Berichten met het label ‘Pensioenstelsel’

De verloedering van Nederland

vrijdag 23 juli 2010

De gemiddelde Nederlandse burger heeft geen vertrouwen meer in zijn financiële instellingen, in het bedrijfsleven, in de politiek en in de pensioenfondsen. De gevestigde orde (vakbonden, werkgevers, het merendeel van de oude politiek), met grote belangen bij het in stand houden van de status quo, kiest er nog steeds voor de ogen voor deze vertrouwenscrisis te sluiten en de gebruikelijke machtspolitiek van het eigenbelang te continueren. Kees de Lange wijdt er een weblog aan onder de titel ‘Verspeeld vertrouwen’.

In zijn analyse ontbreken ook de nieuwe ontwikkelingen bij het ABP niet. Met name wordt ingegaan op het Rendez-Vous in oktober 2010, waar de keuze voor sprekers wel een zeer selectieve is, en een belediging aan het adres van alle gepensioneerden. Lees ook in het FD van 13 juli hoe uiteindelijk de verkoop van het hedgefund Alpinvest, eigendom van de pensioenfondsen ABP en Zorg en Welzijn, wordt voorbereid. Dit hedgefund kenmerkte zich niet zozeer door de fantastische opbrengsten ten behoeve van de verplichte deelnemers in deze pensioenfondsen, maar vooral door de obscene beloningen die de leiding voor zichzelf reserveerde. Uit het artikel valt vooral de volgende zin over de pensioenfondsbesturen op: ‘Een schrale troost voor de lezende deelnemer van deze verslagen kan zijn dat het bestuur ook geen zicht, laat staan greep meer heeft op het beheer van zijn pensioenvermogen en dat een verandering noodzakelijk is’. Kan het failliet van de huidige bestuurscultuur nog beter verwoord worden?

De koepel van bedrijfstakpensioenfondsen, betaald door de deelnemers in de fondsen, gaat voort met de achterhoedegevechten tegen medezeggenschap van gepensioneerden over hun eigen uitgestelde loon. Nu na ruim veertig jaar in de Tweede Kamer bestuursdeelname van gepensioneerden niet langer geblokkeerd kan worden door vakbonden, werkgevers, en slippendragende partijen als het CDA en de PvdA, is dit een stuitende vertoning. IPE berichtte er op 8 juli over.

Verspeeld vertrouwen

vrijdag 23 juli 2010

Kees de Lange Kees de Lange

Zo’n tien jaar geleden stonden de media nog niet vol van het woord ‘vertrouwen’. Nu is er nauwelijks nog een onderwerp te bedenken, zoals de financiële wereld, de zakenwereld, de politiek, ons pensioenstelsel, of het woord ‘vertrouwen’ is niet van de lucht. Het gaat dan altijd om het ‘verder versterken van het vertrouwen’. De redenen zijn natuurlijk duidelijk. Als vertrouwen vanzelf spreekt, hoef je er niet over te praten. Als je tien jaar geleden een willekeurige Nederlander vroeg hoeveel vertrouwen hij in zijn bank of in zijn pensioenfonds had, dan werd je vreemd aangekeken. Je moest uitgebreid zoeken naar mensen die er geen vertrouwen in hadden. Dat beeld is sinds een aantal jaren grondig veranderd. Juist doordat het woord vertrouwen nu te pas en vooral te onpas wordt gebruikt, moeten we constateren dat er met datzelfde vertrouwen iets fundamenteel mis is. Want hoe vaker een woord wordt gebruikt, des te meer problemen er mee zijn. Laten we eens nagaan hoe dat zo is gekomen.

Natuurlijk zitten we midden in een grote financiële crisis. Onverantwoordelijk gedrag van bankiers, ontoereikend risicomanagement, en een stuitende bonusgraaicultuur zijn de hoofdoorzaken van deze crisis. De gemiddelde Nederlander wordt gezien als pion in een verdienmodel die je kunt proberen woekerpolissen en andere criminele financiële producten door de strot te duwen. Waar in redelijkheid de consument mag verwachten dat de financiële toezichthouders bescherming bieden tegen financieel wanbeleid van banken en verzekeraars, is voor iedereen behalve Nout Wellink duidelijk dat men hier enorme steken heeft laten vallen. Even duidelijk is dat in veel gevallen ook de Raden van Commissarissen, veel te vaak gedomineerd door leden van het old boys network die het vooral moeten hebben van hun kennissen en niet van hun kennis, al dan niet bewust hebben zitten slapen. Al met al een treurig beeld. Geen wonder dat de gemiddelde Nederlander uitermate cynisch is geworden over de hele financiële sector.

