Ook het ABP bestuur begrijpt nu eindelijk dat het ABP in zwaar weer is. In de media moeten de verplichte deelnemers rijp gemaakt worden voor een directe korting op hun nominale pensioenen. Over indexatie wordt al lang niet meer gepraat. Gepensioneerden zijn de slachtoffers, maar daar hoef je als ABP natuurlijk niet mee te communiceren. Met een grote dosis woede schrijft Kees de Lange zijn weblogBelogen en bedrogen’.

Nieuws op pensioengebied is tegenwoordig uitsluitend slecht nieuws. En nieuws op pensioengebied waar FNV-bons Peter Gortzak bij betrokken is, is meestal nog slechter dan de doorsnee ellende. Zo ook nu. Want vakbonden en werkgevers schijnen het eens te zijn geworden om onder meer de verworven pensioenrechten van gepensioneerden ter discussie te stellen. Een verlaging van pensioenen dus, in gewone-mensen-taal. In zijn weblog gaat Kees de Lange nog eens kritisch op de zaak in, onder de titel ‘Nou nee, niet helemaal…’.

Het kan altijd nog erger als het om onze pensioenen gaat. De nieuw benoemde minister Kamp (VVD) laat al kort naar zijn aantreden zien helemaal niets op te hebben met de belangen van miljoenen gepensioneerde Nederlanders. Zij zijn de klos, en zien zonder dat hen ook maar iets gevraagd wordt hun koopkracht verder verdampen. Leo van Heesch heeft er in zijn weblogHuilen met de wolven’ geen goed woord voor over.

De overheid stelt zich graag op als de welbekende Robin Hood. Echter, ze hebben het niet helemaal goed begrepen. In plaats van te stelen van de rijken om de armen te helpen, doet zij precies het omgekeerde. Belastingbetalers en gepensioneerden mogen bloeden voor de banken die door eigen toedoen in de problemen zijn gekomen. Joop van Vliet heeft er in zijn weblogDe ene drenkeling is de andere niet’ weinig goede woorden voor over.

De nieuwe politieke partij 50PLUS (OokU) heeft als belangrijk programmapunt om de belangen van ouderen, met name ook op pensioengebied, te beschermen. Daar is in de huidige barre tijden alle reden toe. Waar de Haagse politiek de andere kant op kijkt of ouderen beziet als de categorie bij uitstek die wel financieel geplukt kan worden, komen de ouderen nu eindelijk in opstand. De dreiging dat de pensioenen bij Smit Sleepdienst in de Rotterdamse haven met ruim 13 % gekort zouden worden, heeft maatschappelijk veel losgemaakt. Voor 50PLUS was er alle aanleiding mr. John Peters opdracht te geven in deze onverkwikkelijke zaak op 1 december 2010 aangifte te doen. Lees het persbericht dat door 50PLUS is uitgebracht, en neem kennis van de dagvaarding. We blijven u op de hoogte houden. Meer over 50PLUS treft u aan in een artikel op 29 november 2010 van Jaap Roelants, “Nieuwe ‘PensioenPartij’:50PLUS” op de website van Geld & Recht.

Voor de NBP is op dit moment het belangrijkste nieuws dat onze voorzitter Prof. Dr. Kees de Lange terug treedt als voorzitter. Voor nadere informatie verwijzen wij naar ons persbericht en het weblog ‘Voorzitter legt functie neer’ van Leo van Heesch.

De achterstand van gepensioneerden in vergelijking met hun werkende (ex)collega’s is het afgelopen jaar opnieuw toegenomen. Zoals uit bijgaande tabel voor ABP-gepensioneerden blijkt is de achterstand in drie jaar tijd opgelopen tot 8%.(voorlaatste kolom) Als wij gaan kijken naar wat wij de afgelopen jaren gemist hebben en ook nooit meer zullen krijgen, dan is dat ruim 24% (laatste kolom) ofwel drie maandlonen.
Soortgelijke berekeningen kun je bij alle grote pensioenfondsen maken. Een fonds als PNO-Media indexeert al een lange reeks van jaren niet meer en daar zijn de achterstanden nog veel dramatischer. Het is curieus dat juist deze week bekend werd dat het pensioenfonds voor het Film- en Bioscoopbedrijf zich heeft laten opslokken door PNO. Zij hebben de regie in handen gegeven van een wel heel kwalijke regisseur.

