item webimage 20180605170821 pensioenakkoord WV

Wie hebben er baat bij het pensioenakkoord in wording, zoals we dat nu kennen uit verschillende publicaties? Hieronder zetten we verlies en winst zo goed mogelijk op een rij.

Het recht op een gegarandeerd pensioen vervalt

Voordeel voor de werkgever
Dat heeft voordelen voor werkgevers. Zo zijn ze af van de verplichting om bij te storten of de pensioenpremie te verhogen als economische omstandigheden tegenvallen. Ze krijgen meer zekerheid over de premie, die ze moeten betalen en zijn zo beter in staat de kosten in de hand te houden en mogelijk te verlagen.

Voordeel voor de overheid
De overheid is een grote werkgever en heeft baat bij een evenwichtige premiebetaling. Ook voor de overheid is dit een interessante manier om de kosten in de hand te houden en dan gaat het bij deze werkgever om een substantieel bedrag.
De overheid vervult in de pensioendiscussie een dubbelrol. Het kabinet moet enerzijds de belangen van alle gepensioneerden goed in de gaten houden. Gepensioneerden hebben belang bij een zo goed mogelijk pensioen. Tegelijk vormen de pensioenen van ambtenaren voor de overheid een grote kostenpost. Van de overheid wordt dus verwacht, dat die gas geeft en remt tegelijk.

Nadeel voor de overheid
De vakbeweging wil in ruil voor hervorming van het pensioenstelsel, dat de AOW-leeftijd minder snel verhoogd wordt dan het kabinet van plan is. Hieraan hangt een stevig prijskaartje, dat door de overheid betaald moet worden. Het is een politiek gevoelig onderwerp, maar de uiteindelijke kosten van het minder snel optrekken van de AOW-leeftijd zouden best mee kunnen vallen nu uit recente cijfers blijkt dat de levensverwachting van 65-plussers minder hard stijgt dan kortgeleden nog werd aangenomen.

Voordeel voor gepensioneerden
Als de garantie op een pensioen van een tevoren bepaalde omvang vervalt, kan het toezicht op pensioenfondsen vereenvoudigd worden. Het versoepelen van het toezicht heeft als bijkomend voordeel, dat lopende pensioenen eerder aangepast kunnen worden aan de stijging van de prijzen. Dat is al lange tijd niet meer gebeurd en sommige gepensioneerden met een aanvullend pensioen hebben daardoor een koopkracht achterstand van 15% opgelopen.
Als de vakbeweging zijn zin krijgt, zal de AOW-leeftijd minder snel stijgen. Wat daarvan het voordeel is voor mensen met een zwaar beroep, zal duidelijk zijn.

Nadeel voor gepensioneerden
Het recht op een gegarandeerd pensioen vervalt. De omvang van het pensioen wordt afhankelijk van de economische ontwikkelingen. Vallen ze mee, dan kan het pensioen hoger uitvallen. Vallen de economische ontwikkelingen tegen dan zal de uitkering aan het eind van de rit lager zijn

Welk belang hebben de onderhandelen partijen?
Voor de werkgevers betekent dit dat hun pensioenkosten in de toekomst minder hard zullen stijgen en dat er meer zekerheid ontstaat rond de omvang van de kosten.
De vakbeweging probeert op deze manier het vertrouwen van de oudere leden te herwinnen. De vakbonden hebben de afgelopen jaren, een ambivalente koers gevaren ten aanzien van de pensioenen. Ze zaten dan ook klem tussen de belangen van hun jongere leden, die nog werken en hun oudere leden, die met pensioen gaan of zijn. Werkenden hebben belang bij een zo hoog mogelijk netto loon, dat ze nu kunnen besteden. Investeren in pensioen betekent minder inkomsten nu, ten faveure van een beter pensioen in de toekomst. Nu inleveren om het straks beter te hebben, is bij jongeren geen populair verhaal en daarom hinkte de vakbeweging lang op twee gedachten: beetje opkomen voor de werkenden en een beetje opkomen voor de gepensioneerden. Dat leverde een beleid op van vlees noch vis. De achterban van de vakbeweging vergrijst in hoge mate en dat is waarschijnlijk de reden dat de vakbeweging inmiddels een zwaarder accent legt op goede pensioenen.
Dan de overheid. Die heeft als groot werkgever belang bij het matigen van de kosten, maar lijkt met dit pensioenakkoord niet zoveel op te schieten. Tegenover een stabieler kostenpatroon staan aanmerkelijk hogere uitgaven voor de AOW. Het is de vraag welk argument de overheid zwaarder zal laten wegen. Als de AOW-leeftijd minder snel wordt verhoogd, zoals werkgevers en vakbeweging nu bepleiten, zou dat 1,5 miljard euro kosten. Maar omdat de levensverwachting minder hard stijgt dan verwacht vallen de uiteindelijke kosten mee.