Ook de wijze waarop tot dusver is geprobeerd de gevolgen van de crisis te bestrijden, heeft het cynisme onder de bevolking slechts versterkt. Banken die door eigen toedoen in ernstige problemen zijn geraakt, zijn door enorme kapitaalinjecties van de overheid en op kosten van de belastingbetaler ‘gered’. De situatie in Nederland is niet zo heel verschillend van die in IJsland, waar een te grote financiële sector als een molensteen om de nek van de burger hangt. De verantwoordelijke bankiers hebben niets van hun arrogantie en graaizucht verloren, en blijven gewoon op hun post. Met hulp van de politiek zijn immers de risico’s mooi afgewenteld op de burger. En om het allemaal nog erger te maken, er is geen enkele garantie dat de kosten voor de belastingbetaler eenmalig zijn. Want er is ongetwijfeld meer economisch zwaar weer op komst.

Ook een nadere beschouwing van het bedrijfsleven leidt niet tot veel vrolijkheid. Mensen als Wientjes van VNO-NCW zingen graag de lof van het vrije ondernemerschap zonder overheidsinterventie op het gebied van arbeidsvoorwaarden, maar voor het geval de vrije jongens wat risico gaan lopen, moet toch de rekening bij voorkeur bij de belastingbetaler worden gelegd. En als de ondernemer met de vingers in de suikerpot wordt betrapt, zoals bij de bouwfraude of de vastgoedfraude, dan wordt snel een financiële schikking getroffen zonder dat de schuldvraag wordt onderzocht, laat staan beantwoord. Wie gelooft dat het bedrag van een dergelijke schikking hoger is dan de door fraude en bedrog verkregen opbrengsten, is aan deskundige hulp toe. Leg dat allemaal maar eens uit aan de burger die zijn belasting iets te laat betaalt en het volle overheidsgeweld over zich heen krijgt.

Ook voor de politiek geldt dat het vertrouwen van de kiezer zelden zo laag was. Ook dat is geen wonder. De politiek stoort zich nauwelijks aan de mening van de kiezer, komt beloften niet na, en laat na in de Eurozone bindende afspraken te maken. Zo blijken onze burgers financieel niet beschermd te zijn tegen frauderende en niet functionerende lidstaten. Uiteraard gaat de rekening voor dit debacle naar de belastingbetaler die via ongeëvenaarde bezuinigingen opnieuw voor de kosten mag opdraaien. Maar over hun eigen riante wachtgelden hoor je politici zelden. Ook de uitverkoop van essentiële Nederlandse belangen, als uitvloeisel van een pervers neoliberalisme, heeft in brede kring kwaad bloed gezet. Daarnaast is de dolgedraaide privatisering van overheidsfuncties met excessieve salarissen voor weinigen en aanzienlijk verslechterde werkomstandigheden voor velen een belangrijke steen des aanstoots. Het totaal ontbreken van ouderenbeleid en het behandelen van ouderen als de jojo’s van onze samenleving heeft miljoenen mensen van de politiek vervreemd. Wel weet de politiek met zeer grote regelmaar te melden hoezeer men zich bezig houdt met het ‘landsbelang’ en met ‘innovatie’. Maar zo langzamerhand begrijpt u dat hoe meer deze woorden worden genoemd, des te minder er van wordt waar gemaakt. De treurige werkelijkheid is dat ons land al jaren lang bezig is af te glijden op allerlei internationale ranglijsten.

De pensioenfondsen dan? Deze fossielen uit een grijs verleden hebben kans gezien het vertrouwen dat de grote meerderheid van de deelnemers eens heeft gehad in deze instellingen, volledig te verspelen. Het voornaamste kenmerk van de bedrijfstakpensioenfondsen, waar zo’n 80% van de Nederlanders verplicht bij is aangesloten, is helaas een volkomen gebrek aan modern maatschappelijk besef. Het is in deze tijd namelijk voor bijna iedereen vanzelfsprekend dat de deelnemers die alle risico’s lopen zonder bevoogding van bonden en werkgevers zeggenschap over hun eigen uitgestelde loon hebben. In feite zijn de fondsen gekaapt door vakbonden en werkgevers die tegen beter weten in een verkalkte bestuursstructuur in stand houden en de competentie missen de financiële belangen van de deelnemers naar behoren te behartigen. Deze onaanvaardbare aanpak wordt bovendien nog eens gecombineerd met een arrogantie en een neerbuigendheid in de richting van met name de gepensioneerden. Dat draagt bij deze categorie alleen maar bij aan de woede over wat zich momenteel omtrent hun uitgestelde loon afspeelt.

Het ABP als grootste pensioenfonds van Nederland zou een voorbeeldfunctie moeten vervullen, en doet dat ook, zij het in uiterst negatieve zin. Een sprekend voorbeeld. Op 4 oktober 2010 organiseert het ABP op kosten van de deelnemers een zogenaamd Rendez-Vous in Den Haag. Deze oefening in public relations wordt als volgt aangekondigd:

Samen werken aan een robuust pensioen
Bouwen aan (nieuw) vertrouwen van deelnemers, gepensioneerden en werkgevers in hun pensioenfonds is hierin de gezamenlijke uitdaging.

En de sprekers bij deze fraaie voornemens? Wel, houd u vast:

Cees Oudshoorn van VNO-NCW, Peter Gortzak van FNV, en Angelien Kemna van de raad van Bestuur van de APG Groep.

