Het ABP laat zijn gepensioneerden in de kou staan

Op woensdagmiddag 8 april 2026 was ik in Zeist bij de presentatie van het ABP over het nieuwe pensioenstelsel dat per 1 januari 2027 ingaat. De presentatie was gelikt. Toch sliep ik de nacht daarna slecht.

De kern van mijn onvrede — en ik sta daarin bepaald niet alleen — is de indexatie-achterstand, ultimo 2024 opgelopen tot bijna 22 procent. Niet alleen hoe die is ontstaan, maar vooral hoe weinig ervan wordt goedgemaakt bij de overgang naar het nieuwe stelsel.

Toen ik in overheidsdienst trad, gold als uitgangspunt een welvaartsvast pensioen: gekoppeld aan de loonontwikkeling. Aan die koppeling is in de jaren tachtig en negentig al flink gesleuteld, en na de privatisering van het ABP in 1996 is zij in de praktijk losgelaten. Ik vind het schandalig dat niemand die toezegging heeft waargemaakt. De werkgevers niet, ondanks hun zorgplicht. De werknemers niet, ondanks de solidariteit waarop zij zich beroepen. En het ABP niet, ondanks alle deskundigheid die het in huis heeft en waartoe het toegang heeft.

Is binnen de overheidspensioenorganisatie ooit overwogen of bepleit om de welvaartsvastheid over de periode tot 1996 alsnog waar te maken? Zo ja, waarom is het er niet van gekomen? Zo nee, waarom niet — en waarom wordt het nu niet alsnog aangekaart?

Solidariteit in één richting

Het stelsel waarvoor is gekozen heet het solidaire pensioenstelsel. Uitgerekend bij de beleggingen laat het de solidariteit los. Gepensioneerden krijgen een "veiliger" beleggingspakket toebedeeld dan werkenden, en dus op langere termijn een lager verwacht rendement. Een koopkrachtig pensioen zit er daarmee niet in. Het ABP zegt het ook niet toe en noemt het zelfs niet als uitdrukkelijk streven.

Tegelijkertijd mogen — moeten — gepensioneerden wél meebetalen aan de compensatie voor het afschaffen van de doorsneepremie. Verplicht solidair met de werkenden, terwijl zij zelf geen premie meer betalen. Die keuze is onevenwichtig en is de gepensioneerdenbonden en -koepels door de strot geduwd.

Evenwichtig?

Het ABP en toezichthouder DNB schermen graag met "evenwichtig beleid": een evenwichtige verdeling van voor- en nadelen tussen werkenden en gepensioneerden. Laten we die balans eens opmaken.

Gepensioneerden verloren jarenlang koopkracht door de uitgebleven indexatie. Door de daling van de rekenrente verschoof bovendien impliciet pensioenvermogen van oud naar jong. Werkenden kregen te maken met een hogere pensioenleeftijd en een lager opbouwpercentage — maar dat raakt hun toekomstige opbouw, niet de verdeling van de pot die er nu ligt. Ook zij lopen indexatie mis, maar over een aanzienlijk kortere periode.

Mijn vraag is eenvoudig: hoe is dat evenwicht precies vastgesteld, en wie heeft die weging getoetst? Het is in deze tijd van technische mogelijkheden toch geen gevoelsmatige afweging geweest, maar een gekwantificeerde? Kom er mee voor de dag!

De weeffout en de rol van DNB

Was de rekenrente in 1996 zo laag geweest als nu, dan had de Stichting Pensioenfonds ABP bij de start een aanzienlijk grotere pot mee moeten krijgen dan de voorziening op basis van 4 procent rekenrente plus een buffer van 10 procent. Dat aspect had onder een garantieregeling van overheidswege moeten vallen — net als de toegezegde welvaartsvastheid zelf.

Door de dalende marktrente ontstonden dekkingstekorten en stelde het ABP jarenlang herstelplannen op, die door DNB werden goedgekeurd. Ze werkten niet. Wat DNB niet deed, was haar invloed aanwenden om de weeffout in de wet aan te pakken: de marktrente als rekenrente (zie Arjen Siegmann in Zwarte Zwanen). Het ABP heeft daar evenmin ooit een vuist voor gemaakt; het verontschuldigde zich jarenlang dat het niet kon indexeren en huilde krokodillentranen.

De marktrente als rekenrente dwong pensioenfondsen bovendien min of meer tot afdekking van het renterisico. Een kostbare verzekering, lastig uitvoerbaar voor een fonds van ABP-formaat en slecht verenigbaar met een langetermijnbeleid van brede risicospreiding. Wat heeft die renteafdekking het ABP gekost en wat heeft die opgeleverd? Ik zou die reeks graag zien, van 2007 tot nu.

Beleggen voor gepensioneerden

Vanaf 1 januari 2027 wordt er voor gepensioneerden defensiever belegd dan voor werkenden, uit angst voor kortingen. Behoud van koopkracht kunnen gepensioneerden dan wel vergeten. Met welk beleggingsbeleid denkt het ABP de ingegane pensioenen dan wél koopkrachtig te houden? Ik denk zelf aan beleggen in woningen, waarvan de huren jaarlijks wettelijk worden aangepast, en aan indexleningen. En zou het geen idee zijn de Staat te bewegen zulke indexleningen uit te geven, zodat pensioenfondsen ingegane pensioenen waardevast kunnen houden?

En dan de buffers

Aan het begin van de presentatie kregen we te horen dat het oude stelsel forse buffers vergt, dat die in het nieuwe stelsel niet meer nodig zijn, en dat ze daarom kunnen worden uitgedeeld. Logisch dat gepensioneerden er dan massaal op rekenen dat de achterstand van ruim twintig procent zo veel mogelijk wordt ingehaald.

