Welke denkfout maakt Bernard van Praag (BvP) over pensioenen?
Vraag van Frank Kalshoven in de Volkskrant van 10 juni 2022.
 
  Antwoord:
BvP maakt geen denkfout!!!
 
Hij ziet het huidige pensioenvermogen als een bron van beleggingsinkomsten waar huidige en toekomstige gepensioneerden gebruik van kunnen maken. Dat leidt tot een lagere en stabielere premie dan nu.
Het huidige financiële toetsingskader (FTK) ziet het pensioenvermogen als onderpand voor alle (toekomstige) pensioenverplichtingen onder volledige nominale zekerheid. In de ogen van financiële economen wordt deze volledige zekerheid alleen bereikt door het vermogen te beleggen in risicovrije obligaties. De pensioenverplichtingen moeten daarom onder FTK worden gewaardeerd tegen de prijs van deze risicovrije obligatie1. En de kostprijspremie moet eveneens worden vastgesteld via deze rekenrente.
 
Voor pensioenfondsen heeft deze marktwaardering van de verplichtingen tot gevolg dat de balanswaarde van pensioenverplichtingen heel sterk kan fluctueren van het ene moment naar het andere. Er ontstaat een probleem wanneer de rente extreme vormen aanneemt zoals de afgelopen jaren met een rente die nagenoeg nul en voor veel looptijden zelfs negatief was. De koersen van obligaties en dus van de pensioenverplichtingen zijn daardoor extreem opgelopen2.In de jaren zeventig en tachtig van de vorige eeuw was er ook sprake van extreme renteniveaus: de nominale rente lag toen ver boven de 10%.
De pensioenverplichtingen zouden in die tijd onder het FTK heel laag zijn gewaardeerd waardoor de premie heel laag kon worden vastgesteld en de pensioen uitkeringen sterk zouden kunnen worden verhoogd. De recente periode vertoonde de tegenovergestelde situatie. Marktwaardering van pensioenverplichtingen onder extreme renteomstandigheden geeft verkeerde informatie over de structurele financiële positie van een pensioenfonds.
Helaas is in Nederland deze discussie getrokken in de tegenstelling jongeren en ouderen. Ouderen zouden de toekomstige pensioenen van jongeren opeten. Dit framen heeft, onterecht, een belangrijke bijdrage geleverd aan het wantrouwen tegen pensioenfondsen.
 
  Lees hier verder.