Kennelijk gaat het ABP werken aan het al dan niet nieuwe vertrouwen van onder meer gepensioneerden in hun fonds die al jaren lang bij werkenden in koopkracht achterblijven, zonder die gepensioneerden zelf aan het woord te laten over hun eigen uitgestelde loon. Erger nog, het is een regelrechte slag in het gezicht van alle gepensioneerden dat juist Peter Gortzak hier het woord gaat voeren. Deze bondsbons par excellence is, in kongsi met de werkgevers, de voornaamste architect van jarenlange hardnekkige pogingen van de FNV de gepensioneerden buiten spel te houden. Dat een ABP bestuur met open ogen durft te kiezen voor een dergelijke charade is het zoveelste bewijs van hun disfunctioneren.

Terug naar ons thema, het vertrouwen. Nederland staat op een belangrijk kruispunt. Te lang is onze samenleving onder de controle geweest van een zelfbenoemde elite die helaas niet in staat bleek of wilde zijn de belangen van de bevolking als geheel op voldoende niveau te behandelen. Het old boys network is er nadrukkelijk in geslaagd het vertrouwen van de gemiddelde Nederlander volledig te verspelen. Men hoeft geen futuroloog te zijn om te kunnen voorspellen dat dit vertrouwen nooit meer terug komt tenzij er ingrijpende maatregelen worden genomen in de financiële sector, in de politiek, in het bedrijfsleven, of bij de pensioenfondsen. Alleen een volledige cultuuromslag, met het verwijderen uit verantwoordelijke functies van al diegenen die zich incompetent of regelrecht frauduleus betoond hebben, kan helpen het inderdaad broodnodige vertrouwen in ons maatschappelijk en economisch systeem te herwinnen. Met minder nemen burgers van jong tot oud zo langzamerhand geen genoegen meer. De maat is vol.

Een schandalig pensioenakkoord en meer

woensdag 30 juni 2010

De website van de NBP heeft door de afwezigheid van enkele mensen enige weken op een wat lager pitje gestaan. Maar tegenwoordig is er in de pensioenwereld nooit rust. Vakbonden en werkgevers hebben namelijk een pensioenakkoord gesloten dat in het verkiezingsgeweld grotendeels onderbelicht is gebleven. Het FD van 22 mei berichtte er als eerste over. In datzelfde nummer van het FD worden de zwaktes van het akkoord blootgelegd. Dat de bezuinigingen op aanvullende pensioenen brede lagen van de bevolking gaan treffen, wordt al snel duidelijk in het FD van 8 juni. In een vernietigende column zet Johan Schaberg in NRC/Handelsblad van 26 juni nog eens uiteen hoe asociaal de sociale partners handelen.

De NBP laat zich uiteraard niet onbetuigd. In een programma van Eénvandaag op 21 juni dat door 1,2 miljoen mensen werd bekeken, komt voorzitter Kees de Lange uitgebreid aan het woord, samen met Emilie Schols van Pensioenkijker en Martin Pikaart van AVV. Het NBP standpunt is duidelijk: werkgevers uit de fondsbesturen, volledige democratisering van de pensioenfondsen, zeggenschap van iedereen over het eigen pensioen, en vrijheid om het eigen pensioenfonds te kiezen. In zijn weblog Pensioenverraad gaat Kees de Lange op nog wat zaken in.

Met de dekkingsgraad van de pensioenfondsen gaat het erg slecht. In het FD van 27 mei wordt duidelijk dat veel fondsen weer terug bij af zijn. In de Kassa uitzending van november 2009 kreeg de NBP het verwijt de zaken te somber voor stellen. Helaas moet geconstateerd worden dat we nog te optimistisch zijn geweest.

Met het arrogante ABP gaat het ook bijzonder slecht. Met een dekkingsgraad van slechts 96 zijn de problemen enorm. Dat het ABP het debat met de NBP of andere critici niet aandurft is geen geheim. Brieven worden niet beantwoord. Een recente brief van de NBP over het jaarlijkse Rendez-vous is tot nu toe evenmin van een antwoord voorzien. Men schijnt nog steeds niet te beseffen dat men ons geld beheert. We blijven echter op assertieve wijze de belangen van onze leden steunen.

Pensioenverraad

woensdag 30 juni 2010

Kees de Lange Kees de Lange

Door vakbonden en werkgevers is onlangs een zogenaamd pensioenakkoord gesloten dat het veelgeprezen pensioenstelsel dat we in Nederland kennen definitief naar de schroothoop verwijst. Voor jongeren, ouderen en gepensioneerden is sprake van een desastreuze ontwikkeling. Dit akkoord kan niet anders gezien worden dan als schandelijk machtsmisbruik van de sociale partners, en betekent in feite het einde van zowel ons pensioenstelsel zoals we het tot nu toe kenden, als ook van het breed gesteunde poldermodel.