Voor de overgang heeft het ABP een dekkingsgraad van minimaal 110 procent nodig. Alles daarboven zou je terugverwachten in inhaalindexatie. In plaats daarvan wordt van dat meerdere opnieuw een buffer gevormd.

Zo verdwijnt de ene buffer om plaats te maken voor de volgende, en blijft de rekening liggen waar zij al twintig jaar ligt. Heel veel gepensioneerden voelen zich daardoor bedrogen. Ik ook. Wij zouden die inhaalindexatie graag nog meemaken. Voordat we dood zijn.

Slot

Een paar dagen na de presentatie heb ik in iets uitgebreidere bewoordingen dan hiervoor het bestuur van het ABP een brief (mail) met vragen en opmerkingen doen toekomen. Daarop heb ik van een adviseur beleidscorrespondentie een reactie gekregen die bestond uit algemene teksten die ook op de website van het ABP staan. Daarom heb ik nogmaals om een inhoudelijke reactie gevraagd, bij voorkeur van Harmen van Wijnen, maar dan geen populistische zoals in zijn blogs of filmpjes. Ik heb nog steeds geen serieuze reactie op mijn vragen en opmerkingen mogen ontvangen.

Peter Jong

Voormalig actuaris ABP

Voormalig lid Deelnemersraad ABP/ Verantwoordingsorgaan ABP

Alphen aan den Rijn, 31 augustus 2026

Het probleem is niet de renteafdekking, maar de rekenrente

Een columnist van het FD maakte zich onlangs kwaad over “zolderkamerpensioenexperts” die achteraf gelijk willen halen over de verliezen op renteafdekking. Terecht wijst hij de afdekking aan als verklaring voor de tegenvallende cijfers. Maar het verhaal begint eerder, en daar gaat het debat meestal aan voorbij.

Sinds de invoering van het Financieel Toetsingskader (FTK) in 2007 worden pensioenverplichtingen gewaardeerd tegen de marktrente. Daarvoor gold een vaste rekenrente van 4%. Pensioenverplichtingen lopen gemiddeld zo’n twintig jaar. Daalt de rente met één procentpunt, dan stijgt de waarde van die verplichtingen met ongeveer twintig procent. De pensioenbalans werd daarmee in feite een renteproduct. Binnen dat kader is renteafdekking logisch: wie verplichtingen heeft die met de rente meebewegen, doet er verstandig aan de bezittingen mee te laten bewegen.

Afdekking werkt twee kanten op. Stijgt de rente, dan dalen de beleggingen die als afdekking dienen in waarde, maar de waarde van de pensioenverplichtingen daalt harder. De dekkingsgraad, de verhouding tussen bezittingen en verplichtingen, blijft dan stabiel of stijgt zelfs. Renteafdekking verlaagt het risico voor de dekkingsgraad, maar laat de beleggingsportefeuille juist sterker schommelen. Een internationale vergelijking van alleen het vermogen, zoals door de OESO, zegt daarom weinig over hoe Nederlandse fondsen ervoor staan.

De eigenlijke vraag is waarom de marktrente de norm moet zijn voor de waardering van pensioenverplichtingen. Pensioenverplichtingen zijn zeer langlopend en niet verhandelbaar op een markt, en een pensioenfonds wordt niet morgen geliquideerd. Marktwaardering beantwoordt de vraag wat het vandaag zou kosten om alle verplichtingen over te dragen aan een derde partij. Voor een fonds dat dat niet van plan is, is die vraag zelden relevant. Het FTK zelf heeft het zuivere marktprincipe overigens al in 2012 losgelaten met de invoering van de UFR: een door de toezichthouder vastgestelde rente voor zeer lange looptijden. De vraag is niet óf je van de marktrente afwijkt, maar hoe.

Het alternatief ligt voor de hand: een prudente rekenrente voor een periode van 3 tot 5 jaar op basis van verwachte lange termijn rendementen. Pensioenfondsbesturen zouden ter bevestiging daarvoor een onafhankelijk advies moeten vragen. Het zou veel stabiliteit in de pensioenbalansen hebben gebracht, zonder kortingsdiscussies op het dieptepunt van de rente.

Critici zullen zeggen dat een vaste rekenrente risico’s verbergt en geld verschuift tussen generaties. Maar marktwaardering deed dat ook. Jarenlang werd niet geïndexeerd omdat een kunstmatig lage rekenrente de dekkingsgraad drukte, terwijl de feitelijke beleggingsrendementen behoorlijk waren. Die rekening is betaald door de gepensioneerden van toen.

Binnen het FTK maakten fondsen verschillende strategische keuzes. De grote bedrijfstakpensioenfondsen dekten hun renterisico na 2007 beperkt af. Andere, vaak kleinere fondsen verminderden het renterisico op hun balans juist fors door een hoge renteafdekking. Beide keuzes zijn goed te verdedigen. Maar een pensioenfondsbestuur moet zich dan wel aan zijn keuze houden.

Helaas is dat bij veel bedrijfstakpensioenfondsen niet gebeurd. De langdurig lage rente na de crisis van 2008, bestuurswisselingen en angst voor een nog verdere rentedaling brachten besturen ertoe over te gaan. Ook de haalbaarheidstoets, waarmee fondsen moeten laten zien dat het beoogde pensioen haalbaar is, en druk van de toezichthouder hebben waarschijnlijk bijgedragen aan deze fundamentele beleidswijziging. Die viel precies in een periode waarin de rente historisch extreem laag was, met een lange rente rond of onder de 1% en soms zelfs onder nul, zoals figuur 1 voor de vijf grootste bedrijfstakpensioenfondsen laat zien.

Figuur 1: renteafdekking en marktrente (behalve ABP lopen de cijfers van de andere pensioenfondsen tot eind 2025 omdat ze op 1 januari 2026 zijn ingevaren); bron DNB.

