item webimage 20190925090934 Klaas Knot

De Telegraaf heeft vandaag (23 september 2019) een interview met Klaas Knot, de president van De Nederlandsche Bank die zich zelden in de media verantwoordt voor het door hem gevoerde beleid. Klaas Knot is de man van het toezicht op de Nederlandse pensioenfondsen, internationaal behorend tot de beste pensioenstelsels. Zachte heelmeesters maken stinkende wonden: daarop komt zijn verhaal neer. Daarom pleit de topman van de DNB ervoor om door te pakken bij het korten op de pensioenen. Beter in één keer goed, dan de komende jaren elke keer maar half.

Oude verhaal
Wat is het meest opvallende aan dit interview? De naald hangt nog steeds in dezelfde groef: Knot herhaalt zijn bekende pleidooi. De discussies van de afgelopen maanden over de toekomst van het pensioenstelsel hebben op hem geen vat gehad, niet geleid tot andere opvattingen. De boekhoudkundige visie is nog steeds dominant, maatschappelijke compassie ontbreekt. Wie op zoek gaat naar een begrijpelijke onderbouwing van zijn visie komt van een koude kermis thuis. Er wordt in dit interview helemaal niets nieuws gezegd. Het draagt hooguit bij aan het overheidsframe dat het met de pensioenen niet goed gaat en dat daarom kortingen nodig zijn. Opmerkelijk daarom dat deze publicatie komt aan de vooravond van een kamerdebat over dit onderwerp. Het past dus perfect in de al langer gevolgde overheidsstrategie die maar één boodschap kent: het pensioenstelsel moet op de schop. De pijn kan beter meteen genomen worden, zegt Knot. Welke pijn? En waarom? Op basis van welke rekensommen? Knot laat het in het midden en de verslaggever van De Telegraaf vraagt er niet naar.

Doof voor andere geluiden
De DNB-president lijkt doof voor het groeiend leger deskundigen dat zegt dat er genoeg geld in de pot zit om alle pensioenen te garanderen, voor nu en in de toekomst. Het belangrijkste probleem bestaat eruit dat de dekkingsgraad is gekoppeld aan de rekenrente die mede door ECB-beleid zo dramatisch is gedaald, maar bovendien geen goed beeld geeft van de werkelijke conditie van pensioenfondsen die in het algemeen goede rendementen maken. Door dat rekenmodel lijken de pensioenfondsen in nood, maar in werkelijkheid is daar geen sprake van. Knot negeert de argumentatie en de verslaggever vraagt er niet over door.

Europees belang boven het Nederlandse
Het is duidelijk dat de topman van De Nederlandsche Bank de belangen van Europa stelt boven die van 8 miljoen werkenden die bezig zijn met het opbouwen van pensioen en de ruim 3 miljoen ouderen die al pensioen hebben. De Europese Centrale Bank voert een beleid dat goed is voor schuldenlanden als Italië waar ze er niet in slagen de overheidsfinanciën op orde te krijgen. Daardoor is er steeds opnieuw behoefte aan goedkoop geld om die schulden te financieren. Dat goedkope geld wordt vrijwel gratis geleverd door de Europese Centrale Bank. Mede (maar niet uitsluitend) daardoor daalt de rente. Prettig voor landen met grote schulden, vervelend voor 11 miljoen Nederlanders omdat daardoor hun pensioen verdampt. Onprettig, zo geeft ook Klaas Knot toe. Niet verstandig ook, omdat het beleid economisch niet het gewenste effect lijkt te hebben. En toch werkt de president van De Nederlandsche Bank eraan mee.
Heeft hij Draghi uitgelegd dat dit beleid slecht is voor Nederland?, vraagt de verslaggever. Nee, zegt Klaas, in de officiële vergadering niet aan de orde gesteld. Zou hij niet meer moeten optreden als belangenbehartiger van Nederland? Nee, zegt Knot. Als hij in Frankfurt aan de vergadertafel zit tellen de afzonderlijke Nederlandse belangen niet in het bijzonder mee. Draghi heeft er geen boodschap aan en Knot kan het billijken.

Waarom niet de Europese rekenrente gehanteerd?
Als Europees beleid zo belangrijk is, zou de president van De Nederlandsche Bank dan niet consequent moeten zijn en kunnen toestaan dat voor de Nederlandse pensioenen dezelfde rekensystematiek wordt toegepast als die geldt voor de rest van de Eurozone? Dat zou onmiddellijk leiden tot een versterking van de dekkingsgraad van onze pensioenfondsen. Knot laat het in het midden en de verslaggever vraagt niet naar de ratio van dit selectieve winkelen.

Gepensioneerden willen terug wat de overheid ooit nam
Hoe zit het met de 30 miljard euro die de kabinetten Lubbers en Kok ooit uit het ABP haalden, het pensioenfonds van de ambtenaren? Pensioendeskundigen zeggen dat het ABP nu niet zou hoeven korten als de overheid dit bedrag zou terugbetalen en beginnen met een procedure om dat alsnog voor elkaar te krijgen.
Knot heeft het er niet over en de verslaggever vraagt er niet naar.

Botsing van belangen
In weinig is Klaas Knot in dit interview duidelijk, maar hierover laat hij geen mist ontstaan: zijn opmerkingen maken pijnlijk duidelijk dat de gepensioneerden het slachtoffer zijn van een ingewikkeld belangenconflict. Knot als behartiger van het Europese belang, versus Knot als toezichthouder op de Nederlandse pensioenfondsen. Het zijn twee loyaliteiten die zich kennelijk niet (meer) laten verenigen. De belangenverstrengeling begint in dit pensioendossier steeds meer te knellen.

Hier vindt u het Telegraaf-artikel: www.telegraaf.nl