Waar gaat het om? Het FNV onder Agnes Jongerius en de VNO-NCW onder Bernard Wientjes hebben een akkoord gesloten dat bestaat uit twee delen. Onze zelfbenoemde koningin van de minderbedeelden en de schaamteloze lobbyist voor deelbelangen van werkgevers zijn het eens geworden, met geen ander doel dan hun afkalvende positie in polderend Nederland nog enige tijd op krampachtige wijze veilig te stellen. Allereerst doet men voorstellen over de AOW-leeftijd die in hun visie verhoogd moet worden, en in het verlengde daarvan ook over de aanvullende pensioenen. Hun voorstellen over de AOW zijn ronduit aanmatigend. De AOW is een volksverzekering waarover uitsluitend onze volksvertegenwoordiging zeggenschap heeft. De sociale partners trekken dus wel een erg grote broek aan door op de stoel van de politiek te gaan zitten. Iedere politicus met minimaal verstand van politieke verhoudingen zou dit onacceptabel moeten vinden. Helaas zijn partijen als CDA, PvdA en GL niet veel meer dan slippendragers van de vakbonden, dus het akkoord werd al omarmd voordat de inkt ervan droog was.

Deze koersverandering van de vakbonden is uiterst merkwaardig. Hoe kort is het nog geleden dat de bonden zich uit alle macht verzet hebben tegen verhoging van de AOW-leeftijd? Dat verzet was overigens begrijpelijk. Want voor ouderen zijn er simpelweg onvoldoende banen beschikbaar. Het verhogen van de AOW-leeftijd leidt dus vooral tot een veel groter beroep op WW- en WAO-regelingen. Als we beseffen dat van de 61- en 62-jarigen 76 % niet meer werkt, en van de 63- en 64-jarigen al 85 % niet meer (CBS-cijfers van 2008), dan zouden de sociale partners pas echt hun verantwoordelijkheid nemen door het werkgelegenheidsprobleem onder ouderen onder ogen te zien en waar mogelijk op te lossen. Maar daar voelen vooral de werkgevers niets voor. Met de werkgelegenheid onder jongeren is het overigens ook zeer matig gesteld. Maar die problematiek komt in het akkoord helemaal niet aan de orde. Hoe asociaal kun je zijn en jezelf toch ‘sociale partners’ noemen? Zelden zijn er in economisch Nederland zoveel paarden achter dezelfde wagen gespannen.

Weliswaar vallen de aanvullende pensioenen traditioneel onder verantwoordelijkheid van de sociale partners, maar het huidige akkoord is van een arrogantie die zijn weerga niet kent. Aanvullend pensioen is uitgesteld loon, en wie dient daarover te beslissen? Juist, al diegenen die direct belanghebbenden zijn, en alle risico’s lopen, de verplichte deelnemers dus. Dat zijn bij de bedrijfstakpensioenfondsen waarbij ruim 80% van de Nederlanders zijn aangesloten dus niet de werkgevers. Zij betalen hun in de CAO overeengekomen premieaandeel, en daar houdt het mee op. De vakbonden dan? Zij vertegenwoordigen slechts 20% van alle werknemers, en slechts 8% van de jongeren. Dat zij pretenderen te spreken voor alle werkenden, is een volstrekte gotspe. Hun bewering ook de gepensioneerden adequaat te vertegenwoordigen, is zelfs een absolute leugen. Zij zijn dus evenmin op enigerlei wijze representatief voor de deelnemers in de pensioenfondsen.

In dit verwerpelijke akkoord worden alle risico’s bij de verplichte deelnemers in de pensioenfondsen gedeponeerd. De premie wordt gemaximaliseerd, de verantwoordelijkheid van werkgevers wordt bijna tot nul gereduceerd, en voor gepensioneerden wordt indexatie een begrip uit de geschiedenisboekjes. Niettemin houden bondsbonzen en werkgeversafgevaardigden alle macht. Het gaat over u, maar gebeurt vooral ook zonder u. Uw eigen uitgestelde loon, waar u een leven lang voor hebt gewerkt, is de speelbal van anderen. Over hun representativiteit en hun competentie heeft u niets te zeggen. Als het aan de sociale partners ligt, duren de sociale middeleeuwen nog heel wat jaren voort.

Zelfs de FNV voelt nattigheid. In een recent artikel in NRC-Handelsblad beweert FNV-coryfee Van der Kolk dat als de politiek dit akkoord niet overneemt, dat het einde van het poldermodel betekent. Hoewel natuurlijk bedoeld als een plat dreigement, is deze zinsnede eigenlijk het enige onderdeel van de huidige ellende waaraan jongeren, werkenden en gepensioneerden enige hoop kunnen ontlenen. Als we deze als dreigement bedoelde opmerking zien in de juiste context, namelijk als een belofte die het nabije einde van het poldermodel aankondigt, dan valt er enige hoop uit te putten. Waar de verplichte deelnemers in de pensioenfondsen zeker niet op zitten te wachten, is een situatie die het slechtste van twee werelden biedt: het leggen van alle risico’s bij de verplichte deelnemers, en het kapen van alle macht door werkgevers en vakbonden. Zoals Johan Schaberg op 26 juni 2010 in NRC/Handelsblad in zijn uitstekende column zo treffend opmerkte: ‘de gevangenen betalen hun eigen cipier’.