De finale klap kwam met het pensioenakkoord van 2019. Daarin werd afgesproken over te stappen op een nieuw stelsel, met een vast invaarmoment waarop de opgebouwde vermogens moeten worden omgezet. De dekkingsgraad op het invaarmoment bepaalt hoeveel van het collectieve vermogen in de individuele pensioenpotten terechtkomt, ook voor vermogen dat onder het oude stelsel is opgebouwd. De horizon die voor besturen telde, kromp daarmee van decennia tot een paar jaar. Besturen wilden die dekkingsgraad veiligstellen, ongeacht het renteniveau.

Met wijsheid achteraf heb je niets, daar heeft de columnist gelijk in. Maar niet elk oordeel over het verleden is wijsheid achteraf. Niemand wist dat de rente zou gaan stijgen; ze kon nog verder dalen en deed dat ook even. Maar de verhouding tussen kans en risico was vooraf goed te zien: de ruimte voor een verdere daling was beperkt, de ruimte voor een stijging groot. Wie op dat moment de afdekking fors verhoogt, klikt de laagste rente van de afgelopen 100 jaar vast. Dat was toen al moeilijk te verdedigen als een evenwichtige afweging van de belangen van alle deelnemers.

Toen de rente vanaf 2022 steeg, liep de dekkingsgraad van deze fondsen door de hogere afdekking veel minder op dan bij de oorspronkelijke, beperkte afdekking het geval was geweest. De partijen achter het akkoord hebben zich dat waarschijnlijk nooit gerealiseerd. We hebben vaker gezien dat politieke ingrepen het langere termijnbeleid onder druk zetten, zoals de ‘premieholidays’ in de jaren negentig, toen fondsen hun ‘overreserves’ moesten afbouwen. Uiteindelijk draaien de deelnemers op voor de gevolgen.

Met een stabiele rekenrente was de druk om de afdekking op het dieptepunt op te voeren er nooit geweest. Het debat zou daarom moeten gaan over de marktrentenorm die in 2007 bij wet is opgelegd. Die vraag verdwijnt niet met de WTP. Ook in het nieuwe stelsel bepaalt de marktrente via het zogeheten beschermingsrendement wat deelnemers, vooral ouderen, krijgen.

De columnist heeft wel gelijk dat fondsen hun rendement op de voorpagina moeten zetten. Ik zou daaraan toevoegen: zet het resultaat van de renteafdekking er apart naast. Dan kan iedere deelnemer zien welke keuzes er namens hem zijn gemaakt, en wanneer.

Jelle Mensonides

(Interim voorzitter NBP)

Een greep in de Nederlandse pensioenpot?

Veel politici gaan ervan uit dat de pensioenfondsen grote potten met geld zonder bestemming zijn. Geld dat dus zonder probleem voor “goede doelen” gebruikt kan worden. Vanuit het Europees parlement komt er nu een voorstel om pensioenfondsen met meer dan €1 miljard aan vermogen te verplichten om minstens 2% van hun vermogen in durfkapitaal te investeren. Dit wordt voorgesteld door de Duitse Europarlementariër Boeselager van Volt/ Groene fractie; hij is is rapporteur is voor het aanpassen van Europese richtlijnen. Durfkapitaal is geld dat wordt geïnvesteerd in jonge veel belovende ondernemingen die met een nieuw product komen maar vaak de financiering bij banken niet rond kunnen krijgen. 

Nu is er inderdaad een probleem met risicodragend investeringsgeld voor startende nieuwe bedrijven. In Amerika is het makkelijker om aan geld te komen en daarom verhuizen veel startups na verloop van tijd naar de VS. Boeselager’s voorstel is zijn vertaling van de oproep van Draghi en Letta om de Europese concurrentiekracht te vergroten en de Europese versnipperde kapitaalmarkten efficiënter in te richten.

Maar je moet je diep afvragen wat het nut is van zo’n aanpassing. Waarom moeten pensioenfondsen worden gedwongen in iets te investeren? Pensioenfondsen zijn gehouden om het vermogen voor hun deelnemers op een goede manier te beleggen en te beheren. Dwang van buitenaf past daarin niet. Daarbij staat vast dat veel Nederlandse pensioenfondsen al in durfkapitaal investeren. Daarbij hebben ze hun eigen afweging van rendement en risico.

Maar als je naar de details kijkt van het voorstel van Boeselager zie je toch iets vreemds. Hij gaat ervan uit dat de pensioenfondsen die voor deze regeling in aanmerking komen samen 2.500 miljard euro beheren en dat er zo 50 miljard beschikbaar komt voor deze bedrijven. Het gezamenlijke vermogen van de grotere Nederlandse pensioenfondsen bedraagt al ongeveer 1.700 miljard. Verder zijn er binnen de EU alleen in Denemarken, Zweden en Finland nog behoorlijke pensioenfondsen. Het voorstel van Boeselager komt er op neer dat de pensioendeelnemers in Nederland twee derde van dit Europese durfkapitaal fonds moeten gaan betalen. Samen met Scandinavië moeten 4 landen voor heel Europa de start-up sector gaan financieren.

Gratis geld

Ongetwijfeld zal er een ruime meerderheid zijn voor dit idee; 4 EU landen moeten betalen en voor de andere 23 is het gratis geld. Dat wil iedereen wel.
Maar waarom zouden alleen de NL en Scandinavische pensioenfondsen durfkapitaal moeten inbrengen? Je zou zo’n verplichting bijvoorbeeld ook voor alle beleggingsfondsen kunnen laten gelden. Om belastingtechnische redenen zitten die meestal in Luxemburg en Ierland. Die landen zullen een verplichting voor hun financiële sector waarschijnlijk wel met een veto blokkeren.

