te jagen, maar bestaat die arbeidsmarkt wel in voldoende mate? Daar kan men ernstig aan twijfelen. Jarenlang zijn werkgevers geïndoctrineerd met het idee dat je ouderen beter kwijt dan rijk kan zijn. Ze zouden onbekwaam, te duur, vaak ziek zijn, en wat al niet meer. Allemaal zaken die door de feiten weersproken worden, maar wie wil er nog feiten als het om een hype gaat? Zou die mentaliteit van de werkgevers, en dus ook de overheid, nu opeens totaal veranderd zijn? Of zijn ouderen alleen welkom als ze op een koopje willen werken, waarbij grote reducties in hun salaris gesuggereerd worden? Kortom, waar staan die ouderen die als het aan minister Donner ligt hun “geluk” mogen proberen op de arbeidsmarkt? Je hoeft geen rekenmeester te zijn om te constateren dat wat je denkt uit te sparen met de AOW leeftijdverhoging, binnenkort uitgekeerd kan worden in de vorm van werkloosheids- of bijstanduitkeringen. Wat een perspectief, voor iemand met de portefeuille van Sociale Zaken…..

Samenvattend, in de discussie worden de vergrijzing en de economische crisis misbruikt als opportunistische argumenten om met bijzonder weinig onderbouwing besparingen op de AOW voor te stellen. Gezien het ontbreken van een zinnige discussie over alle zaken die er in deze heikele kwestie toe doen, kan de AOW maatregel niet anders dan als een botte, opportunistische belastingverhoging uit de koker van Donner de Drammergezien worden.

Kees de Lange