Wat te doen? Het wordt de hoogste tijd voor een revolutie van allen die door het voorgestelde pensioenakkoord gepiepeld worden. Zeg uw lidmaatschap van vakbonden en ANBO per direct op. Kies bij de volgende verkiezingen, die heus geen vier jaar op zich laten wachten, voor partijen die in werkelijke democratie in plaats van in ongegeneerd eigenbelang geloven. Zet u in voor zeggenschap over uw eigen economische situatie. Laat u niet langer met een kluitje in het riet sturen door werkgevers en vakbonden die in hun eigen belang uw belangen verraden.

De waarheid over de gestolen ABP miljarden

zondag 23 mei 2010

In het begin van de jaren 90 van de vorige eeuw is er ruim 30 miljard gulden, zo’n 15 miljard euro, ‘verdwenen’ bij het ABP, het grootste pensioenfonds van Nederland. Tot voor kort was onduidelijk waar dat geld echt gebleven was. Alle betrokkenen, zoals overheid, werkgevers en vakbonden, hielden de kaken stijf op elkaar en suggereerden dat er niets aan de hand was. Aan Hennie Kemner komt de eer toe de waarheid, ondanks veel tegenwerking, uiteindelijk boven tafel te hebben gekregen. Lees zijn ontluisterende relaas ‘Het ABP en het mysterie van de verdwenen miljarden’.

Als het ABP in het nieuws is, is het doorgaans in negatieve zin. Behalve natuurlijk als de eigen woordvoerders iets te melden hebben. Zo kwam op in de Volkskrant van 12 mei naar buiten dat het ABP miljarden ‘belegd’ had in Grieks financieel zwerfvuil. Nu loopt het ABP bij de aanschaf van ondeugdelijke financiële producten meestal voorop, maar ditmaal wist de vicevoorzitter, Joop van Lunteren, te melden dat het ABP bestuur er niet zenuwachtig van was geworden. Wij wel, meneer Van Lunteren, wij wel.

In de ABVA-KABO, de ambtenarenbond van het FNV, rommelt het. Bij recente interne verkiezingen werd Xander den Uyl gewipt uit het dagelijks bestuur, zie het FD van 21 mei. U kent de kritiek van de NBP op deze bondsbons in zijn rol als ABP bestuurder. Daar vertegenwoordigt hij slechts een ondergeschikt deel van de werknemers en vrijwel geen gepensioneerden. Nu hebben zelfs zijn eigen leden het vertrouwen in hem opgezegd. Wanneer trekt Xander den Uyl de onvermijdelijke conclusie en stapt hij op bij het ABP? En laat hij Harry Borghouts gelijk meenemen.

En dan de eurocrisis, die met name voor gepensioneerden enorme risico’s met zich meebrengt omdat het te verwachten aanjagen van de inflatie de pensioenen zal uithollen, erger dan nu al het geval is. In de Volkskrant van 20 mei wordt uiteengezet hoe het huidige stabiliteitspact (het woord alleen al) aan een ingrijpende revisie toe is. Onze gastcorrespondent André ten Dam, expert op monetair gebied, gaat tenslotte op zoek naar ‘De waarheid over de euro’.

Vakbonden en werkgevers vrezen machtsverlies bij pensioenfondsen

zondag 11 april 2010

De vakorganisatie FNV wil de pensioenpremies niet verder verhogen om de werkgevers tegemoet te komen. Dit is de opmaat naar een enorme verslechtering van ons pensioenstelsel. Gevreesd moet worden dat werkenden met veel lagere pensioentoezeggingen genoegen zullen moeten nemen, en dat gepensioneerden met een toenemend verlies van koopkracht moeten rekenen omdat de indexatie jarenlang niet of onvolledig zal worden uitgekeerd. Hier wreekt zich het feit dat de pensioenfondsen gekaapt zijn door de deelbelangen van vakbonden en werkgevers. In FDSelections van 2 april kunt u het bericht lezen, als ook de discussie die is aangegaan door een aantal NBP leden.

Minister Donner begint in te zien dat de ontwikkelingen rond de pensioenen dramatisch zijn. Hij beseft nu dat de overspannen verwachtingen van de pensioenfondsbesturen over beleggingsrendementen niet realistisch zijn, dat premieverhoging niet uit te sluiten valt, dat de fondsen verplicht moeten worden hogere buffers aan te houden, en dat voortaan maar over reële pensioenen gesproken moet worden omdat nominale pensioenen een bedenksel zijn dat gepensioneerden alleen maar schijnzekerheid biedt. Ook eist de minister van de fondsen veel meer duidelijkheid in de richting van de verplichte deelnemers. Het werd een keer tijd allemaal. Tegelijk is de minister uitermate schimmig over de noodzaak gepensioneerden en jongeren die alle risico’s lopen eindelijk zeggenschap over hun eigen uitgestelde loon te geven. Lees de brief van 7 april 2010 van Donner aan de Tweede Kamer. Het FD van 8 april bericht uitgebreid over de mogelijke premieverhoging en de eis tot meer transparantie. De gefossiliseerde vakbonden en werkgevers voelen zich aangesproken en spartelen tegen. De consequenties trekken uit de eigen bestuurlijke incompetentie en vrijwillig macht afstaan? Geen sprake van. Tenslotte schrijft Kees de Lange zijn ergernis van zich af in een weblog getiteld ‘ABP Blues‘.