Pensioenfondsen willen best investeren in durfkapitaal en er zijn er die dat ook doen, maar daar moet dan wel een rendement tegenover staan dat het risico compenseert. Maar er zijn nogal wat toezichthouders die vinden dat pensioenfondsen niet mogen investeren in sectoren met een hoog risico. Een investeringsplicht betekent dat fondsen niet meer zelf de afweging tussen risico en rendement kunnen maken en gedwongen worden om te beleggen in activiteiten die niet passen in kun keuzes. De pensioenfondsen worden dan subsidieverstrekkers in plaats van investeerders. Subsidies kunnen nuttig zijn, maar dat is een taak voor overheden en niet voor de Nederlandse pensioenfondsen. Die moeten beleggen in het belang van hun deelnemers.

Hoe dan wel ?

Niks afdwingen, daar moeten we mee beginnen. De oproep van Draghi en Letti om Europa te versterken is een serieuze zaak. Meer geld voor durfkapitaal zodat ze in Europa kunnen blijven is belangrijk, vooral ook voor de toekomst in een wereld waar de grootmachten het voor het zeggen willen hebben. Europese overheden zijn hier aan zet. Die hebben allerlei gerichte instrumenten om durfkapitaal verder aantrekkelijk te maken. Dat vliegwiel moet daar in beweging worden gezet, dan komen kapitaalverstrekkers ook verder over de brug.
Zo draagt iedereen eerlijk bij aan een doel dat ook voor iedereen van belang is.  Graaien in de pensioenpot van de Nederlandse en Scandinavische gepensioneerden is dan niet nodig.

Een alternatief zou nog zijn om de ontwikkeling van nieuwe technologieën te betalen met een heffing op verouderde techniek waar we toch al vanaf moeten. Een voorbeeld is de winning en het gebruik van bruinkool voor de energie opwekking. Vanwege de hoge CO2 uitstoot en de invloed op het klimaat moeten we daarmee stoppen. Een heffing van totaal 50 miljard op alle bruinkool winning waar dan ook in Europa, zou goed zijn voor het klimaatbeleid en ook het geld opbrengen voor innovatieve starters. Dat er alleen in het Duitsland van Boeselager nog bruinkool wordt gewonnen en Duitsland dus die volledige 50 miljard op moet brengen is louter toeval. Het zou van anti-Europees denken getuigen om dit plan hierom af te wijzen.

Emiel Stolp
lid NBP

Wanneer de feiten veranderen

Een bekende stellingname luidt: Pas als feiten of omstandigheden veranderen, ben ik bereid mijn eerdere standpunten te heroverwegen. Dat geldt als het goed is ook voor een van de toezichthouders in ons pensioenstelsel, De Nederlandsche Bank (DNB).

Wanneer wij met een pensioenbril naar de omgevingsfactoren voor de pensioensector kijken, kunnen we constateren dat de omstandigheden en vooruitzichten op de financiële markten voor de korte tot middellange termijn voor pensioenfondsen structureel verbeterd zijn. De rente lijkt zich in een opwaartse trend te bewegen en dat heeft een positieve invloed op de dekkingsgraad van pensioenfondsen. Normaal gesproken is een stijgende rente niet positief voor aandelenmarkten, maar zolang de winsten van ondernemingen harder stijgen dan de financieringskosten, blijft dat negatieve effect voorlopig achterwege. Vooralsnog lijken alle verkeerslichten voor een stijging van de dekkingsgraad op groen te staan.   

Invaarbeschikking DNB

Voor dat pensioenfondsen naar het nieuwe pensioenstelsel mogen overstappen (het zogenaamde ‘invaren’) dient DNB akkoord te gaan en een invaarbeschikking af te geven. DNB beoordeelt dan met name of er bij het invaren sprake is van evenwichtigheid voor wat betreft de effecten voor verschillende deelnemersgroepen. 

Beoordeling evenwichtigheid verre van eenvoudig

Het beoordelen van evenwichtigheid is in de nieuwe pensioenwet allesbehalve eenvoudig. In theorie hebben pensioenfondsen met een hoge dekkingsgraad wat ruimte gekregen om gemiste indexatie in te halen, dit dankzij het amendement Maatoug‑Palland. In de praktijk gebeurt dat nauwelijks. Dat komt doordat DNB vooral stuurt op het netto profijt en niet op de pensioenverwachting.

DNB vergelijkt de waarde en verwachte indexatie van pensioenen in het oude stelsel met die in het nieuwe stelsel. De uitkomsten mogen niet te veel van elkaar verschillen. Maar in het oude stelsel werden indexaties vaak vooruitgeschoven om buffers op te bouwen, een aanpak die vooral gunstig was voor jongeren. Door netto profijt wordt die oude weeffout nu feitelijk doorgezet, en dat pakt juist nadelig uit voor oudere gepensioneerden.

Een 90‑jarige had in het oude stelsel door het steeds uitstellen van indexatie vrijwel geen uitzicht op verhogingen. Omdat netto profijt dat oude beeld als referentie blijft gebruiken, wordt inhaalindexatie, precies dat wat Maatoug‑Palland beoogde, in de praktijk bijna onmogelijk. 

Beleid DNB van soepel naar strikt en weer terug naar minder strikt

Sociale partners hadden in hun transitieplannen veelal gekozen voor het evenredig toedelen van de vermogensoverschotten (dat is het deel van het vermogen dat hoger is dan de waarde van de pensioenverplichtingen). Dat heet verdelen zonder spreiding. DNB pleit - of beter gezegd dwingt af - dat het toedelen van overschotten steeds op basis van 10-jaar spreiding geschiedt. Voor oudere gepensioneerden is dat nadelig, wanneer hun levensverwachting korter is dan die 10 jaar.