Ook de afgelopen week gingen sommige televisierubrieken weer vrolijk door met de afgekloven cliché’s ontstaan door de reclames van sommige verzekeraars. De rijke ouderen met hun grote huizen, dure auto’s, cruises, stedentrips en exotische golfresorts waren weer volop aanwezig.
Om nog maar te zwijgen over de wijze waarop Uitgesproken Wakker Nederland onder leiding van Joost Eerdmans op ongekende wijze babyboombashing beoefende. Je zit je verbijsterd af te vragen wat deze hetze nog met journalistiek te maken heeft.
Gelukkig is er tegenwicht maar jammer genoeg met minder groot publiek. Zo werd onze ex-voorzitter Kees de Lange geïnterviewd door het blad “Actuaris”. Lees dit interview.

Laten wij het nog maar eens duidelijk zeggen. De gepensioneerden van nu hebben zelf het vermogen opgebouwd door het betalen van premies (jarenlang zelfs zeer hoge premies) voor hun pensioen. Dat de pensioenfondsen in problemen zijn is te wijten aan het graaigedrag in de jaren ’90 door overheid, werkgevers en vakbonden waardoor vele miljarden uit de pensioenpotten zijn verdwenen. Op 5 februari zal het programma Zembla hieraan een uitzending aan wijden. Zolang de dekkingsgraad niet langdurig beneden de 100 is, hoeven jongeren niet bang te zijn, dat wij op hun zak pensioen genieten. Het zijn echt onze eigen centen.
Wat de AOW betreft, om dat betaalbaar te houden wordt een steeds groter deel gefinancierd uit de belastingen waar ook de ouderen hun bijdrage aan leveren. Bovendien worden zij nu extra aangesproken via de zogenaamde houdbaarheidsbijdrage (Bosbelasting)

De afgelopen week is weer een nieuw convenant afgesloten. De naam is Convenant Bevordering Diversiteit Pensioenfondsen. Gezien de geschiedenis van de convenanten op pensioengebied ben ik bang dat al die diversiteit toch weer een vakbondslabeltje zal hebben en dat het convenant voor de zoveelste keer moet dienen om een wettelijke regeling te frustreren.

Uit een recent onderzoek van De Nederlandsche Bank blijkt dat werknemers bereid zijn om aanzienlijk meer premie te betalen als zij daardoor verzekerd zijn van een zeker pensioen. Het lijkt wel of de vakbonden die beweren dat de premies niet verder omhoog kunnen, niet weten wat de mensen die ze zeggen te vertegenwoordigen, echt willen.

Inmiddels wordt er nog steeds gesleuteld aan het zogenaamde “Pensioenakkoord” Maar kennelijk beginnen ook de leden van de vakbonden in de gaten te krijgen dat hen een oor wordt aangenaaid. Wij krijgen signalen dat men zich begint te roeren. De NVOG begint een E-card actie tegen het Pensioenakkoord rondom Valentijnsdag op 14 februari. Kijk rond die tijd even op hun site www.gepensioneerden.nl en doe mee aan die actie. In aansluiting hierop zijn wij zelf bezig met het opstarten van een actie “Geen knollen maar citroenen” Lees daarover meer in het weblog. Als u mee wilt denken en mee wilt doen, laat ons dat dan weten via een mailtje naar: Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.

Als u mocht denken dat bovenstaande kop afkomstig is van achterdochtige NBP-bestuurders, dan moet ik u teleurstellen. Het is een uitspraak van Professor Dr. Jan van de Poel, emeritus hoogleraar risicobeheer en van 1997 tot 2003 lid van de directieraad en CFO van het ABP.