Rapport Commissie Goudswaard volgt de werkgeversagenda

vrijdag 29 januari 2010

Het rapport Goudswaard is uit en volgt de welbekende werkgeversagenda op de voet. Geen woord over wanbeleid en incompetentie bij de besturen van bedrijfstakpensioenfondsen, geen woord over de noodzaak om tot representatief, oordeelkundig pensioenfondsbestuur te komen, maar een nieuwe poging de zwarte piet bij de slachtoffers, de fondsdeelnemers te deponeren. U kent het wel: het pensioenstelsel versterken door het eerst te slopen.

De inkt van het rapport was nog niet droog of werkgeversvoorzitter Wientjes en werkgeversminister Donner hadden het al omarmd. Voor de denkwereld van Wientjes, lees het FD van 21 januari 2010. In het FD van 28 januari 2010 wordt ingegaan op het rapport Goudswaard, en in zijn weblog geeft Kees de Lange onder de titel ‘belubberd en bedonnerd’ onverdund zijn mening.

Op de website van het FD stelt Jan Maarten Slagter de incompetentie van pensioenfondsbesturen aan de kaak die door een desastreus beleggingsbeleid kans zagen een slordige 20 miljard euro te verspelen. Gevolgen? Jawel, maar uitsluitend voor de fondsdeelnemers.

Tenslotte laat de CSO zijn stem horen over de noodzaak de arbeidsdeelname van ouderen te bevorderen, liever dan de AOW leeftijd te verhogen. De arrogantie van het ABP bestuur wordt uitstekend verbeeld in een cartoon van 25 januari in de digitale editie van NRC.

Belubberd en bedonnerd

vrijdag 29 januari 2010

Kees de Lange Kees de Lange

Rond 1995 kreeg een bedrag van 32 miljard gulden, overeenkomend met 15 miljard euro, uit de kas van het overheidspensioenfonds ABP, een andere bestemming. In gewone mensentaal, dit bedrag werd, onder goedkeurend geknik van het toenmalige bestuur bestaande uit pensioenillusionisten uit vakbonds- en werkgeverskring, gebruikt om de budgettaire problemen van de Staat der Nederlanden te verlichten. Er was immers sprake van overwinst in de pensioenfondsen, en dat zou maatschappelijk niet aanvaardbaar zijn. Woorden van het kabinet Lubbers (CDA) en Kok (PvdA). De verplichte deelnemers in het fonds werd uiteraard niet naar hun mening gevraagd.

In die tijd dacht men dat privatisering van het ABP in 1996 en uitgebreid beleggen op de aandelenmarkten de ontvreemde 15 miljard ruimschoots zou compenseren. We hebben het geweten. De toen ingezette aanval op het pensioenstelsel werkt door tot op de dag van vandaag. Als dat bedrag toen was weggezet tegen 7%, een rendement dat voor het ABP, zo verklaart men graag, zeer goed haalbaar is, dan zou dat in 15 jaar zijn aangegroeid tot ongeveer 39 miljard. De huidige miserabele dekkingsgraad van niet eens 105 zou dan opeens op 123 komen. Een ander verhaal, een andere wereld, een wereld waarin om de onvergetelijke woorden van Marcel van Dam te gebruiken alle ABP deelnemers niet zouden zijn belubberd.

Het mocht niet zo zijn. Nu, 15 jaar later, is de mentaliteit van de pensioenbeheerders nauwelijks veranderd. Als Gerard Riemen, directeur van de vereniging van bedrijfstakpensioenfondsen (VB) zijn obligate nietszeggendheden debiteert, dan dringt zich onontkoombaar het beeld op van de hoofdopzichter in Jurassic Park. Achter hekken zo hoog dat een buitenstaander onmogelijk naar binnen kan kijken, laat staan invloed kan uitoefenen, bevinden zich dinosaurussen. Dat de grootsten onder hen de herseninhoud van een walnoot hebben, moet in dit verband maar niet teveel benadrukt worden. Die opzichter is zo vervreemd van de normale samenleving, dat hij niet beseft dat de diersoorten die hij in zijn park onder zijn hoede heeft, daarbuiten al lang zijn uitgestorven. Hij heeft ook niet door dat zijn manege bij slecht beheer een gevaar en een bedreiging vormt voor de echte wereld buiten de hekken.

Door het miserabele beheer konden de gevolgen van de huidige en eerdere financiële crises niet adequaat worden aangepakt en kraakt het pensioenstelsel nu in zijn voegen. Nog steeds maken dezelfde vakbonden en werkgevers, ondanks gebleken ongeschiktheid, de dienst uit. Nog steeds wordt tot elke prijs en met alle middelen geprobeerd buitenstaanders medezeggenschap te onthouden. Nog steeds probeert men de fictie op te houden dat alles wel is in pensioenland. Nog steeds rekruteert men oppassers en fondsbestuurders uit een wereld die op uitsterven na dood is. Ondanks de feiten.