Bij de beoordeling van de transitieplannen van de eerste grote fondsen leek er bij DNB ruimte voor een vergelijk te zijn. Zo kreeg BPF Bouw toestemming ruimte om het vermogen tot een dekkingsgraad van 135% zonder spreiding toe te delen. Al snel verhardde het standpunt van DNB en werd strikt en volledig vastgehouden aan 10 jaar spreiding. In de afgelopen maanden gaf DNB weer wat meer ruimte.

Toch wel bijzonder is de beoordeling van het eigen DNB-pensioenfonds. Het DNB-fonds deelt bij het invaren de eerste tien procent van de dekkingsgraad evenredig uit. Bij Pensioenfonds PME was er eveneens sprake van enige soepelheid. Ook daar wordt een deel van de dekkingsgraad gebruikt voor het evenredig toebedelen van het overschot. Daarmee wordt de wens van de sociale partners ingewilligd om het toekennen van inhaalindexatie deels leeftijdsonafhankelijk te maken. 

Pensioenfondsen en sociale partners staan voor een lastige beslissing

Het niet toegeven aan de wensen van DNB, en het verzoeken om de gewijzigde omstandigheden sterker te laten meewegen, kan er toe leiden dat geen invaarbeschikking wordt afgegeven en daarmee tot uitstel van het invaren. Voor deelnemers leidt dat tot onzekerheid. De dekkingsgraad van het pensioenfonds kan ook weer dalen en uitstel van invaren betekent ook dat pensioenen later kunnen worden verhoogd. Een duivels dilemma! Wat is wijsheid?

Anton de Bekker AAG

Bestuurslid VGO media

Beste lid,

Met deze nieuwsbrief informeren wij u over de laatste ontwikkelingen bij de Nederlandse Bond van Pensioenbelangen (NBP). 

NBP bestaat al meer dan honderd jaar en zet zich in voor uw pensioen. Om onze vereniging te versterken werken wij samen met de Stichting PensioenVoldoen.nl.

Wat doet PensioenVoldoen?

• PensioenVoldoen wil eventueel juridische stappen kunnen zetten om de belangen van donateurs te beschermen bij de overgang naar het nieuwe pensioenstelsel. Dat is nodig omdat de belangen van werkgevers en werknemers bij het nieuwe pensioenstelsel niet gelijk oplopen met uw belang.
• Donateurs betalen hiervoor €18,50 (met een maximum bedrag van €37 als ze bij meer pensioenfondsen betrokken zijn).
• Als extra voordeel kunnen donateurs tot eind 2026 gratis lid worden van NBP.

Waarom werkt NBP mee?

• Door deze samenwerking kan ons ledental groeien.
• Een groter ledenaantal betekent meer invloed en een sterkere stem in het pensioendebat.
• PensioenVoldoen voert haar acties en financiën zelf uit; NBP steunt de samenwerking maar onze vereniging blijft verantwoordelijk voor haar eigen koers.

Veel gestelde vraag

Sommige leden hebben al een verzoek gekregen van PensioenVoldoen om donateur te worden. Dat kan verwarrend zijn, omdat u al lid bent van NBP. 

Belangrijk: u blijft gewoon lid van NBP. Het aanbod van PensioenVoldoen is een kans om nieuwe leden aan te trekken en onze positie te versterken. Uw donateurschap aan PensioenVoldoen maakt de financiële slagkracht van de Stichting groter.

Wat betekent dit voor u?

• Samen staan we sterker in het pensioendebat.
• Als ons ledenaantal flink groeit, kan het bestuur vanaf 2027 bekijken of de contributie voor iedereen omlaag kan.

Met vriendelijke groet, 

Het bestuur van NBP

In deze oktober Nieuwsbrief willen we u op de hoogte brengen van de meest recente ontwikkelingen binnen NBP. Verder geeft Peter Pex, onze NBP-vertegenwoordiger in het VO van ABP, verslag van de laatste ontwikkelingen over het transitieplan naar de nieuwe pensioenwet. Tot slot geeft Ronny van der Maaten een kort verslag van onze klacht bij het College van de rechten van de Mens over het pensioenfonds ABNAMRO.

Wij wensen u veel leesplezier.

Een belangrijke NBP besluit.

Auteur: het bestuur

Als gevolg van een teruglopend ledental was het niet meer mogelijk om de reguliere verenigingsactiviteiten te bekostigen en ongewijzigd voort te zetten.
Om toch de bestaanszekerheid van het NBP op termijn te borgen heeft het Bestuur met goedkeuring van de ledenraad in oktober 2025 de volgende maatregelen genomen.

Korte termijn:

• Opheffen NBP kantoor (per 15 oktober ’25 gesloten)
• Vervallen van de functie Office manager. Helaas zullen wij per 31 december 2025 afscheid nemen van onze zeer gewaardeerde Yvonne. Wij danken haar voor alle toewijding voor NBP.
• Overbrengen van de kantoortaken naar het administratiekantoor “Totaalvereniging”.

Voorlopig wordt gestopt met de reguliere uitgave van een gedrukt blad. In plaats daarvan worden frequent nieuwsbrieven uitgebracht en verzonden per email of op verzoek per post.

Langere termijn:

In de huidige vorm heeft de NBP geen toekomst meer, het bestaande ledenbestand brokkelt af, nieuwe leden melden zich ondanks de turbulentie in de pensioen wereld nauwelijks aan. NBP wil een belangenbehartiger zijn zowel voor individuele leden als in het publieke debat. Vanuit dit vertrekpunt zal een fundamentele discussie gevoerd worden over de toekomstige rol en eventuele koerswijziging van NBP. In dit verband heeft het bestuur een aantal samenwerkingsmodellen verkend en zal het interim bestuur (zie verderop) in samenwerking met adviseur Jos Berkemeijer hiervoor een plan ontwikkelen. Het nieuwe bestuur zal in overleg met mogelijke samenwerkingspartners een modaliteit moeten zoeken waarbij NBP financieel onafhankelijk zijn taken kan blijven vervullen. Om de hier geformuleerde ambities te kunnen realiseren is professionalisering van de leiding / het bestuur van NBP noodzakelijk. Het is aan het nieuwe bestuur om aan het NBP “nieuwe stijl” gestalte te geven inclusief een financieel toekomst bestendig plan.

