Zaterdag 30 april 2022 Nieuwsbrief Martin Visser (econoom en journalist) .
Senioren
(reactie Wilma Berkhout)
Het is crisis bij vakbond FNV. Ik schreef er al eerder over. Het ledental daalt veel harder dan waar in de meerjarenbegroting rekening mee werd gehouden. En de sfeer is om te snijden. Onder meer bij FNV Senioren, waar een deel van de achterban nog steeds actie voert tegen het pensioenakkoord. Dat gaat niet om een paar boze gewone leden, maar tot in het bestuur van de sectorraad van de Senioren klinkt het protest. Onlangs is Jan de Jong, voorzitter van FNV Senioren, door het landelijk bestuur geroyeerd omdat hij de publiciteit zoekt over zijn verzet tegen het pensioenakkoord, dat door FNV-voorzitter is uitonderhandeld met werkgevers en kabinet.
De verhoudingen tussen de senioren onderling en tussen de senioren en de werkorganisatie FNV zijn inmiddels zo slecht dat het bestuur van de FNV drie adviseurs heeft gevraagd hoe het nu verder moet. Dat advies is vertrouwelijk, maar kwam toch op mijn bureau terecht. En het wonderlijke is dat zelfs over de achtergrond en bedoeling van dit advies de meningen verschillen. Vanuit kaderleden hoor ik dat dit vooral gaat over de ruzie tussen Senioren en de FNV en vanuit het hoofdkantoor hoor ik dat dit vooral gaat over de onderlinge ruzies en dat een deel van de seniorenafdeling het bestuur heeft gesmeekt alsjeblieft in te grijpen. Dan zouden die senioren eigenlijk de opdrachtgever van dit advies zijn. Uit het advies blijkt dat overigens niet. Daarin wordt het landelijk bestuur als opdrachtgever genoemd en de opstandige senioren zien dit stuk dan ook als ‘een couppoging’ van het bestuur en: ‘opvallend in het rapport is het ontbreken van kritiek op het bestuur van de FNV’.
Het is een onthutsend stuk. De onderlinge verhoudingen zijn totaal verziekt:
“De ’kampen’ praten al maanden niet meer met elkaar, maar vooral over elkaar. Een aanzienlijk deel van deze kaderleden ontbreekt het aan een minimale vorm van fatsoen. Als ze over het conflict met ons praten, spreekt het ene kaderlid over psychopaten, de ander spreekt over totaal incompetente nitwits. Dat geldt zeker ook voor het mailcontact. Het aantal mails met vooral vette hoofdletters, ook als er gemaild wordt naar DB-leden, is niet van de lucht.”
En dat is voor de FNV als geheel ook een ramp. Want gepensioneerden zijn een belangrijke doelgroep van de vakbond (je kunt er overigens over twisten of een bond niet primair voor werkenden zou moeten zijn, maar dat is een andere discussie). FNV Senioren heeft 18 van de 103 leden van het FNV Ledenparlement en is daarmee veruit de grootste fractie. Volgens CBS-cijfers is ongeveer 25% van de FNV-leden 65-plus. En volgens het rapport gaat nog eens 25% van de leden in de komende vijf jaar met pensioen:
“De FNV verliest veel leden. Komende vijf jaren pensioneert zo’n 25 procent van de leden. Volgens de laatste ledenonderzoeken zijn veel van de opzeggers juist in deze groep te vinden.”
Dat dit niet alleen gaat over de senioren onderling maken de adviseurs ook duidelijk:
“Sinds de oprichting van de huidige FNV in 2015 heeft het niet geboterd in de sector Senioren en tussen de werkorganisatie en een deel van het kader. (…) De werkorganisatie werkt - met instemming van de directeur FNV - al maanden niet meer voor voor het SB (wel voor de SR). Dit roept vanuit een deel van het kader reacties op als: “Wie is er hier de baas, de vereniging of de werkorganisatie!”
(SB=sectorbestuur Senioren, SR=sectorraad Senioren.)
Volgens de adviescommissie is de sfeer totaal verziekt en is sprake van een crisis en van wanverhoudingen. Maar omdat de senioren voor de bond zo belangrijk zijn, is dit meteen een heel fundamenteel probleem:
"We wisten dat het geen gemakkelijke opgave was maar we hadden tevoren niet gedacht dat de impact van deze crisis zo groot is en op redelijk korte termijn zelfs een gevaar betekent voor de FNV als geheel. (…) De huidige patstelling in de sector Senioren is op middellange termijn een grote bedreiging voor de FNV als geheel.”
De FNV kan absoluut niet duidelijk maken wat het betekent voor gepensioneerden. Daardoor lopen die leden massaal weg, op het moment van pensionering of vlak daarvoor:
bron: advies Commissie Goede Diensten
“Kortom, de FNV is tot op heden niet in staat gebleken een goede waardenpropositie te formuleren voor senioren. Een situatie die de FNV zich moet aanrekenen en ons inziens nog kan wijzigen om te voorkomen dat de grote uittocht van senioren begint. (…) Voordeel is dat, als deze stap nu gezet wordt, er op het moment dat de grote groep FNV’ers de komende vijf jaren met pensioen gaat, sprake is van een actief netwerk Senioren. Men is nog net op tijd.”
Volgens de drie adviseurs moet het landelijke FNV hard ingrijpen. Senioren zouden lid moeten blijven bij de sectoren waar ze gewerkt hebben, de aparte seniorensector wordt daarmee geschrapt. Vermoedelijk zal dit eerder tot meer oproer leiden. Want op deze manier wekt de FNV de indruk dat ze van opstandige senioren af wil komen, door ze een kopje kleiner te maken. Op de een of andere manier moet die patstelling doorbroken worden.
De adviseurs realiseren zich dat het dirty kan worden:
“Het algemeen bestuur dient alle direct betrokken hoofdrolspelers in het kader en management te vragen om voor 1 juni 2022 op te stappen. Als dat niet goedschiks kan dan kwaadschiks. Ook al betekent dit een rel in de media en/of rechtszaken.”
 
Lees hier het artikel van Marin Visser (Econoom en journalist)