Wat zijn die feiten? Een commissie van De Nederlandsche Bank (DNB) heeft vastgesteld dat bij veel pensioenfondsen veel te grote beleggingsrisico’s zijn genomen. De commissie Frijns (tot juli 2005 was Frijns directeur beleggingen van het ABP) heeft in een nog recenter rapport gesteld dat de kennis van zaken over economisch risicomanagement binnen veel pensioenfondsbesturen ondermaats is, waardoor vele miljarden verspeeld zijn. Slachtoffers zijn – natuurlijk – niet de vakbonds- en werkgeversbestuurders die voor hun gebrek aan kennis en verantwoordelijkheidsgevoel nog steeds beloond worden met plaatsen op het pluche en navenante riante salarissen, uiteraard op onze kosten. Slachtoffers zijn de gepensioneerden die opdraaien voor de gevolgen van dit wanbeleid door het uitblijven van indexatie en dus het achterblijven van de koopkracht. Ook actieven, ook al merken zij er op dit moment qua koopkracht nog niets van moeten zich zorgen maken want hun vooruitzichten op een goed pensioen nemen bijna dagelijks verder af. Time for change, ben je geneigd met Obama te roepen. Maar komt die change er ook? Dat valt te betwijfelen.

Nu ook de commissie Goudswaard haar advies heeft uitgebracht aan minister Donner, wordt er steeds meer duidelijk. Deze commissie onderzocht niet hoe het Nederlandse pensioenstelsel in zwaar weer raakte en welke rol wanbestuur en wanbeleid daarin speelden en nog spelen. De commissie Goudswaard gaat domweg uit van de huidige situatie en kijkt wie men de zwarte piet kan toespelen. Dat zijn – het was te voorspellen – de verplichte deelnemers van de bedrijfstakpensioenfondsen voor wie het allemaal volgens Goudswaard best wat minder kan.

Dat pensioenpremies jarenlang veel te laag zijn vastgesteld en het consequent hanteren van een kostendekkende premie in principe het stelsel van aanvullende pensioenen bestand tegen vergrijzing maakt, geen woord erover. Men stelt simpelweg dat de premies niet omhoog kunnen – dat zou slecht zijn voor de economie. Maar wiens economie dan? Je zou toch zeggen dat de economie er voor de mensen is, in plaats van omgekeerd. Volgens Goudswaard redenering is sparen dan ook slecht voor de economie.

Dit rapport is een onverdunde illustratie van het huidige werkgeversdenken waarin de werknemer, en zeker de gepensioneerde, een kostenpost betekent waarop tot elke prijs bespaard moet worden. Ongeacht eerdere toezeggingen, ongeacht gewekte verwachtingen en vooral ongeacht het wanbeleid, de oorzaak van de huidige wantoestand. Want niet de veroorzaker van de ellende, maar het slachtoffer mag de prijs betalen. En hij moet daarbij vooral ook zijn mond houden over zijn eigen uitgestelde loon.

Minister Donner (CDA) is als aartsconservatief al jaren een verlengstuk van Wientjes van werkgeversorganisatie VNO-NCW. Ach, u kent hun standpunten wel. Het ontslagrecht versoepelen om ouderen te lozen. Deelname van ouderen in het arbeidsproces frustreren en blokkeren. Ouderen uit het arbeidsproces verwijderen tegen zo laag mogelijke kosten. De oudedagsvoorziening beperken onder het mom van efficiency. En natuurlijk zwijgen over schandalen in eigen kring. Bagatelliseren wat er echt speelt en de schuldvraag uit de weg gaan.

En zonder enige gêne de hand ophouden bij de overheid, dus bij de belastingbetaler, als het eigen vrije jongens ondernemerschap in zwaar weer komt. Want hoewel werknemers en gepensioneerden voor Wientjes vooral een kostenpost zijn, is het toch wel prettig als hun slinkende koopkracht kan dienen om zijn eigen achterban financieel uit de zelfbereide puree te halen. En minister Donner? Die voert met steun van zijn partij deze werkgeversagenda stap voor stap uit. Hij heeft de conclusies van het rapport Goudswaard nog nauwelijks kunnen lezen (waarschijnlijk wist hij vooral al wat er uit zou komen) of hij spoort de sociale partners al aan om het pensioenstelsel naar de ideeën van Goudswaard op de schop te nemen. Uiteraard alweer zonder daar de verplichte deelnemers in de fondsen bij te betrekken. Die zijn er om rekeningen te voldoen, niet om mee te praten over hun uitgestelde loon dat ze gedurende een leven van vaak zeer hard werken opgebouwd hebben. Na eerst belubberd te zijn worden we dan nu bedonnerd.