Wat brengt een man met zo’n staat van dienst tot deze uitspraken. Volgens hem is het al verdacht dat de onderhandelingen achter de schermen plaats vinden terwijl de pensioensector en vooral het publiek in het duister tasten. Daarnaast zijn er geruchten die het ergste doen vermoeden. Zo zou de indexatie van pensioenen feitelijk worden afgeschaft en dat is volgens hem (en niet alleen volgens hem) de bijl aan de wortel van ons pensioenstelsel.

Vervolgens wil men weer naar een vaste rekenrente waardoor het contact met de marktrente verloren gaat en men zou afwillen van het instrument van de dekkingsgraad. Het zicht op hoe een pensioenfonds er nu echt voorstaat gaat dan volledig verloren en daarmee het zicht op noodzakelijke maatregelen. Pensioenfondsen worden een soort beleggingsclubs die geen beloftes meer doen maar verdelen wat er in kas is.

Je kunt ons verwijten dat wij weer een plaat opzetten die grijs is gedraaid, maar weer wordt er door de werkgevers, de vakbonden en de overheid zonder ons over ons beslist. Wij laten dit niet gebeuren. Wij starten zoals al eerder aangekondigd een kaartenactie “Geen knollen voor citroenen” tegen dit onzalige pensioenakkoord. Bekijk onze actiekaarten en organiseer zelf een sneeuwbal van kaarten via uw partner, kinderen, vrienden, collega’s, buren en kennissen. Kaarten kunt u bij ons bestellen via een mailtje naar Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken..

Dan de Zembla-uitzending over het gegraai door overheid en werkgevers in de pensioenpotten. Schaamteloos is er gestolen uit uw gespaarde en uitgestelde loon. Lees hiervoor het weblog ‘Hoorzitting of schokdemper ?’ van Leo van Heesch.

Simon van der Schoot, lid van de Deelnemersraad van het ABP heeft over die diefstal een open brief geschreven naar premier Rutte.

Het AOW-spaarfonds blijkt een spookfonds kopte onlangs het Financieel Dagblad. Het is in goede tijden opgezet als een spaarfonds om de latere tekorten door vergrijzing bij de AOW op te vangen. Alleen is het er nooit van gekomen. Weliswaar wordt er elk jaar een briefje in het fonds gestopt voor een aantal miljarden, maar het is monopolygeld. Henk Brouwer, als topambtenaar ooit betrokken bij het uitdenken van het fonds zegt nu kort en bondig dat het geen fonds is omdat er niets in zit. Opheffen dus en onszelf niets wijsmaken.

Nog meer schijnzekerheden. De NBA, de belangenorganisatie van Accountants vindt dat de onzekerheden bij de pensioenaanspraken veel beter moeten worden benadrukt. Pensioenen zijn veel onzekerder dan deelnemers vaak denken. Ook hier schiet de communicatie door de pensioenfondsen al jaren tekort.

De verkiezingen voor provinciale staten hebben de nieuwe partij 50PLUS een achttal statenzetels opgeleverd. Het meest succesvol was men in Limburg waar de partij van Jan Nagel en onze ex-voorzitter Kees de Lange een tweetal zetels veroverde. Voor de Eerste Kamer is men zeker van 1 zetel en mogelijkerwijs kan er ook nog een tweede zetel worden binnengesleept.

Simon is boos.

De gebeurtenissen rondom de pensioenen zijn voor velen onverteerbaar. Simon van der Schoot, onafhankelijk lid van de Deelnemersraad ABP maakt zijn opmerkingen over de hoorzitting in de Tweede Kamer, die inmiddels geen hoorzitting meer is maar een gesprek en hij windt zich terecht op over de houding van de zogenaamde sociale partners die menen naar eigen goeddunken te kunnen omspringen met de eigendommen van werknemers en gepensioneerden.