Op bestuurlijk niveau is te melden dat Ronny van der Maaten per 1 november as. aftreedt als voorzitter en zich niet beschikbaar stelt voor een bestuurs- of Ledenraad functie. Ronny is na een tijdje actief te zijn geweest binnen de NBP Ledenraad sinds november 2021 voorzitter van het NBP bestuur. Het interim bestuur wil Ronny danken voor al zijn activiteiten voor NBP.

Het bestuur neemt de taak op zich een nieuwe voorzitter te zoeken die uiterlijk m.i.v. 01 februari 2026 het voorzitterschap op zich kan nemen. Tot 01 februari 2026 neemt Jelle Mensonides als interim voorzitter waar en Leo Knoester de rol van interim secretaris penningmeester. Samen vormen zij tot 01 februari 2026 het interim bestuur.

Contactadres:

Door al deze veranderingen verandert ons contactadres.

Ons centrale emailadres is:  Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.

De volgende stappen bij het ABP in de nieuwe pensioenwet (WTP)

Auteur: Peter Pex

De afgelopen maanden heeft in het Verantwoordingsorgaan (VO) van ABP het Transitieplan van dit pensioenfonds naar het nieuwe pensioenstelsel centraal gestaan. ABP wil op 1 januari 2027 invaren naar het nieuwe stelsel.
Onze fractie, samen met de militairen-fractie, gaf een negatief advies over het invaren naar het nieuwe contract. Beide fracties samen tellen 5 leden Een ander lid van de gepensioneerden-geleding onthield zich van stemming en de rest stemde voor het plan.
De vertegenwoordigers van NBP, die ook de steun hebben van Senioren Brabant-Zeeland, vormen slechts een kleine fractie (3) in het VO, dat in totaal 48 leden telt. Het is moeilijk om overeenstemming te krijgen in het VO over onze opvattingen over inhoud en procedure. Vragen en alternatieve voorstellen van de NBP zijn ingebracht, maar niet inhoudelijk beantwoord door het ABP-bestuur.

Waarom wij tegen het nieuwe contract stemden

Een pensioen moet na het werkende leven zorgen voor een inkomen dat levenslang bestaanszekerheid biedt. Het oude stelsel gaf een grote kans, 97,5%, op een pensioen van 70% van het middelloon na 40 dienstjaren, uitgaande van voldoende pensioenvermogen; in het nieuwe stelsel is die statistische kans teruggebracht naar 65–75% om dat doel te halen.
Uit de plannen van ABP blijkt verder dat het ingegane pensioen waarschijnlijk niet jaarlijks met de inflatie meegroeit, waardoor gepensioneerden geen duidelijkheid hebben over hun koopkracht. Dus minder zekerheid en geen koopkrachtbescherming, terwijl een koopkrachtig pensioen wel een belofte was van de nieuwe pensioenwet en ook voor het ABP-bestuur de ambitie is.
Als een pensioenfonds zijn beleggingsinstrumenten niet bewust richt op een koopkrachtig pensioen, dan weten we van tevoren dat deze koopkrachtdoelstelling niet kan worden gerealiseerd. Dit is een zeer belangrijke overweging van onze fractie, samen met die van de militairen, om tegen het invaren en het nieuwe contract te stemmen.

Uitdelen van reserves en de ‘invaar-bonus’

In de media klinkt dat gepensioneerden er op vooruitgaan door invaren. Zo is ook de nieuwe pensioenwet verkocht aan het Parlement: er zou, in tegenstelling tot de oude pensioenwet FTK, een koopkrachtig pensioen komen. Later heeft de minister van SZW dat al afgezwakt tot “koopkrachtiger” pensioen.
Er is bij de ABP transitie een eenmalige verhoging mogelijk, de invaar-bonus . Deze bonus is echter een sigaar uit eigen doos omdat deze uit de reserves komt die in het oude stelsel door extreem strenge regels niet mocht worden uitgekeerd.

Verdeling van het vermogen: onduidelijk en onevenwichtig

De nieuwe pensioenwet zegt dat vermogen “evenwichtig” verdeeld moet worden bij overgang naar het nieuwe pensioenstelsel, maar dat is wettelijk niet duidelijk gedefinieerd. Aan de hand van een ingewikkeld stelsel van berekeningen komt de verdeling tot stand en stellen sociale partners en in de laatste plaats het ABP-bestuur, vast of sprake is van evenwichtigheid. Onze fractie heeft de nodige twijfels bij de waarde van de uitkomsten. Huidige berekeningen laten zien dat:

• De indexatieachterstand van 22% vervalt bij invaren! Daar staat een kleine compensatie tegenover die pas bekend wordt op het moment van overgang naar het nieuwe stelsel (invaren): bijvoorbeeld 0,75% bij 110% dekkingsgraad, tot mogelijk maximaal 3% bij hogere dekkingsgraad (119%).
• Een deel van het vermogen wordt met voorrang gebruikt om problemen rond de oude doorsneesystematiek op te lossen; gepensioneerden betalen hiervoor mee terwijl zij niets te maken hebben met die afschaffing; bovendien hebben zij als actieve deelnemer daarvoor in het verleden al betaald. Het is een wens van sociale partners en politiek deze doorsneeproblematiek op te lossen zonder hiervoor zelf de middelen te verschaffen. Die worden gehaald uit vermogen dat niet beschikbaar komt voor compensatie van de inflatieachterstanden. Dit vinden wij niet evenwichtig.
• Jongeren krijgen relatief meer van een vermogensoverschot dan ouderen; wij vinden dat onterecht omdat het overschot door alle deelnemers is opgebouwd.