Verplichte deelname aan pensioenfondsen heeft een aantal niet te onderschatten voordelen. Zo behoedt het ons voor het feit dat het heel menselijk is reserveringen voor de toekomst uit te stellen tot het te laat is. Verplichtstelling voorkomt dus veel ellende in de toekomst. Steeds meer blijkt er echter een keerzijde aan die gedwongen winkelnering te zijn. Die situatie leidt immers tot onaanvaardbare arrogantie en regentesk gedrag bij pensioenfondsbestuurders. Zij kunnen zich alles veroorloven, de deelnemer kan geen kant op. Al veertig jaar wordt gestreden voor medezeggenschap, voor een stem in het beheer van het eigen uitgestelde loon.

Met politieke steun van PvdA en CDA wordt dit volstrekt redelijke verlangen echter al decennia lang gefrustreerd en geblokkeerd. Het is genoeg geweest. Het wordt de hoogste tijd, niet om de verplichtstelling helemaal over boord te gooien, maar wel om deelnemers keuzevrijheid te geven bij welk pensioenfonds men zich wil aansluiten. Als deelnemers kunnen stemmen met de voeten, zou, denk ik, het ABP dat zich zo graag bestuurlijk tooit met financiële potsenmakers, brokkenmakers en baantjesjagers als Borghouts en Nijpels, binnen een paar jaar de helft van zijn bestand verliezen, als het op de oude weg doorgaat. De door sommigen bepleite noodzaak om deze moloch op te splitsen in kleinere hanteerbaarder eenheden zou daarmee in één klap gerealiseerd zijn. Als we toch over veranderingen spreken, ligt deze wel erg voor de hand.

Ouderen zijn van een generatie die overwegend is opgegroeid met een groot vertrouwen in de overheid. Het geven van vertrouwen impliceert dat degene die het vertrouwen krijgt dat ook verdient, dus betrouwbaar is. In de afgelopen decennia hebben steeds meer ouderen gemerkt dat die overheid hun vertrouwen niet waard was. Ouderen roeren zich dan ook steeds meer. De ouderenorganisaties, verenigd in de Centrale Samenwerkende Ouderenorganisaties (CSO) komen steeds harder op voor hun financieel-economische belangen en voor betekenisvolle medezeggenschap.

Een goede zaak. Het wordt de hoogste tijd dat met name ouderen die zich op de arbeidsmarkt niet kunnen verdedigen bij de komende verkiezingen eens goed kijken welke partijen hun belangen geschaad en verkwanseld hebben. We zijn nu wel genoeg belubberd en bedonnerd.

De Kassa – NBP samenwerking maakt veel los

zondag 8 november 2009

De uitzending van Kassa van 7 november heeft onmiddellijk veel los gemaakt. Het is opnieuw de NBP die de kat de bel aanbindt, en dat was gezien de ontwijkende reacties van diverse fondsbestuurders ook hard nodig. Heeft u de uitzending gemist? Kijk dan voor al naar de herhaling en lees wat Kassa zelf over de uitzending te zeggen heeft. Lees ook het persbericht van Kassa. Met name de arrogantie van fondsbestuurders is ongelooflijk. De reacties variëren van ‘niets aan de hand’, ‘we hebben het goed gedaan’, tot ‘daar praten we met u niet over’.

In de pers wordt zeer veel aandacht aan de uitzending van Kassa gewijd. Als één van zeer vele voorbeelden noemen we het artikel in Trouw van 7 november. Ook de beschouwing van 7 november van Alternatief Voor Vakbond op hun website is het lezen meer dan waard. Verdient Xander ons vertrouwen nog wel?

We houden u via deze pagina op de hoogte van alle ontwikkelingen.

Kassa en NBP samen op de barricaden

zaterdag 7 november 2009

Het gaat niet goed met de pensioenen in Nederland, al beweren bestuurders van pensioenfondsen graag het tegendeel. Ongeveer de helft van de pensioenfondsen heeft herstelplannen moeten indienen bij De Nederlandsche Bank (DNB). Over de gevolgen van de eigen herstelplannen communiceert men niet graag. Onlangs werd de NBP als de representatieve belangenbehartigingsorganisatie benaderd door Kassa, om herstelplannen door te rekenen en de resultaten te presenteren. Naast de presentatie in de TV uitzending van 7 november 2009 geven wij de resultaten ook hier, voor de pensioenfondsen ABP, Zorg en Welzijn, Metaal en Techniek, BPFbouw, PME (Metalelektro), Horeca en Catering, en PNOMedia. Totaal zijn bij deze fondsen ruim 8,3 miljoen deelnemers aangesloten.

Het wordt de hoogste tijd dat iedere pensioengerechtigde zich op de hoogte stelt van hoe het er voor staat met zijn oudedagsvoorziening. De resultaten van ons onderzoek zijn zonder meer ontluisterend. Lees vooral het weblog van Leo van Heesch die voor de NBP de analyses gedaan heeft. Als u dan nog moed hebt, neem dan kennis van de treurig stemmende cijfers voor de diverse pensioenfondsen, met PNOMedia als de treurige hekkensluiter. Het wordt echt tijd voor actie.