Aanzet tot een fundamentele discussie.

Zoals ook in ons blad Pensioenbelangen, hoeft niet alles op onze website “His masters voice “ te zijn. Joop van Vliet probeert in zijn weblog een aanzet te geven tot een fundamentele discussie.

Bodem weg onder pensioen.

Dit was de kop op de voorpagina van het Financieel Dagblad, toch niet echt een sensatiekrantje, van maandag 7 maart. Na een hele week van publicaties had deze krant op 14 maart nog steeds een enorme scepsis, waar zij schreven “Pensioen: garantie tot aan de deur”.

De artikelen gingen over de contouren van het zogenaamde pensioenakkoord die nu langzaam uit de mist van geheimzinnigheid duidelijk worden. Als een degelijke krant, gespecialiseerd op financieel-economische onderwerpen, tot zo’n conclusie komt is er dus echt iets aan de hand.

De onrust die ook toeneemt onder de werknemers en de leden van de vakbonden was aanleiding voor de onderhandelaars van de vakbonden om naar De Telegraaf te stappen om uit te leggen hoe goed ze wel niet bezig waren. Ook in hun eigen publicaties lichtten ze deze week een tipje van de sluier op. Dat mag dan als winst worden beschouwd na een jaar lang handjeklap met de werkgevers in de achterkamertjes met een bordje “streng verboden voor belanghebbenden” op de deur. Dat ze zelf ook weten hoe achterbaks ze bezig zijn, blijkt uit hun eigen publicatie waarin ze stellen dat de onderhandelaars nu een exclusief boekje open doen in de Telegraaf.

Ze beginnen weer met de worst dat iedereen zelf mag kiezen wanneer hij met pensioen gaat. Het probleem om dan toch de werknemers niet te veel te laten inleveren als zij dat met 65 jaar willen, is echter nog niet opgelost. Een tweede worst is de verhoging van de AOW. Daarover moet nog met minister Kamp worden gepraat. Die staat net als het hele kabinet natuurlijk te trappelen om miljarden extra uit te geven. Prof. Dr. Bernard van Praag heeft er afgelopen week in een interview terecht op gewezen dat het omslagstelsel dat de AOW is, door de vergrijzing toch al moeilijk te handhaven is, dus je kunt je afvragen of dit geen luchtfietserij is van de vakbonden.

In het nieuwe stelsel zouden tegenvallers beter kunnen worden opgevangen, omdat het systeem flexibeler is. De risico’s zouden over een aantal jaren worden gespreid terwijl er een extra voorziening komt om tegenvallers op te vangen. Heet dat in het bestaande stelsel niet “Buffer”. Hoe dat verder concreet wordt uitgewerkt blijft voorlopig in de hardnekkige mist hangen.

Wat wij ook verkeerd hebben begrepen is het feit dat de maximalisatie van de premie volgens ons een cadeautje is voor de werkgevers. Dat is helemaal niet het geval hoor.
De huidige premie is een zogenaamd kostendekkende premie. Maar in die kostendekkende premie zit geen compensatie voor toekomstig koopkrachtverlies. Dus op basis van die premie kan de koopkracht niet worden gehandhaafd, laat staan gegarandeerd. Uit verschillende recente onderzoeken blijkt dat werknemers bereid zijn meer premie te betalen als zij daardoor meer zekerheid krijgen over hun oudedagsvoorziening. Kennelijk zijn de vakbonden het contact met de werkende bevolking geheel kwijt geraakt. Klakkeloos hebben zij het standpunt van de werkgevers overgenomen dat de premie onder geen voorwaarde meer omhoog mag.

Verder worden er door de heren allerlei kreten geslaakt, zonder dat dit verder wordt onderbouwd zoals: “als wij niets doen komen de pensioenfondsen in problemen en moet er misschien wel vaker afgestempeld worden”. En “wij denken dat het beter is om centraal afspraken te maken en zo de werkgevers in toom te houden”. Ik kan u verzekeren, de werkgevers leunen achterover en lachen zich kapot. De premie is gemaximeerd en zij lopen geen enkel risico meer.