Ons voorstel om het overschot gelijk toe te rekenen en om gepensioneerden bij minimaal 100% dekkingsgraad tenminste 3% compensatie te geven, is niet overgenomen.

Risico, reserves en spreiden van rendementen

Pensioenopbouw hangt sterk af van rendement. Actieven worden blootgesteld aan extra beleggingsrisico’s om de koopkrachtambitie te halen, met kans op grote verliezen in een slecht jaar. Gepensioneerden krijgen juist weinig risico, waardoor zij vaak onvoldoende rendement kunnen behalen om hun koopkracht te behouden. Het nieuwe stelsel bevat daarnaast een solidariteitsreserve (4,5% bij 110% invaardekkingsgraad tot rond 10% bij hogere niveaus). Wij hebben gepleit voor een kleinere reserve opdat meer kan worden verdeeld aan de deelnemers, w.o. de gepensioneerden en dat is ook bevorderlijk voor de koopkracht sturing. Ons voorstel is genegeerd.

Een tweede punt bij de verdeling van een vermogensoverschot betreft dat oudere deelnemers en gepensioneerden (als gevolg van een spreiding methodiek bij invaren) minder krijgen dan jongeren. Een dergelijke scheve verdeling wordt gerechtvaardigd door te stellen dat ouderen en gepensioneerden ook minder van dat extra vermogen zouden hebben meegekregen als de oude regeling nog van kracht zou zijn geweest. Met deze redenering waren en zijn wij het pertinent niet mee eens. Een van de redenen van de nieuwe pensioenwet is juist dit soort onevenwichtigheden op te lossen. In het bestuursbesluit wordt die onevenwichtigheid nu voor altijd bestendigd.
Het vermogensoverschot is niet meer of minder van een specifieke leeftijdsgroep. Het is opgebouwd door alle deelnemers en gepensioneerden. Dit vermogensdeel scheef toedelen is het doortrekken van fouten uit het oude stelsel. Juist daar wilden we van af. We hebben voorgesteld het vermogensoverschot in gelijke mate toe te rekenen aan de pensioenvermogens van alle deelnemers. Dit voorstel en onze zienswijze daarbij is niet echt besproken of gewogen in het uiteindelijke implementatieplan.

Maar er is nog meer op het gebied van spreiden beleggingsrendementen: als er na invaren, dus onder het nieuwe stelsel, extra rendement beschikbaar komt, mag dat niet meteen volledig aan gepensioneerden worden uitgekeerd maar moet worden gespreid over meerdere jaren; dit nadeel raakt vooral de oudste gepensioneerden. Ons voorstel om de rendementen niet te spreiden is afgewezen.

Gevolgde procedure en transparantie

De wet verplicht sociale partners (werkgevers en vakbeweging) om verenigingen van gepensioneerden (dus ook de NBP) te horen. Dit Hoorrecht is in de wet gekomen in de plaats van het, in de oude wet bestaande “individuele bezwaarrecht”. De nieuwe pensioenwet heeft daardoor de individuele rechten van deelnemers gekort in het voordeel van de besluitvorming van de sociale partners.
Zij hebben het Hoorrecht niet juist uitgevoerd; de inbreng van de bewuste verenigingen is terzijde geschoven. En in het VO is de inspraakprocedure eveneens tekort geschoten voor de vertegenwoordigers van de gepensioneerden, nu door het pensioenfondsbestuur.
Het ABP-bestuur heeft het VO veel informatie toegestuurd, maar niet alle vragen werden beantwoord, er was geen plaats voor een open dialoog. Wij zien niets van onze input verwerkt in het transitieplan. Hierdoor achten wij de besluitvorming deels onrechtvaardig en onvoldoende legitiem. Daarom kon er geen sprake zijn van een unaniem positief advies.

De NBP fractie voelt zich dus niet gehoord door het bestuur dat op onvoldoende wijze de inbreng heeft beantwoord, laat staan meegewogen in de besluitvorming. Een besluit om per 1 januari 2027 in te varen op basis van het nu voorliggende implementatieplan, zonder zichtbare verwerking met deze inbreng, zou daarmee - na het eerdere debacle van het Hoorrecht - opnieuw getuigen van een strikt procedurele benadering door het bestuur terwijl de toezichthouders als DNB en AFM toekijken en blijkbaar geen aanleiding voor actie zien.
Het besluitvormingsproces geeft ons aanleiding te stellen dat na het invaren in het nieuwe stelsel een wijziging van het organiseren van het VO, de governance, noodzakelijk is. De stem van gepensioneerden moet op een evenwichtiger en evenrediger wijze kunnen doorklinken bij bestuursbesluiten.

Ook de communicatie naar de deelnemers vraagt extra veel aandacht. Met name ook omdat nu blijkt dat voor gepensioneerden na invaren geen pensioenvermogens worden gepubliceerd en hun pensioenprognose (uitkeringsgerechtigden UPO, GUPO) in het nieuwe pensioenstelsel geen prognoses meer bevat maar slechts een driejaars projectie van de spreidingseffecten als gevolg van het uitsmeren (spreiden) van positieve of negatieve (over)rendementen. Deze wijze van communicatie is niet duurzaam en toekomstvast. Naar verwachting zal dit leiden tot groeiende ontevredenheid en afnemend vertrouwen onder gepensioneerden.

Wat wij nu doen en wat wij vragen

De meerderheid heeft beslist; wij accepteren dat besluit maar blijven de belangen van gepensioneerden verdedigen in het vertrouwen in de nabije toekomst zaken te kunnen veranderen.  Concreet zetten wij ons in om:

• Inflatieaanpassingen tijdens de transitie tot 1 januari 2027 volgens regels te laten plaatsvinden, zodat de indexatie achterstand niet verder oploopt.
• Te blijven strijden voor een koopkrachtig pensioen en betere, duidelijke communicatie.
• Te zorgen dat gepensioneerden structureel en evenredig vertegenwoordigd zijn in governance van het pensioenfonds. Nu hebben vakbeweging en werkgevers bijna alle stemmen.
• Voorlichting en ondersteuning te geven aan leden met vragen over hun pensioen tijdens en na de transitie.

