Hoe harder staatssecretaris Jetta Klijnsma vasthoudt aan het door de overheid bedachte “rekenrentemodel” om de soliditeit van pensioenfondsen te berekenen, des te harder groeit de twijfel over de vraag of dit model wel deugt.

Geen verhoging
Volgens dat rekenmodel maken pensioenfondsen te weinig rendement om in de toekomst aan alle pensioenafspraken te kunnen voldoen en daarom worden de pensioenen niet verhoogd. Dat gebeurde de afgelopen jaren niet en zal –als het aan Klijnsma (PvdA) ligt- ook de komende jaren niet gebeuren...

Genoeg geld om te verhogen
Wie met een ander dan het overheidsoog kijkt naar de pensioenfondsen ziet, dat ze er in werkelijkheid goed voorstaan. Het pensioenvermogen is de afgelopen jaren –ook tijdens de crisis- enorm gegroeid. De meeste pensioenfondsen maken een hoger rendement op hun vermogen dan de overheid ons doet geloven. Goed beschouwd is er alle reden om na jaren van stilstand de pensioenen wèl te verhogen: goed voor de gepensioneerden, goed voor de economie.

Motieven overheid niet duidelijk
Waarom het niet gebeurt is een volstrekt raadsel. Misschien gebrek aan lef van de politiek om op eerder ingenomen standpunten terug te komen: het zou tot gezichtsverlies kunnen leiden. Mogelijk ook heeft de overheid andere redenen om het pensioenvermogen niet aan te tasten en verder op te laten lopen. Zet politici in de buurt van een vermogen van bijna 1400 miljard (zo groot is de pensioenpot) en je hebt een explosieve combinatie, zo hoorden we deze week op een verkiezingsbijeenkomst van het CDA in Hilversum. Zoveel geld -meer dan strikt genomen nodig is om alle pensioenafspraken na te komen- vormt een verleidelijke spaarpot voor politieke partijen met wilde dromen over de toekomst. Er groeit twijfel over de werkelijke motieven om gepensioneerden niet hun waardevast pensioen te gunnen en het pensioenvermogen almaar te laten groeien in plaats van uit te keren.

Oneigenlijke doelen
Nu al kunnen we vaststellen dat met het rekenrentemodel oneigenlijke doelen worden gediend: de overheid leent via pensioenfondsen geld van de gepensioneerden en betaalt daarover nauwelijks rente, waardoor de staatsschuld vrijwel tegen een 0-percentage gefinancierd kan worden. Mede daardoor koerst Nederland af op een overschot op de betalingsbalans. Daarvan profiteren ook en met name de werkenden. Terwijl gepensioneerden hun koopkracht jaar-op-jaar zien dalen, zien de jongeren die koopkracht toenemen. In feite vloeit er dus geld van oud naar jong, anders dan de framing in de media doet vermoeden.

Gebrek aan lef
Opmerkelijk is de afwezigheid van de pensioenfondsen in deze discussie. Dat zou te maken kunnen hebben met de greep die De Nederlandsche Bank houdt op de pensioenwereld. Pensioenbestuurders die de toezichthouder bekritiseren lopen de kans ruw aan de kant geschoven te worden. Wie wil dit risico lopen? Er is geen overmaat aan lef of helderheid in deze sector. Individuele carrières lijken belangrijker dan solide opkomen voor de belangen van de deelnemers.

Onafhankelijk onderzoek
Het gaat om veel geld. Het gaat om de belangen van een groeiende groep Nederlanders die zich gesteld ziet voor toenemende kosten en afnemende inkomsten. Het is een goed moment om onafhankelijke deskundigen te laten kijken naar de vraag of het rekenrentemodel klopt of op de stapel vergissingen van dit kabinet thuishoort. Zolang zo’n onafhankelijke analyse uitblijft is er reden om te twijfelen aan de bedoelingen van dit kabinet en zijn gedoogpartners.