Haar in de soep.

Maar deze week bleek er toch een haar in de soep of zo u wilt een kink in de kabel. Om het nieuwe stelsel goed op te kunnen starten moeten de 800 miljard aan oude rechten in het nieuwe systeem worden “ingevaren”. In hun ijver om het bestaande stelsel om zeep te helpen hadden de onderhandelaars verzuimd om na te gaan of dat juridisch wel kon. Zij gedragen zich al decennia als eigenaren van de pensioenvermogens en meenden ook nu maar te kunnen beslissen zonder de feitelijke eigenaren, werknemers en gepensioneerden daar in te kennen.

De landsadvocaat kwam deze week tot de conclusie dat het toch niet zo simpel was als werkgevers en vakbonden dachten. Opgebouwde rechten kunnen onder Nederlands recht, alleen worden aangepast als het handhaven van opgebouwde rechten tot onaanvaardbare gevolgen zou leiden. Het is de rechter die dat laatste bepaalt. Daarnaast heeft een ieder recht op een ongestoord eigendomsrecht en dat geldt ook voor het recht op pensioen.

Kennelijk zijn de vakbonden nu ook overtuigd dat zij de bestaande rechten niet zo maar kunnen overhevelen in een nieuw systeem. In de Volkskrant van 14 maart maken de voorzitters van FNV-bondgenoten en ABVA KABO de draai van hun leven als zij schrijven: “Alles wijst er op dat het overbrengen van alle opgebouwde pensioenen naar een nieuw sterk afwijkend systeem onmogelijk is. Een sterk afwijkend systeem leidt tot onzekerheid en biedt geen oplossing.” Ben ik nou gek of zijn zij het. Hebben zij niet een jaar lang in alle beslotenheid gesleuteld aan een sterk afwijkend systeem en verlangden zij niet van de politiek dat die de wet zo zou veranderen, dat de bestaande rechten zouden worden “ingevaren” in het nieuwe systeem.

Voor de rest kun je het artikel in de Volkskrant kwalificeren als public relations praat om de onrust te sussen, zonder dat helder wordt hoe zij de oplossing van de problemen zien. Wij wachten het verdere verloop van het geknutsel met onze pensioenen af en houden u op de hoogte.

Al negen maanden geleden schreven wij in ons blad Pensioenbelangen, dat het cadeautje dat werkgevers en vakbonden voor de werknemers en gepensioneerden hadden bedacht om hun onzalige plan acceptabel te maken, namelijk verhoging van de AOW, het terrein was van de regering. Gezien de problemen die de regering heeft om 18 miljard ergens vandaan te halen vonden wij het niet erg waarschijnlijk dat de politiek dat cadeautje zou verzilveren. Minister Kamp was enthousiast over het pensioenakkoord maar zweeg in alle talen over het deel dat hij geacht werd te leveren. Nog onlangs verklaarden FNV en CNV dat de verhoging van de AOW het hart was van het akkoord. Gedwongen door de opstand van FNV Bondgenoten en ABVA KABO werd geëist dat Kamp eindelijk met de billen bloot kwam. Op 20 april heeft de minister in de Tweede Kamer laten weten dat hij weinig mogelijkheden ziet tot verhoging van de AOW. Wel had hij waardering voor de “constructieve voorstellen” van de sociale partners om die verhoging te financieren. Nou die voorstellen kwamen neer op een verlaging van de ouderen kortingen. Te verwachten is dus een piepkleine verhoging die volledig door de ouderen zelf wordt betaald. Wat je noemt een sigaar uit eigen doos. Hoe naïef kun je als top van de vakbeweging zijn om dit niet al te voorzien op het moment dat je het opschrijft.