Klacht bij het College voor de Rechten van de Mens [CRM]

Auteur: Ronny van der Maaten

Zoals wij al eerder berichten heeft NBP samen met de Stichting pensioenbehoud bij CRM een klacht ingediend tegen het pensioenfonds van ABN/AMRO en ABN/AMRO als werkgever omdat bij de overgang naar het nieuwe pensioenstelsel door ABN/AMRO en het pensioenfonds de oudere-gepensioneerde werknemers worden gediscrimineerd.
De oudere gepensioneerden krijgen een veel lager percentage uit de vrijvallende buffer toebedeeld omdat men ervan uitgaat dat zij nog korter te leven hebben.
Bij de toerekening wordt namelijk uitgegaan van een spreiding van het overschot over een periode van 10 jaar. Doordat een deel van de ouderen die 10 jaar niet meer zullen  halen valt er voordeel vrij voor de anderen. Ook wanneer bijvoorbeeld de 80-jarige 90 wordt krijgt hij of zij toch minder omdat de 80-jarigen onder de actuariële berekeningen gemiddeld geen 90 worden.

Het College heeft onze klacht in behandeling genomen en in eerste instantie ABN/AMRO en het Pensioenfonds in de gelegenheid gesteld op onze klacht te reageren.
Die reactie, opgesteld door het advocatenkantoor Barend en Krans,  is inmiddels binnen.
Voorspelbaar stellen de advocaten in eerste instantie dat NBP niet ontvankelijk is, een stelling die wij gemakkelijk kunnen ontkrachten.
Aan ons inhoudelijk verweer wordt intussen door juristen gewerkt, we hebben er alle vertrouwen in dat wij met een goed en sluitend verweer kunnen komen.
In de loop van januari zal er een mondelinge behandeling bij CRM plaatsvinden.

Wij zullen u op de hoogte houden van het verdere verloop en uiteraard van het oordeel van het College .

Een voor ons positief oordeel versterkt onze positie, mocht het tot rechtszaken komen en heeft uiteraard een voorbeeld werking bij andere pensioenfondsen die dezelfde soort discriminatie toepassen.

Overheid misleidt bewust met nieuw stelsel

Nieuwsbrief van de Stichting Pensioenbehoud van 26 mei 2025

Het pensioendebat op 20 mei over het amendement van Agnes Joseph over het toekennen van een noodzakelijk instemmingrecht om bestaande pensioenrechten te kunnen omzetten in de nieuwe pensioenwet heeft tot onze grote teleurstelling het net niet gehaald met 72 tegen 73 stemmen tegen. Als Esther Ouwehand (PvdD) en Annemarie Heite (NSC) wel aanwezig waren geweest, dan was het amendement wel aangenomen. 

Wat een schande dat je niet zelf over je eigen uitgesteld inkomen kunt beslissen. Het is een nog grotere schande dat de pensioengerechtigde zijn keuzerecht is ontnomen in de nieuwe pensioenwet en dat er ook geen beroep op de rechter mag worden gedaan. Dat is in strijd met onze grondwet, maar daaraan mogen onze rechters helaas niet toetsen. Maar ook internationaal recht geeft iedereen het recht van toegang tot de rechter van diens keuze. Maar om daarop een beroep te kunnen doen, moet men eerst langs de nationale rechter en die steunt hierin de overheid.
Maar Agnes Joseph heeft meegedeeld dat NSC nieuwe voorstellen gaat doen die gemakkelijker op een meerderheid kunnen rekenen. We moeten dus afwachten met welke voorstellen zij zal komen. Maar dat geeft toch nog hoop om het aangedane onrecht te kunnen rechttrekken.
Agnes Joseph toont aan in haar belangrijke document Werken aan een toekomstbestendig pensioen (zie bijlage) hoe de overheid gesteund door de politiek en lobbyclubs stiekem ons bestaande ‘beste pensioenstelsel ter wereld’ in diskrediet heeft gebracht. Gebleken is dat deze benadeling is gedaan door in de berekeningen voor de toekomstige pensioenuitkeringen onterecht aan te nemen dat deze alleen nog maar worden verhoogd met indexatie, zie tweede alinea op pagina 23 van de bijlage.

Onze pensioenopbouw wordt echter vastgesteld op basis van een percentage van iemands inkomen uit werk en de werkinkomens in ieders werkzame leven stijgen naarmate men meer ervaring heeft, door promotie én door indexatie. Daarom is de pensioenaanspraak ook gebaseerd op ieders middelloon gedurende diens loonbaan. Hieruit blijkt dat volledig onterecht de toekomstige pensioenuitkeringen veel te laag werden voorgesteld als drukmiddel om een nieuw pensioenstelsel te verkopen met ‘iedereen gaat er op vooruit’. Agnes Joseph heeft in de bijlage duidelijk aangetoond ook dat die uitspraak niet waar kan zijn. In de grafieken op pagina 24 is duidelijk weergegeven hoe catastrofaal de gewijzigde aanname uitwerkt op onze pensioenen met alleen maar indexatie. Dat hebben we sinds 2008 aan den lijve ondervonden met alle gemiste indexaties wegens te lage dekkingsgraad. En in de toekomst wordt het nog slechter.
Hopelijk krijgen wij ons keuzerecht alsnog weer terug en daar wordt nu aan gewerkt.

Klik hier voor het visiedocument 'Werken aan een toekomstbestendig pensioen'