Na maanden onderhandelen in de achterkamertjes was men bijna rond met het pensioenakkoord. Het APG kondigde begin maart een symposium aan onder de titel “Het pensioen van morgen” met als sprekers: Bernard Wientjes, Agnes Jongerius en Henk Kamp. Kennelijk moest het nieuwe akkoord eensgezind en krachtig worden neergezet. Twee weken later kregen wij het bericht dat het symposium voorlopig was uitgesteld. Wat was er gebeurd. Op de eerste plaats had de Landsadvocaat aan de minister laten weten dat de wijze waarop men de bestaande rechten wilde “invaren” in het nieuwe stelsel juridisch niet mogelijk was. De NVOG was daar allang achter en bereidde juridische acties voor, de Stichting Pensioenbehoud was er speciaal voor opgericht en ook wij als NBP waren ons aan het beraden op juridische acties. Maar bij de werkgevers en vakbonden was het kennelijk nog niet opgekomen om dat eerst eens te laten uitzoeken alvorens verder te gaan. Een tweede kwestie die wij al in juni van het vorige jaar signaleerden was dat voor de werkgevers optimale zekerheid werd geboden terwijl alle risico’s van rente, beleggingen, inflatie en langer leven bij de werknemers en gepensioneerden terecht kwamen. Zoals gezegd na negen maanden kwamen onder andere FNV Bondgenoten en de ABVA KABO daar ook achter en kwamen in verzet. Maandag 18 april leken de rijen weer gesloten maar de belangrijkste onderhandelaar Peter Gortzak werd teruggestuurd om te bezien of de risico’s niet beter verdeeld konden worden en tevens werd duidelijkheid geëist van minister Kamp. Die duidelijkheid is er nu en als dat het hart van het akkoord is zoals de vakbeweging zegt, dan zullen er knappe chirurgen nodig zijn om dit akkoord nog te redden.

Overigens hebben wij na alle geheimzinnigheid het concept-akkoord nu eindelijk in handen. Het hele stuk ademt aan alle kanten dat de werkgevers en de vakbeweging uw uitgestelde en gespaarde loon beschouwen als hun persoonlijk eigendom, waarmee zij kunnen doen en laten wat ze willen. In een radiodiscussie afgelopen week zei de voorzitter van het CNV op een gegeven moment; “De pensioenen zijn het eigendom van de werkgevers en de werknemers”. Nee mijnheer Jaap Smit, van de werkgevers zijn de pensioenen al helemaal niet. Die houding heeft er in de jaren 90 van de vorige eeuw toe geleid dat de werkgevers miljarden uit uw en mijn eigendom hebben gestolen. De Pensioenpot is het uitsluitende eigendom van de werknemers en gepensioneerden en ook u als vakbeweging, die nog nauwelijks representatief is, moet eens afleren u te gedragen als eigenaar. Het tekent helaas wel de mentaliteit van degenen die menen doorlopend zonder ons over ons te beslissen. In zijn vorige baan was Jaap Smit directeur van het bureau slachtofferhulp. De slachtoffers van alle pensioenellende zijn de deelnemers, dus mijnheer Smit, er is werk aan de winkel.

Laten wij met een positief bericht eindigen. De twee grootste pensioenfondsen, het ABP en Zorg en Welzijn hebben een dekkingsgraad per 1 april van 112 respectievelijk 111. Dat betekent nog lang niet dat wij er zijn, maar het gaat de goede kant op. PME en PMT laten ook enige verbetering zien maar blijven toch nog achter en hebben de magische grens van 105 nog niet bereikt. Kennelijk hebben zij hun renterisico’s minder slim afgedekt dan de twee grootste fondsen waardoor zij minder hebben geprofiteerd van de stijging van de rente.

Lees ook het weblog ‘Tips om je weer eens lekker te ergeren’ van Joop van Vliet.

Het NBP heeft besloten om samen te werken met de stichting Pensioenbehoud.